Кіріспе

Гастония – Солтүстік Американың ерте бор дәуірінде, шамамен 139-134,6 миллион жыл бұрын өмір сүрген, шөппен қоректенетін анкилозаврлар туысы. Ол көбінесе Полакантусқа жақын нодозавридтерге жатқызылады. Гастонияда сакральді қалқан мен үлкен иық тікендері кездеседі.

Ашық жерлер мен түрлер

Gastonia burgei (CEUM 1307) түрінің типтік үлгісі, бір бас сүйектен тұратын, Юта штатының шығысындағы Гранд округіндегі Yellow Cat Quarry-дегі төменгі Cedar Mountain формациясының әктас қабаттарынан табылған. 2004 жылы бас сүйектерінің саны төрт деп хабарланса, 2014 жылы ол онға жетті. Гастонияны Джеймс Киркленд 1998 жылы ресми түрде атап, сипаттады, бұл сипаттама 1989 жылдан бастап табылған голотип үлгісі мен басқа да қазба материалдарына негізделген. Екінші түр, G. lorriemcwhinneyae, 2016 жылы Ruby Ranch Member-ден, 1999 жылы Lorrie McWhinney тапқан үлкен сүйектер жиынтығы негізінде сипатталды, бұл жиынтық, әдетте, құрғақшылық немесе суға батып қайтыс болған топтан пайда болған болуы мүмкін. Типтік үлгі және оның паратиптері Денвер табиғат және ғылым мұражайының Юта штатының Гранд округіндегі Лоридің жерінен жиналған және Седар тау формациясының Руби ранчосы мүшесіне жатады. Сүйектерден алынған көптеген материалдар қиындық тудырады, себебі нақты Gastonia-ның қанша тікенегі болғанын анықтау қиын.

Сипаттама

Гастония – орташа мөлшердегі анкилозавр болған. 1998 жылы Киркленд оның ұзындығын 6 метрге бағалаған. Скелеттің толық құрастырылған нұсқасы 459 сантиметрге жетеді, ал жамбасының биіктігі 112 сантиметрді құрайды. Ривера Сильва және авторлар тобы жүргізген (2018) және Мадзия және авторлар тобы өзгерткен (2021) филогенетикалық талдау төменде келтірілген.

Палеобиология

Гастония жартылай орманды мекендеген, өзен бойындағы ормандар ашық алаптармен бөлінген. Климат құрғақ болған, жауын-шашын аз, қысқа ылғалды маусымға ие. Сары Мысықтың басқа динозаврларына орнитоподтар Гипподрако мен Седрорест, сауроподтар Седарозавр және Моабозавр, тероподтар Мартраптор, Недколбертия және Ютараптор кіреді. Гастония – анкилозаврлардың жалғыз өкілі және оның фаунасындағы ең көп кездесетін түрлердің бірі. Киркленд Гастонияның осылай көп болу себебін оның қабығының тіршілік ортасының басты жыртқышы – алып дромаеосаурид Ютараптордан тиімді қорғауында көрді, оның қалдықтары Гастонияның алғашқы карьерінде табылған. Гастония полякантинге тән қорғаныс тактикасын көрсеткен, ол Киркленд түсіндіргендей, тік тікенектердің пассивті қорғанысын және икемді құйрықтың көлденең тікенектерімен шабуыл жасау арқылы белсенді қорғанысты біріктірген. Қабық аталықтар арасындағы қарсыластыққа, яғни төбелес кезінде де қолданылған. Тік тікенектер қарсыластарды қорқытып, жануарлар басын ұрып күштіні анықтаған. Киркленд, анкилозавридтерге тән төмен қараған бас, нодозавридтерге қарағанда төмен бағытталған омыртқалық кондильдің арқасында мүмкін болған, ал бас сүйегінің артқы бөлігінің икемділігі соққыны жұмсартуға бейімделу екенін ұсынды. Анкилозаврлар көбінесе жалғыз өмір сүретін жануарлар деп есептеледі, себебі олардың қысқа аяқтары топтап жүруге қолайсыз сияқты, бірақ Гастонияның қазбаларының шоғырлануы оған қайшы келеді.