Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Зимбабве Парламентінің Жоғарғы палатасы
Upper house of the Parliament of Zimbabwe
Зимбабве Сенаты – Зимбабве Парламентінің екі палатасының жоғарғы палатасы болып табылады. Ол 1980 жылы тәуелсіздік алғаннан бастап 1989 жылға дейін жұмыс істеді, және 2005 жылдың қараша айында қайта құрылды. Парламенттің екінші палатасы – Ұлттық Ассамблея. Қазіргі күйінде Сенат 80 мүшеден тұрады. Олардың 60-ы 10 алты мүшеден тұратын сайлау округтерінен (облыстар негізінде) пропорционалды өкілдік принципі бойынша партиялық тізімдер арқылы сайланады; тізімдердің басында әйел болуы міндетті, және тізімде ерлер мен әйелдер кезекпен орналасуы керек. Қалған 20 орынның екеуі мүгедектерге, ал 18-і дәстүрлі басшыларға бөлінген.
The Senate of Zimbabwe is the upper of the two chambers in Zimbabwe's Parliament. It existed from independence in 1980 until 1989, and was re introduced in November 2005. The other chamber of Parliament is the National Assembly. In its current form, the Senate has 80 members. Of these, 60 members are elected from 10 six member constituencies (based on the provinces) by proportional representation using party lists; the lists must have a woman at the top and alternate between men and women. The other 20 seats include two reserved for people with disabilities and 18 for traditional chiefs.
Жоюға дейінгі тарих
Бастапқы Сенат 40 мүшеден тұратын, олардың көпшілігін Ассамблея палатасы (тікелей сайланатын төменгі палата) сайлаған, ал қалғандарын Басшылар кеңесі таңдап, Президент тағайындаған. Ланкастер Хаусы келісімі бойынша 1987 жылға дейін екі палатаның да 20% орындары ақ нәсілділерге сақталған. 1989 жылы Зимбабве Конституциясына енгізілген No. 31 түзетумен ол таратылды, сондай-ақ Ассамблея палатасының құрамы Президент тағайындаған адамдарды қоса кеңейтілді.
The original Senate consisted of 40 members, the majority of whom were elected by the House of Assembly (the directly elected lower chamber), with the remainder being chosen by the Council of Chiefs and appointed by the President. Under the Lancaster House Agreement, 20% of seats in both chambers were reserved for whites, until 1987. It was abolished in 1989 with Constitution of Zimbabwe Amendment No. 31, with membership of the House of Assembly being expanded to include those nominated by the President.
Қайта құрудан кейінгі тарих
2005 жылғы 26 қарашада өткен сайлаудан кейін құрылған Сенаттың құрамында 66 мүше болды. 50 мүше (әр провинциядан 5) бір мандатты округтерде тікелей сайланды, сайлау жүйесі – көп дауыс алған жеңеді. Президент 6 қосымша мүшені тағайындады, ал қалған 10 орынды жеке сайлауда таңдалған дәстүрлі басшылар иеленді. Сенатта 21 әйел (20 сайланған және 1 тағайындалған) орын алды. Зимбабве Конституциясының 2007 жылғы №18 түзетуі Сенат құрамын 93 орынға дейін кеңейтуді көздерді: 60 Сенат округінде тіркелген сайлаушылармен тікелей сайланатын әр провинциядан алты сенатор; Президент тағайындаған 10 провинциялық губернатор; Басшылар кеңесінің президенті мен вице-президенті; басқа қалалық провинциялардан өзге әр провинциядан екі бас, барлығы 16 бас, және Президент тағайындаған бес сенатор. Қазіргі Сенат 2013 жылғы Конституция негізінде құрылды. Қазіргі Сенат 80 мүшеден тұрады, олардың 60-ы бес жылдық мерзімге сайланады. Олар 10 провинцияның бірін білдіретін 6 сайлау округінде сайланады, сайлау төменгі палата сайлауының нәтижелеріне негізделген, пропорционалды сайлау жүйесі (партиялық тізім бойынша) қолданылады, үлестіру Гарé квотасы бойынша жүзеге асырылады. Сонымен қатар, Сенат Зимбабведегі қалалық емес провинциялардың әрқайсысы үшін провинциялық басшылар ассамблеясымен SNTV жүйесі арқылы сайланған 2 орыннан, Ұлттық бас кеңесінің президенті мен вице-президенті үшін әрқайсысы 1 орыннан және Ұлттық мүгедектер кеңесі тағайындаған сайлаушылар алқасы FPTP жүйесі арқылы жеке бюллетеньдермен сайлаған мүгедектер үшін 1 еркек және 1 әйел орыннан тұрады.
The re established Senate, formed following the elections held on 26 November 2005, had a total of 66 members. 50 members (5 from each province) were directly elected in single member constituencies using the First past the post system. The President appointed 6 additional members and the remaining 10 seats were held by traditional chiefs who were chosen in separate elections. Twenty one women (20 elected and 1 appointed) occupy seats in the Senate. The Constitution of Zimbabwe Amendment No 18 of 2007 provided for the expansion of the Senate to 93 seats: six Senators from each province directly elected by voters registered in the 60 Senate constituencies; the 10 Provincial Governors appointed by the President; the president and deputy president of Council of Chiefs; 16 chiefs, being two chiefs from each province other than metropolitan provinces, and five Senators appointed by the President. The current Senate resulted from the 2013 constitution. The current Senate consists of 80 members, of whom 60 are elected for five year terms in 6 member constituencies representing one of the 10 provinces, elected based on the votes in the lower house election, using party list proportional representation, distributed using the Hare quota. Additionally the Senate consists of 2 seats for each non metropolitan provinces of Zimbabwe elected by each provincial assembly of chiefs using SNTV, 1 seat each for the president and deputy president of the National Council of Chiefs and 1 male and 1 female seat for people with disabilities elected on separate ballots using FPTP by an electoral college designated by the National Disability Board.