Кіріспе

Радиалды күштің өзгеруі немесе жол күшінің өзгеруі (RFV) – шинаның басқаруға, ұстауға, тежеуге және жүк көтеруге әсер ететін қасиеті. Шинаның белгілі бір RFV көрсеткішінің жоғары болуы шина құрылымындағы өндірістік айырмашылықтардың жоғары деңгейін көрсетеді, бұл көлік құралына тік бағытта тербеліс тудырады. RFV ASTM International ұйымының ASTM F1806 – Шиналарды сынаудың стандартты тәжірибесі стандартында белгіленген процедураларға сәйкес өлшенеді.

Түсіндірме

RFV мысал арқылы жақсы түсіндіріледі. Қалыпты, біртекті шина толық дөңгелекке орнатылып, сынақ дөңгелегіне тұрақты күшпен жүктеледі делік. Дөңгелек айналғанда шина да айналады, ал шина қаңқасы контактілік аймаққа кіргенде және шыққанда қайталап деформацияланып, қалпына келеді. Шина мен дөңгелек арасындағы радиалды күшті өлшесек, шина айналғанда өзгеріс болмайды. Егер енді стандартты өндіріс шинасын сынасақ, радиалды күш шина айналған сайын өзгеретінін көреміз. Бұл өзгеріске екі негізгі фактор әсер етеді: шина қалыңдығының және шинаның эластомерлік қасиеттерінің айырмашылығы. RFV мәні бар жақсы шинаны қарастырайық. Бұл шина әрбір айналымда көлікке жоғары қарай 6 фунт күш түсіреді. Күштің жиілігі айналу жылдамдығымен пропорционалды түрде артады. Шина өндірушілер шинаны өндіріс кезінде RFV рұқсат етілген сапа шектерінде екенін тексеру үшін сынақтан өткізеді. Бұл шектен асып кеткен шиналар утилизацияға жіберілуі немесе қатаң сапа талаптары жоқ нарықтарға сатылуы мүмкін.

Жазғы модель

RFV көбінесе дөңгелекті қысқа қысылу пружиналарынан тұратын сақина ретінде модельдеу арқылы түсіндіріледі. Дөңгелек айналғанда пружина жолмен жанасып, қысылады. Пружина жанасу аймағынан шыққанда бастапқы ұзындығына қайта оралады. Іс жүзінде, бұл пружиналар ұзындығы мен серпімділік коэффициенттері бойынша шамалы айырмашылықтарға ие. Осы ауытқулар RFV-тің пайда болуына себеп болады. Шиналар – көптеген түрлі компоненттерден құралған күрделі композиттік құрылымдар, олар барабанға жиналады және қалыпта пісіріледі. Нәтижесінде, RFV-ге әкелетін көптеген факторлар бар. Оларға: протектордың экструзия қалыңдығы мен симметриясы, протектордың біріктірілуі, корд қабаттарының біріктірілуі, ішкі қабаттың біріктірілуі, борттың симметриясы, борттың бұрылу симметриясы, барабанның дұрыс орналасуы, ауыстыру сақинасының дұрыс орналасуы, қалыптағы борттың бекітілуі, қалыптау қапшығының орналасуы мен бақылауы, қалыптың пішінінен ауытқуы және қалыптың дұрыс орналасуы жатады. Осы факторлардың барлығы материалдың таралуы мен қалыңдығындағы өзгерістерге алып келуі мүмкін, бұл өзгерістер пружина ұзындығы ретінде модельденеді. Шинаның әр түрлі компоненттері де әртүрлі материалдардан жасалған, олардың әрқайсысының серпімді қасиеттерінде ауытқулар болады. Бұл ауытқуларға резеңке вискоэластикалық қасиеттері, қоспаның дисперсиясы мен біртектілігі, сондай-ақ пісіру кезіндегі жылу тарихы және тағы да басқа факторлар әсер етеді.

Толқын пішінін талдау

RFV – күрделі толқын формасы. Ол шыңнан шыңға дейінгі мәні, бірінші гармоника, екінші гармоника және жоғары ретті гармоникалар сияқты бірнеше стандартты әдістермен өрнектеледі. Өндірісте RFV тестілеу кезінде бұл шамалар мен бұрыштар түрінде баяндалады.