Дэвид Сэлл: Америкалық постмодернист суретшісінің өмірі мен шығармашылығы

Кіріспе

Американдық суретші

Дэвид Салл (28 қыркүйек 1952 жылы туған; тегі "Салли" деп айтылады) – американдық постмодерн суретші, гравюрашы, фотограф және сахна безендірушісі. Салл Оклахома штатының Норман қаласында дүниеге келді, қазір Нью-Йорктің Ист-Хэмптон қаласында тұрады және жұмыс істейді. Ол Калифорнияның Валенсия қаласындағы Калифорния өнер институтында BFA және MFA дәрежелерін алды, онда Джон Балдессариден сабақ алды. Саллдың туындылары алғаш рет 1980-ші жылдардың басында Нью-Йорк қаласында көпшіліктің назарына ілікті.

Өмірбаян

Дэвид Салл 1952 жылғы 28 қыркүйекте Оклахома штатының Норман қаласында орыс еврей иммигранттарының отбасында дүниеге келді, бірақ Канзас штатының Уичито қаласында өсті. Ол өте ерте жасынан өнерге қызығушылық танытты, балалық және жасөспірімдік шағын жергілікті өнер ұйымы ұйымдастырған сурет сабақтарында өткізді. Әлдеқашан Вичита өнер қауымдастығында бейнелеу сабақтарын бастады. Орта мектепте оқығанда аптасына үш күн қосымша сурет сабақтарына қатысты. Бітірген соң Салл Нью-Йорк қаласына көшіп, Вито Акончиде жұмыс істеді. Осы кезеңде ол Мэри Бунмен еңбек серіктестігін құрды. Сонымен қатар, Саллды Америкалық балет театры биші және хореограф Кароль Армитаж үшін декорациялар мен костюмдерді жасауға шақырды. 1995 жылы Салл Кристофер Уолкен мен Гриффин Данн қатысқан, ал Мартин Скорсезе продюсерлік еткен "Іздеу және жою" фильмімен Голливудта режиссерлік дебютін жасады. Фильмге көрермендер өте теріс пікір білдірді.

Өнер

Салльдің суреттері мен графикасы көбінесе кездейсоқ тізбектелген және қабаттасқан бейнелерден тұрады, немесе бір-біріне сәукес келмейтін әдістермен орналастырылған бейнелерден құралған, онда ол түпнұсқа және алынған бейнелерді үйлестіреді. Ол қолданатын бейнелерге Дональд Дақтың сияқты халық мәдениетінің элементтері, ал Караваджоның картиналарынан алынған бөліктер сияқты өнер тарихының фрагменттері кіреді. Саль әртүрлі медиа және процестермен жұмыс істеді. Оның көптеген туындылары қатар қойылған бейнелерден тұрады, онда ол абстракция мен адам бейнесін қолданады. Ол әртүрлі стильдерді, танымал бейнелерді және текстураларды біріктіре отырып, бейнелерді өңдейді. Сальдің жұмыс процесі көбінесе ол фотосуреттермен басталады, мысалы, шақырылған модельдер. Бұл сол кезде жаңашылдық және даулы болды, себебі осы екі өнер түрінің үйлесімі кең таралған практика емес еді. Осы кезеңде суретшілер мен фотографтар қайсысының артықшылығы бар екенін немесе олардың мүлдем артықшылығы бар ма екенін талқылайтын. Оның фотосуреттер жинағы өнердің өзі саналса да, Саль соңғы суреттерін салуды жөн көрді, себебі ол нақты әлемнен бейнелерді алып, оларды сурет салу әлеміне және контекстіне енгізді. Саль декорациялар мен костюмдер жасады, сондай-ақ фильмдер түсірді. 1986 жылы ол Театр дизайны бойынша Гуггенхайм стипендиясын алды және «Іздеу және жою» көркем фильмін түсірді. Ол хореограф Кароль Армитажбен ұзақ жылдардан бері ынтымақтастықта жұмыс істеп, оның балеттері үшін декорациялар мен костюмдерді жасайды. Саль өнерінде жасанды интеллекттің (ЖИ) қолданылуын зерттеді. 2023 жылы ол компьютерлік ғалымдармен бірлесіп, өзінің стилін көрсететін бейнелерді жасайтын бағдарлама құрды. Бағдарлама Сальдің суреттерінен тұратын деректер жиынтығында оқытылды және оның енгізген түзетулеріне сәйкес жақсартылды. Саль генеративті ЖИ-ды пайдалы деп сипаттады, себебі ол жаңа суреттерге қатысты идеяларды ойлап табу кезінде суреттердің әртүрлі нұсқаларын ұсынып бере алады. Бір күні ЖИ оны басып кететіні мүмкін бе деген сұраққа жауап бергенде, Саль ЖИ өнердің болашағында маңызды рөл атқаратынын мойындады. Саль осы жинақты жасау кезінде Джефф Кунс, Рой Лихтенштейн және Джон Балдессари сияқты замандас суретшілермен тығыз жұмыс істеді. Дуайт Гарнердің сөзіне сүйенсек: text=Мырза Сальдің «Кейін қалай көруге үйрену» атты мақсаты – әр суретті «позициялық қағаз» ретінде қарастыратын сыншылардан өнерді қайтарып алу, суретшіні философ болып таба алмаған адам ретінде бейнелеу. Мырза Саль заманауи суреттердің қалай жасалғанын, олардың құрылымын талқылауға көбірек қызығушылық танытады. Оның пікірінше, өнер тарихымен байланысты терминологияны қарапайымдастыру қажет, сонда қызығушылық танытқан, бірақ арнайы көркем білімі жоқ адамдар да өнерді танып, бағалай алады.

Salle's paintings and prints consist of what appear to be randomly juxtaposed and multilayered images, or images placed on top of one other with deliberately illogical techniques, in which he combines original and appropriated imagery. Imagery he uses includes items from popular culture, such as Donald Duck, and pieces from art history, such as parts from a Caravaggio painting. Salle has worked with different media and processes. Many of his works consist of juxtaposed images, where he takes abstraction and the human figure. He manipulates images by combining a variety of different styles, recognizable imagery, and textures. Salle's process typically starts with photographs he takes for reference, such as hired models. This was both groundbreaking and controversial at the time, primarily because the combination of these two art forms was not common practice. During this period, painters and photographers were often debating which form had more merit, or whether they had merit at all. Though his collection of photographs is considered art itself, Salle has said he would paint his final images because it took images from the real world and placed them in the world and context of painting. Salle has also done set and costume design and directed films. In 1986 he received a Guggenheim Fellowship for Theater Design, and directed the feature film Search and Destroy. He is a longtime collaborator with the choreographer Karole Armitage, designing sets and costumes for her ballets. Salle has explored the use of artificial intelligence (AI) in his art. In 2023, he collaborated with computer scientists to create a program capable of generating images reflective of his style. The program was trained on a dataset composed of Salle’s paintings and refined based on his input. Salle has described the generative AI as useful because he can conceptualize variations of artwork when brainstorming ideas for new paintings. When asked about the potential of AI superseding him someday, Salle acknowledged the large role that AI may play in the future of art. Salle worked closely with fellow contemporary artists such as Jeff Koons, Roy Lichtenstein, and John Baldessari in creating this collection. According to Dwight Garner:

text=Mr. Salle’s mission in How to See is to seize art back from the sort of critics who treat each painting “as a position paper, with the artist cast as a kind of philosopher manqué.” Mr. Salle is more interested in talking about nuts and bolts, about what makes contemporary paintings tick.|sign=|source=

Salle's writing is much like his artistic style, witty and intriguing. He believes the jargon associated with art history can and should be simplified so that those who are interested but lack fine art schooling can still learn about and appreciate art.

Сын-пікірлер мен мақтаулар

Салль өзінің туындылары бір-біріне жапсырылған бейнелердің ретсіз жиынтығы емес деп мәлімдесе де, сыншыларды көндіру қиын болды. Кейбір сыншылар оның суреттерінің мағынасыз екенін, ал таңдаған бейнелерінің бір-бірімен байланысы жоқ екенін айтады. Көркемсурет сыншысы және философ Артур Данто Салльдің суреттері "нақты мақсаты жоқ, мақсатқа ұмтылыс сезімін" береді деп жазды. Сыншы Роберт Сторр жұмыстың "графикалық қосарланған суреті" мен "калейдоскоптық әсеріне", сондай-ақ оның шексіз мағыналары мен түсіндірмелеріне қызығушылық танытты. Тағы бір дау тудырған мәселе – Салльдің әйелдердің порнографиялық суреттерін пайдалануы, кейбір сыншылар мұны бойкөрушілік немесе тікелей қастық әрекет деп санады, әсіресе феминистік қозғалыс үшін. Феминист суретші және жазушы Мира Шор әйелдердің бейнеленуі "ғасырлар бойы қалыптасқан ерлердің әңгімесінің жалғасы сияқты көрінеді, онда әйелдер ерлердің қорқыныштары мен қиялдарын бейнелейтін жеке тұлғасыз проекциялардан басқа ештеңе емес" деп жазды. Саль, көптеген сыншылар сияқты, бейнелердің жыныстық сипаттамасы болғанымен, "әсіресе эротикалық емес" екенін айтады, себебі олар күңгірттелген және бұрмаланған, сондықтан шындықтан алшақтап кеткен.

Қоғамдық коллекциялар

Салдың туындылары көптеген өнер мұражайларының тұрақты коллекцияларында сақталады, оның ішінде Нью-Йорктегі Қазіргі заманғы өнер мұражайы, Нью-Йорктегі Метрополитен өнер мұражайы, Лос-Анджелесдегі Заманауи өнер мұражайы, Лос-Анджелес округінің өнер мұражайы (LACMA), Чикаго қаласындағы Заманауи өнер мұражайы, Миннеаполис қаласындағы Уолкер өнер орталығы, Нью-Йорктегі Америка өнері мұражайы (Уитни), Лондон қаласындағы Тейт Модерн және Канберра қаласындағы Австралия ұлттық галереясы бар.