Кіріспе

Манхэттендегі 383 Мэдисон даңғылындағы кеңсе ғимараты, бұрын Bear Stearns ғимараты деп аталған, АҚШ-тың Нью-Йорк қаласының Манхэттен ауданында орналасқан 230,12 метрлік, 47 қабатты көкжиегі. 2002 жылы қаржылық қызметтер фирмасы Bear Stearns үшін салынған, оны Skidmore, Owings & Merrill (SOM) компаниясының архитектор Дэвид Чайлдс жобалаған. 2008 жылға дейін Bear Stearns компаниясының әлемдік штаб-пәтерін қамтыған, содан кейін Bear Stearns банкротқа ұшырап, JPMorgan Chase-ке сатылды. Осы уақыттан бері JPMorgan-ның инвестициялық банктік бөлімшесі ғимаратты пайдалануда. 383 Мэдисон даңғылы Мэдисон даңғылы, 47-ші көше, Вандербильт даңғылы және 46-шы көшемен шектелген бүкіл қалалық кварталды алып жатыр. Ғимараттың шығыс бөлігінің екі бөлігі жақын жердегі Grand Central терминалына кететін екі қабатты теміржол жолдарының үстінде орналасқан. Төртбұрышты негізден жоғарылап, сегізбұрышты мұнараға қарай бірнеше кері шегінулер бар. Фасады гранит пен шыны панельдерден тұрады, ал мұнараның үстінде 21,34 метрлік шыны тәж орналасқан. Жер астындағы теміржол жолдарына бейімделу үшін негіз және жоғарғы құрылымдарында үлкен көлбеулі арқалықтар мен фермалар орналасқан, ал лифттер ғимараттың батыс жағына орналастырылған. Бірінші қабатта қоғамдық кеңістіктер мен Grand Central терминалына кіреберіс бар. Одан жоғарыда жеті саудалық қабат және кеңселер орналасқан. Ғимараттың пайдалы ауданы ; механикалық кеңістіктерді қоса есептегенде, жалпы ауданы құрайды. G. Ware Travelstead, First Boston және al Babtain отбасы 1982 жылы осы учаскені сатып алып, 70 қабаттан астам ғимарат салуға тырысты. Алайда, Travelstead Grand Central терминалынан қажетті әуе кеңістігін ала алмағандықтан жоспар тоқтап қалды. Содан кейін HRO International учаскені қайта дамытуды ұсынды, бірақ 1995 жылы al Babtain HRO учаскені сатып алуға үлкермес бұрын толық меншік құқығын алды. Bear Stearns 1997 жылы бірнеше потенциалды арендаторлар кеңістікті жалға алудан бас тартқаннан кейін учаскені дамытуға келісті. Құрылыс 1999 жылы басталды және 2002 жылдың басында аяқталды. 2019 жылы JPMorgan Chase-тің 270 Park Avenue-дегі әлемдік штаб-пәтерін бұзу басталғанда, банк штаб-пәтерін уақытша 383 Madison Avenue-ге көшірді, Park Avenue-дегі JPMorgan Chase Tower-дің құрылысы аяқталғанша күтіп отыр.

Сайт

383 Мэдисон даңғылы Нью-Йорк қаласының Манхэттен ауданында орналасқан. Ол батысында Мэдисон даңғылымен, солтүстігінде 47-ші көшемен, шығысында Вандербильт даңғылымен және оңтүстігінде 46-шы көшемен шектелген толық қалалық кварталды алып жатыр. Жер учаскесінің көлемі шамамен алғанда, әр даңғыл бойында 61,21 метр, ал әр көше бойында 65,74 метрді құрайды. Бұл жерде Chanin Building, Bowery Savings Bank Building және New York Central Building сияқты кеңсе ғимараттары, сондай-ақ Biltmore, Commodore, Waldorf Astoria және Summit сияқты қонақ үйлер салынды. 1920 жылға қарай, бұл аймақ "Нью-Йорк Таймс" газетінің айтуынша, "үлкен азаматтық орталыққа" айналды. 1950 және 1960 жылдары Парк-авенюдегі көптеген тұрғын үйлердің орнына, көбінесе коммерциялық мақсаттағы халықаралық стильдегі қалың қабатты ғимараттар салынды.

Бұрынғы ғимараттар

383 Мэдисон даңғылындағы алғашқы ғимарат Кнапп ғимараты болды, ол Cross & Cross жобалаған және 1923 жылы жылжымайтын мүлік фирмасы Webb & Knapp үшін салынған кеңсе құрылысы. Тас ғимарат 14 қабаттан тұрды. Ғимараттың солтүстік жартысы бірінші болып салынды; ол тез арада жалға берілді, бұл Webb & Knapp фирмасын оңтүстік жартысын да сол стильде салуға итермеледі. Содан кейін Кнапп ғимараты Манхэттен үнемдеу банкінің бас кеңсесі болды. 1980 жылдары ғимаратта BBDO жарнама агенттігі мен CBS Educational and Professional Publishing компаниясының кеңселері де орналасты. Ғимараттың ішіндегі барлық алаңды алып тұрды. Кнапп ғимаратының шатырында 1952 жылы I. M. Pei мен William Lescaze жобалаған модернистік екі қабатты пентхаус болды. Пентхаустың қабылдау залы ғана төменгі қабаттың үштен бір бөлігін құрады. Бұл пентхаустың төменгі қабатында 7,62 метрлік дөңгелек кеңсесі бар, оны Webb & Knapp фирмасының өкілі Уильям Зекендорф пайдаланған. Зекендорфтың кеңсесі емен панельдермен жабылған, ал оған іргелес жеке терраса болды. Жоғарғы қабатында дөңгелек пішіндес асхана орналасқан, оған дөңгелек лифт пен дөңгелек баспалдақ арқылы кіруге болатын. Turner Construction бас мердігер болды; Jaros, Baum & Bolles және Robert Derector Associates негізгі инженерлер, ал Cantor Seinuk – құрылымдық инженер болды.

Қалып және қасбеті

Ғимарат төртбұрышты негізден шығып тұрған сегізбұрышты мұнарадан тұрады. Ең төменгі тоғыз қабаттың ауданы бүкіл учаскені алып жатыр. Тоғызыншы қабаттағы шегінуден жоғары, 10-шы және 11-ші қабаттардың қимасы тікбұрышты, ал 12-ші қабатта тағы бір шегіну бар, онда ғимарат сегізбұрыш пішіндес өлшемге дейін тарылады. Бұл дизайн периметр қабырғасының мөлшерін барынша арттырып, әр қабатта жеке кеңселерге арналған сегіз бұрыш жасады. Шыны әшекейі күн сәулесін шағылыстыратын панельдерден тұрады.

Қор

Ғимараттың негізінің шамамен үштен екі бөлігі тау жынысына тікелей бекітілмей, Grand Central Terminal-дің солтүстігіндегі Metro North Railroad теміржолдарының екі деңгейінен жоғары орналасқан. Ғимараттың ішкі құрылысының тіректері жер бетінен 15,24 метр тереңдікке дейін түсетін теміржолдарға тимеу үшін арнайы орналастырылды. Сонымен қатар, төменгі теміржол деңгейінен 4,57 метр төмендегі, 20-ғасырдың басында салынған, қалыңдығы белгіленбеген бетон қабырғалары бар коммуналдық туннель де бар. Негіздің өзегінің ығысуын өтеу үшін ғимараттың шығыс жағында әр 3,05 метрде тіректері бар Vierendeel фермасы орналасқан. Қос биіктіктегі вестибюльдің үстінде екі ферма бар, олардың әрқайсысының ұзындығы 25,91 метр. Бұл фермалар жоғарғы қабаттардың барлығын қолдап тұрып, вестибюльдің бағанасыз кеңістік ретінде жобалануына мүмкіндік береді. Жер деңгейінде ғимараттың әр бұрышында тіректері бар дүкендер орналасқан. Жер деңгейінен жоғары, ғимараттың бұрыштарында бұрыштарда тіректері жоқ кеңселер орналасқан. Бұл үшін әр бұрышта көлбеу арқалықтар және қарама-қарсы бұрыштарды байланыстыратын шпандельді арқалықтар орнатылды. Вестибюль мен дүкендердің үстіндегі сауда қабаттарында әдеттегіден азырақ тіректер бар, сондықтан жоғарғы қабаттар күрделі фермалармен қолдауды қажет етеді. Жертөледе жеткілікті орын болмағандықтан, жүргізу және механикалық жабдықтар бірнеше аралық қабаттарға орналастырылған. Ғимарат төрт күн бойы сыртқы қуат көзіне тәуелсіз жұмыс істеуге арналған, төрт авариялық электр генераторы, өз бу турбиналары және авариялық суды сақтауға арналған резервуарлармен жабдықталған. Ғимараттың 26 пайызы механикалық кеңістіктерді құрайды, ол FAR есептеулеріне кірмейді. Қалыпты аймақтарға бөлу ережелері бойынша мұнара орналасқан жердегі кез келген ғимараттың ең жоғары FAR көрсеткіші 15 болды, бірақ құрылысшылар әрқайсысы 20 пайыздық екі бонус алды, бұл FAR көрсеткішін 21,6-ға жеткізді. Бірінші бонус үшін құрылысшылар ғимараттың негізінде жеке меншікке берілген қоғамдық кеңістікті қосуға міндетті болды, ал екінші бонус үшін транзиттік кіреберіс салды. Бұл кіреберіс 1997 жылы Grand Central North өткел жүйесінің құрамында салына бастады және 1999 жылы аяқталды. Grand Central North кіреберісінің ұзындығы 215,49 метрді құрайды. Мозаикалық панельді Bear Stearns ғимаратына қайта орнатпас бұрын, ол қалпына келтіріліп, тазартылды және сынған бөліктерінің орнына жаңа мозаикалық бөліктер жасалды. Аспан сызығының артына өлшемдері көрсетілмеген жаңа ақ фон орнатылды.

Кеңселер

Ашылған кезде ғимаратта 23 лифт болды; әр қабатта үш электр шкафы және екі телекоммуникациялық бөлме бар. Манхэттен жинақ банкі де 1980 жылдардың басында 383 Мэдисон даңғылындағы Кнапп ғимаратын сатуға тырысты. First Boston Real Estate компаниясын басқарған құрылысшы Г. Уэр Травелстед 1982 жылы қазан айында Манхэттен жинақ банкінен ескі ғимаратты 77,75 миллион долларға сатып алды. "Травлстед" пен "Ферст Бостон" компаниясына саудиялық серіктес, әл-Бабтайн отбасы қосылды. 1984 жылы Трэвелстед 50-ден 70 қабатқа дейін қысқа мұнара салуды жоспарлады, ол былай деді: "Маған ешкім өте биік ғимаратқа 8, 10 немесе 12 доллар қосымша төлегісі келетіні түсініксіз." Кейіннен Travelstead Kohn Pedersen Fox (KPF) компаниясын жобаны қайта жоспарлауға шақырды. KPF құрылыс инженері Уильям ЛеМессюрье көмегімен ғимараттың жаңа жоспарларын жасады. Трейвлстед шамамен 70 қабаттан тұратын мұнара ұсынды. Ғимарат Нью-Йорктегі ең биік ғимараттардың бірі болуы мүмкін еді. Егер ғимараттың биіктігі 1040 футтан аспаса, ол Егіз мұнаралар, Эмпайр Стейт Билдинг және Крайслер Билдингтен кейін бесінші биік ғимарат болар еді. Айналадағы ғимараттармен үйлесу үшін төменгі қабаттары гранитпен қапталып, жоғарғы қабаттары металл мен шыныдан жасалатын болар еді. Архитектура туралы жазатын Ада Луиза Хакстебл оны "Месопотамиялық Моторола стиліндегі, алып өлшемді және көлемді шаңғыдан сырғанау мұнарасы" деп сынады.

Әуе қатынасы құқықтарының даулары

1986 жылы Travelstead келесі жылы мұнара салуды жоспарлады. Құрылыс алаңы тек бір аймаққа бөлінген еді, сондықтан Travelstead қалаған шаршы метражына жету үшін Grand Central Terminal-ден әуе құқықтарын сатып алуы керек болды. Әуе құқықтарын бөлуге арналған аймақтық аудандар болмағандықтан, терминалдың әуе құқықтары әдетте тек көршілес учаскелерге, бір ғана ерекшелікпен берілуі мүмкін еді. Penn Central Grand Central-ден өзіне тиесілі көршілес ғимараттар арқылы әуе құқықтарын ауыстыра алатын, осылайша «меншік тізбегін» құратын. Grand Central мен 383 Madison Avenue арасындағы мұндай тізбек қазіргі уақытта жоқ еді, себебі Penn Central екі учаскені байланыстыратын Biltmore және Roosevelt қонақүйлерін сатып алған. 1986 жылы Travelstead қала әкімдігіне арнайы рұқсат алу туралы өтініш пен экологиялық салдарын бағалау есебін ұсынды, бірақ қала екі жыл бойы ешқандай шара қабыланбады. Travelstead 1988 жылы First Boston компаниясынан кеткенімен, жобаға қатысуын жалғастырды. 1989 жылдың сәуір айында жоспарланған ғимаратты қоғамдық талқылауға алты айлық кезең басталды. Аудандық кеңестің қарсылығынан кейін, Нью-Йорк қалалық жоспарлау комиссиясы (CPC) тамыз айында ауыстыруға келіспеді. Содан кейін Travelstead қалаға қарсы штаттық Жоғарғы сотқа шағым түсірді. 1990 жылдың соңында Метрополитен көлік басқармасы (MTA) Grand Central-ді сатып алып, First Boston атынан 383 Madison-ды салуға тырысты, себебі MTA өкілдері агенттік аймақтық шектеулерден босатылуға құқылы деп сенді. Бұл жоспар бойынша MTA мұнараның негізінде жаңа жүк тиеу алаңына қосылатын жол салып, Grand Central-ге кіргізетін еді. Сонымен қатар, 1989 жылдың қараша айында CPC Grand Central-дің әуе құқықтарын аудан ішіндегі кез келген ғимаратқа ауыстыруға болатын аймақтық аудан құруды ұсынды. 1991 жылы CPC ұсынылған Grand Central аймақтық ауданы туралы есеп жариялады, ол Penn Central-ге жеті блок аумақтағы кез келген ғимаратқа әуе құқығын ауыстыруға мүмкіндік беретін еді. Бұл учаскелердің арасында 383 Madison Avenue де болды, онда Travelstead әуе құқығын сатып алуды сот шешімінен кейін бір жыл ішінде аяқтауы керек еді. Сол жылы аймақ құрылғанда, ол 22 блоктан тұрды. 1991 жылы Жоғарғы сот әуе құқықтарын беруден бас тарту туралы қаланың шешімін бекіткеннен кейін Travelstead шешімге шағым түсірді. First Boston 1992 жылы Travelstead-ті жобадан шеттетуге мәжбүр болды, ал HRO 24 қабаттан тұратын, құны 200 миллион долларлық Park Avenue Place деп аталатын ғимаратты жоспарлады. «Нью-Йорк Таймс» газеті жаңа жоспарларды қаланың экономикалық жаңаруының символы деп сипаттады. HRO ғимаратты құрылысқа дайын жоба ретінде қарастырды. Ронсон JPMorgan Chase (JPMorgan Chase компаниясының алдыңғысы) және Swiss Re компанияларымен ғимаратқа инвестор тарту мүмкіндігін талқылады. Ғимараттың жартысы жалға берілгеннен кейін Ронсон 100 миллион долларлық құрылыс несиесін алуға ниеттенді. Ронсон жалдау төлемдерін жоғары деңгейде белгілеуге тырысты, бірақ көптеген потенциалды жалдаушылар осы бағаға келіспеді. Ол кезде мұнараның 1996 жылы аяқталуы күтілді. HRO 1995 жылы құрылыс алаңын тазалауға кірісуді жоспарлаған, бақылауды өз қолына алғаннан кейін. Ронсон сатуды даулап, учаскеге 8-10 миллион доллар жұмсағанын мәлімдеді. Bear Stearns компаниясының бас директоры Джеймс Кейн учаскеден 10 миллион долларлық әуе құқығына опция сатып алды, бұл Аль Бабтендердің адвокаттарын Кейнге қарсы заңсыз әрекеттер жасады деп айыптауға себеп болды. Кейін Bear Stearns басқа ғимаратта кеңсе жалдау үшін келіссөздер жүргізді. Ронсон 383 Madison-ға Morgan Guaranty компаниясын тартуға үміттенді, бірақ компания 1996 жылдың ортасында бұл учаскені енді қарастырмайтынын хабарлады. Chase Bank, JPMorgan Chase компаниясының тағы бір алдыңғысы, 1996 жылдың қазан айында Аль Бабтайн отбасымен келіссөздерге кірісті, 270 Park Avenue-дегі қазіргі кеңсесінің жанында жаңа мұнара салуды жоспарлады. Chase Bank 1997 жылдың сәуір айында жоспарларын тоқтатты. Осыған қарамастан, сарапшылар жоспарланған ғимараттың Grand Central-ге жақын орналасқандығының арқасында жыл соңына дейін жалдаушы табатынын күтті.

Даму және ашылу

1997 жылдың ортасына қарай Bear Stearns компаниясы әл Бабтайн отбасымен осы учаске үшін қайтадан келіссөздер жүргізді. Сол жылдың тамызында банк 383 Мэдисон авенюсінде жаңа бас кеңсе салуға келісті. Мұның өтеуі ретінде, Руди Джулиани әкімдігі Bear Stearns компаниясына 75 миллион долларға дейін салықтан босатуды ұсынды, бірақ Bear Stearns 5800 қызметкерін сақтап, келесі 50 жыл ішінде Нью-Йорк қаласында 13300 жаңа жұмыс орнын құру шартымен келісімге келді. Банк бас кеңсесін және 4500 қызметкерінің көп бөлігін жаңа ғимаратқа көшіруді жоспарлады. Жарнама берушілер Grand Central-дан әуе кеңістігіне құқықтарды сатып алды, бірақ Hines Interests даму процесін басқаруды қолға алды. Ескі Knapp ғимаратын бұзу 1998 жылдың мамырында басталды, соның ішінде ескі Манхэттен жинақ банкінің мозаикалары ғимараттың фасадынан сақтау үшін алынып тасталды. Bear Stearns жалға мерзімі бойы ғимаратты бақылауда ұстайтын болады. Осы жылы құрылысшының бірі құлаған қиыршықтардың соққысынан қаза тапты. 1999 жылдың ортасына қарай ғимараттың металл конструкциясы салынып, 2002 жылы құрылыстың аяқталуы жоспарланды. 2001 жылдың ортасында, 11 қыркүйекке дейін банк вестибюліне Манхэттен жинақ банкінің мозаикасының бірін қайта орнатты. Шабуылдарға қарамастан, Bear Stearns 2001 жылдың қазанында қызметкерлерін жаңа ғимаратқа көшіре бастады. Ғимараттың шатыры алғаш рет 2002 жылдың 4 сәуірінде, рәсімге Кейн, АҚШ сенаторы Чак Шумер және Нью-Йорк штатының губернаторы Джордж Патаки қатысып, жарықтандырылды. Ол кезде ғимаратта 4200 адам жұмыс істеді. Салықтан қашу мақсатымен банк ғимаратқа синтетикалық жалдау шартын жасады, оның құны 570 миллион долларға бағаланды.

Операция

Құрылыс ашылған кезде жеті сауда қабатының төртеуі жұмыс істеп тұрды. Шабуылдардан кейін қауіпсіздік мәселелеріне байланысты Bear Stearns бастапқыда келушілерге қызметкердің сүйемелдеуімен жоғарғы қабаттарға баруға тыйым салды. Кеййнге ғимараттың орналасқан жері ұнады, өйткені ол 13 блок қашықтықтағы пәтерінен оған жаяу бара алатын. Хедж-фондтардың құлдырауынан кейін Bear Stearns 2008 жылдың наурыз айында 2007–2008 жылдардағы қаржылық дағдарыс кезінде кенеттен банкротқа ұшырады. JPMorgan Chase бастапқыда Bear Stearns акцияларын бір акциясына 2 долларға сатып алуды ұсынды, бұл соңғысын 250 миллион долларға бағалаған болар еді. Жылжымайтын мүлік сарапшылары ғимараттың құнын 1,1 миллиардтан 1,4 миллиард долларға дейін бағалады. 383 Мэдисон даңғылын сатудың орнына, JPMorgan Chase өзінің инвестициялық бөлімін сонда көшіруді жоспарлады. Банк бірден Bear Stearns таңбаларын J. P. Morgan & Co., оның бұрынғы инвестициялық банкіне ұқсайтын логотиппен алмастыра бастады. Бұл JPMorgan Chase-ке басқа ғимараттардағы алаңды азайтуға мүмкіндік берді. 2014 жылға қарай JPMorgan Chase Хадсон-Ярдс дамуында жаңа корпоративтік кампусты дамытуды жоспарлап, 270 Park және 383 Madison-нан көшуге дайын болды. Банк қала мен штаттан салық жеңілдіктерін алуға мүмкіндік таппаған соң, жоспарларын тоқтатты. 2016 жылы SL Green Realty JPMorgan Chase-ке 270 Park және 383 Madison-ды SL Green бес блок оңтүстікке қарай салып жатқан One Vanderbilt көкжиегімен айырбастауды ұсынды. JPMorgan Chase ұсынысты қарастырғанмен, екі компания ешқашан ресми келіссөздерге кірмеді. 2018 жылдың ақпан айында JPMorgan Chase 270 Park-ты бұзып, сол жерге JPMorgan Chase Tower-ді салуға ниеттенгенін хабарлады, ол екі еседей биік болады. Жоба барысында JPMorgan штаб-пәтерін уақытша 383 Мэдисон даңғылына көшірді. 270 Park-ты бұзу 2021 жылдың ортасында аяқталды, ал 2022 жылғы мәліметтерге сәйкес, жаңа ғимарат 2025 жылы аяқталуы күтілуде.

Әсері

Ғимараттың дизайны көбінесе ара-жібірлі немесе жағымсыз пікірлер алды. Нью-Йорктік Джозеф Джованнини былай деді: "Бұл ғимаратқа коктейль кешінде жақындағыңыз келмейтін түрі. Басынан аяғына дейін көңілсіз гранитпен жабылған, геометриялық тұрғыдан дұрыс болғанымен, тым қатаң, тіпті шаршап қалатын сияқты." Джованнини ғимаратты "мұңды" және "болжамды" деп сипаттады. 2010 жылы New York Daily News 383 Мэдисонды Нью-Йорк қаласының ең ұсқынсыз ғимараттарының бірі деп санады.