Жарыс машиналарын шиналары: жолмен максималды байланыс үшін ойықтары жоқ, тегіс шиналар. Драг гонкасы үшін M&H Tires жасаған, жарыс трассаларында қолданылады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Автожарыста қолданылатын шина түрі
Type of tire used in auto racing
Автожарыста көбінесе қолданылатын, тегіс жүріс беті бар шина – бұл шинаның бір түрі. Алғашқы өндірістік слик шинаны M&H Tires компаниясы 1950 жылдардың басында drag racing жарыстары үшін жасаған. Шинаның жүріс бетінде ойықтар болмауы арқасында, мұндай шиналар жолмен ең үлкен жанасу ауданын қамтамасыз етеді және белгілі бір шина өлшемі үшін құрғақ сүйреуді максималды деңгейге көтереді; нәтижелерін қараңыз. Слик шиналар жарыс трассаларында және жол жарыстарында қолданылады, онда жылдамдану, басқару және тежелу үшін әр дөңгелектен максималды сүйреу қажет. Drag racing-те слик шиналар көбінесе қуат берілетін (жетекші) дөңгелектерге ғана орнатылады, себебі мақсат – қуатты жерге тиімді жеткізу үшін максималды сүйреуді қамтамасыз ету, ал раллиде қолданылмайды. Слик шиналар барлық ауа райы жағдайында жүре алатын қарапайым жол көліктерінде пайдалануға жарамсыз. Олар автожарыстарда қолданылады, онда қатысушылар ауа райына қарай әртүрлі шиналарды таңдауға және жарыс барысында шиналарды ауыстыруға мүмкіндік алады.
A racing slick or slick tyre is a type of tyre that has a smooth tread used mostly in auto racing. The first production slick tyre was developed by M&H Tires in the early 1950s for use in drag racing. By eliminating any grooves cut into the tread, such tyres provide the largest possible contact patch to the road, and maximize dry traction for any given tyre dimension; see Performance. Slick tyres are used on race tracks and in road racing, where acceleration, steering and braking require maximum traction from each wheel. Slick tyres are typically used on only the driven (powered) wheels in drag racing, where the only concern is maximum traction to put power to the ground, and are not used in rallying. Slick tyres are not suitable for use on common road vehicles, which must be able to operate in all weather conditions. They are used in auto racing where competitors can choose different tyres based on the weather conditions and can often change tyres during a race.
Өнер көрсету
Екі механизм шиналардың жолмен жабысуын қамтамасыз етеді, бірақ олардың тозуға төзімділігі төмен болады, яғни, көшеде жүруге арналған қатты резеңке шиналарға қарағанда олар тез тозып бітеді. Кейбір автокөлік спортының жүргізушілері бір күн ішінде бірнеше жиынтық шинаны тозуы жиі кездеседі.
Two stress mechanisms produce tyre grip: but they also have lower treadwear ratings; i. e. they wear out much more quickly than the harder rubber tyres used for driving on the streets. It is not uncommon for drivers in some auto sports to wear out multiple sets of tyres during a single day's driving.
Жарысқа арналған шұңқырлар
Бірінші жарысқа арналған слик шинаны 1950 жылдардың басында M&H Tires (Marvin & Harry Tires) компаниясы жасады. Бұл компания әлемдегі жарысқа арналған шиналарды өндіріп, сатумен айналысқан жалғыз компания болды. Жүгіру жарысының слик шиналары көлемдері әртүрлі: мотоциклдерде қолданылатын кішкентай шиналардан бастап, "жоғарғы отын" класындағы жүгіру машиналарын үшін өте кең шиналарға дейін. "Жабық дөңгелекті" автомобильдер үшін көбінесе машинаны слик шинаның көлеміне бейімдеу қажет болады – артқы серіппелердегі кузовды кішкентай шиналардың биіктігіне дейін көтеру, немесе артқы дөңгелек қуыстарын өте кең "ванналармен" ауыстыру және артқы осьті тарылту. Ашық дөңгелекті жүгіру машиналарын мұндай шектеулерге ұшырамайды, олар дөңгелектердің үлкен көлемдерін қолдана алады. Кейбіреулері максималды жанасу ауданын қамтамасыз ету үшін өте төмен қысымды пайдаланады, нәтижесінде шинаның бүйір қабырғасы әдеттегі "қақырық қабырғалы" түріне ие болады. Ішкі камералар көбінесе қолданылады, шина іске қосылғандағы күштің әсерінен деформацияланғанда ауаның кенеттен шығып кетпеуін қамтамасыз ету үшін. "Қақырық қабырғалы" слик шиналары қазір жарыс жүгірудің ерекше талаптарына сәйкес жасалады, олардың құрылымы бүйір қабырғаның инерция күшімен бұрылуына мүмкіндік береді, бастапқы жылдамдануды жұмсартады және осылайша дөңгелектердің жолдан шығуының алдын алады. Жылдамдық артқан сайын, шинаның айналуынан туындайтын центробегтік күш бүйір қабырғаны "жазады", энергияны машинаның үдеуіне қайтарады. Бұдан басқа, шиналар радиалды кеңейеді, олардың диаметрін ұлғайтады және тиімді түрде жоғарырақ беріліс қатынасын құрады, соның салдарынан бірдей беріліс қорабымен жоғары жылдамдыққа қол жеткізуге мүмкіндік береді.
The first drag racing slick was developed by M&H Tires (Marvin & Harry Tires) in the early 1950s. It was the only company in the world that produced and sold original drag racing tyres. Drag racing slicks vary in size, from slicks used on motorcycles to very wide ones used on "top fuel" dragsters. For "closed wheel" cars, often the car must be modified merely to account for the size of the slick, raising the body on the rear springs for the height of narrower slicks, or replacing the rear wheel housings with very wide "tubs" and narrowing the rear axle to allow room for the wider varieties of tyres. Open wheel dragsters are freed from any such constraints, and can go to enormous tyre sizes. Some use very low pressures to maximize the tread contact area, producing the typical sidewall appearance which leads to their being termed "wrinkle wall" slicks. Inner tubes are typically used, to ensure that the air does not suddenly leak catastrophically as the tyre deforms under the stress of launching. "Wrinkle Wall" slicks are now specifically designed for the special requirements of drag racing, being constructed in such a way as to allow the sidewall to be twisted by the torque applied at launch, softening the initial start and thus reducing the chances of breaking traction. As speed builds, the centrifugal force generated by the tyre's rotation "unwraps" the sidewall, returning the energy to the car's acceleration. Additionally, it causes the tyres to expand radially, increasing their diameter and effectively creating a taller gear ratio, allowing a higher top speed with the same transmission gearing.
Қалтагерлер
Толығымен сырғанақ дөңгелектердің көптеген жолдарда ылғал жамылғыны ұстай алмауы себепті қолданылуына тыйым салынғандықтан, 1960 жылдары "алдамшы сырғанақ" ыстық таяқтар әлемінде кең таралды; бұл әдеттегі сырғанақ дөңгелектер сияқты, бірақ заң талаптарын орындау үшін қажетті ең минималды жүріс жолдарымен жасалған. Бірақ содан бері шина технологиясы үлкен қадам жасады, сондықтан қазіргі ыстық таяқ көше машиналары әдетте кең, жолдары бар шиналарды қолданады, олар бұрынғы сырғанақ шиналардан жақсы өтеді. Ал бүгінгі күні қолжетімді алдамшы сырғанақ шиналар, көше машиналарын ностальгиялық түрде безендіру үшін де, заңды көше шиналары талап етілетін жарыс сыныптарында да қолданылады, олар өз даму жолын ұстанды, нағыз сырғанақ шина конструкциясынан өзгешеленіп, жеке шина дизайнына айналды.
Since completely slick tyres are outlawed on most roads due to their inability to handle wet pavement, the "cheater slick" became a popular item in the hot rod world in the 1960s; a typical slick type tyre, but engraved with the absolute minimum amount of tread grooves required to satisfy legal requirements. Since then, however, tyre development has progressed greatly, so that today's hot rod street cars typically use wide, grooved tyres which perform better than the slicks of the past; while the cheater slicks available today, both for nostalgic appearance of street cars and for competition use in classes where legal street tyres are required, have followed their own line of development, diverging from true slick tyre construction to become a distinct tyre design in themselves.
R құрама дөңгелектер (қазықтайтын слиптер)
Арзан шымшықты технологияның дамуы, тек drag racing емес, басқа жарыс сериялары үшін шиналардың дамуына да әсер етті. Автомобиль жарыстарының басқа түрлері де DOT мақұлдаған көшелік шиналарын талап ететін сыныптарды енгізген кезде, кейбір өндірушілер сыртқы түрі жоғары өнімділіктегі көшелік шиналарына ұқсас, бірақ ең аз рұқсат етілген жүріс бедерімен және өте жұмсақ, жабысқақ резинадан жасалған шиналарды сатуға көшті. Бұл шиналар жарыс үшін арналған, себебі жұмсақ жүріс көшеде тым тез тозып кетеді. Олар R құрама шиналары деп аталды. Қосымша жылдар өткен сайын, бұл шиналар класы өз даму жолын өтті, нәтижесінде бір брендтің көшелік шиналарынан айтарлықтай өзгеше болды. Бұл жарыстың жаңа сыныптарының пайда болуына әкелді, олар DOT мақұлдауын ғана емес, сонымен қатар ең төменгі жүріс тозу деңгейін де талап етеді, мақсаты R құрама шиналарын жарыстан шығарып, "нағыз" көшелік шиналарын пайдалануды міндеттеу.
The development in cheaper slick technology has affected the development of tyres for racing series other than drag racing as well. When other forms of auto racing similarly instituted classes which require DOT approved street tyres, some manufacturers similarly began to market tyres which superficially resembled their high performance street tyres, but with the least tread pattern permissible and with very soft, sticky rubber, intended specifically for competition because the soft tread would wear too quickly for street use. These became known as R compound tyres. With additional years of progress, this class of tyre has followed its own line of development, to the point where they have little in common with true street tyres of the same brand. This has led to new classes of racing which require not only DOT approval, but also a minimum treadwear rating, in an effort to eliminate the R compound tyres from competition and require "true" street tyres.
Формула бірінші
Формула 1-де слик шиналарды Firestone компаниясы 1971 жылғы Испания Гран-присінде енгізді. Олар 1998-2008 жылдар аралығында қолданылудан тыйым салынған. Жалпы тұғырлауды және бұрылу жылдамдығын азайту мақсатында міндетті түрде шеңберлік ойықтары бар құрғақ ауа райына арналған шиналар қолданылды, бірақ бұл ойықтар суды кетіруге арналмағандықтан және жаңбырлы жағдайда тиімді пайдаланылмағандықтан, олар көбінесе «слик» деп атала берді. Слик шиналар 2009 жылғы маусымнан бастап қайтадан қолданысқа енгізілді.
In Formula One, slick tyres were introduced by Firestone at the 1971 Spanish Grand Prix. They were banned from the 1998 to 2008 seasons. Dry weather tyres with mandatory circumferential grooves intended to reduce total grip and reduce cornering speeds were used, but were still often referred to as "slicks" as the grooves were not intended to disperse water and could not be used effectively in wet conditions. Slick tyres were reintroduced from the 2009 season.
Велосипедтік дөңгелектер
Керісінше, көшеде пайдалануға арналған көптеген велосипедтік шиналар тегіс болады. Аквапланинг велосипедтік шиналар үшін мәселе тудырмайды, себебі олардың ені тар, қысымы жоғары, жылдамдығы төмен және дөңгелек пішіндес қимасы бар (велосипедті бұру қажеттілігінен); велосипедтік шина су қабатына оңай еніп, жолмен тікелей жанаса алады. Іс жүзінде, жолға арналған шиналар, ылғалды жолдарда тегіс шиналардан артық өнімділік көрсетпейді. Дегенмен, көптеген төмен және орташа деңгейдегі велосипедтік шиналар терең ойықтарға ие, өйткені велосипедтер жолдан тыс сапарларды ескере отырып жасалған: топырақ, қиыршық тас немесе құмда, ойықтар жақсырақ ұстауға мүмкіндік береді. Сонымен қатар, жоғары өнімділікті велосипедтік шиналар, жолға арналғанымен, көбінесе өте ұсақ ойықтарға ие, бұл ойықтар тегіс шинамен салыстырғанда өнімділікте ешқандай айырмашылықты көрсетпейді және тек маркетингтік мақсаттар үшін және шинаның тозуын бақылау үшін қолданылады. Бұл тікелей шиналарды сынау арқылы ғана емес, сонымен қатар жолдың өзі осы шиналардың ең минималды ойықтарынан да дөңгелектеу екендігінен де көрінеді. Кейбір ойықсыз шиналарда шинаның тозуын көрсететін кішкентай "тесіктер" немесе ойыстар болады. Бұл автомобиль шиналарындағы тозу индикаторларына ұқсас, олар шина тозған кезде жолға жанасып, шу шығарады.
In contrast, many bicycle tyres made for street use are slick. Aquaplaning does not present a problem for bicycles tyres due to their narrower width, higher pressure, lower speed, and circular cross section (due to the need to lean the bicycle in turns); the bicycle tyre can penetrate the water layer to contact the road much more easily. In practice, grooved bicycle tyres do not outperform slick tyres on wet roads. However, many low and medium performance bicycle tyres have substantial tread depth, because the bicycles are designed with off road excursions in mind: in dirt, gravel or sand, the tread pattern provides significantly improved traction. In addition, high performance bicycle tyres, although designed for road use only, often have a very fine tread pattern, which appears to provide no difference in performance versus a slick tyre and is only there for marketing purposes and as a tyre wear indicator. This is clear not only from direct testing of tyres, but also from the fact that the texture of the road is itself coarser than the minimal tread pattern on these tyres. Some grooveless designs have small "holes" or dimples embedded in the tread as a tyre wear indicator. This is similar to automobile tyre wear indicator bars, which contact the road when the tyre is worn to a low tread amount, making the tyre noisy on the road.