Кіріспе

Ван Тилбург коллекциясы – Претория университетіндегі 17 және 18 ғасырларға жататын жиһаздар, картиналар, Делфт керамикасы және басқа да өнер туындыларын қамтитын өнер жинағы. Оған Оңтүстік Африкадағы қытай керамикасының ең ірі коллекциясы кіреді. Шығыс керамикасы жинағында шамамен б.з.д. 2000 жылдан бастап 20 ғасырдың басына дейінгі 1699 дана қыш, тас және фарфордан жасалған бұйымдар бар. Дж.А. Ван Тилбург өзінің шығыс және еуропалық керамика, жиһаз, картиналар, графикалық жұмыстар, кілемдер мен металл бұйымдарынан тұратын коллекциясын 1976 жылдың 19 қарашасында Претория университетіне мұра етіп қалдырды. Бұл коллекцияға б.з.д. 2000 жылға дейінгі қытай керамикасы, біздің заманымыздан кейін 1100 жылға дейінгі жиһаздар, Кангси императорының жеке коллекциясынан бірнеше еуропалық картиналар мен вазалар кіреді. Бұл жинақта Цинь (б.з.д. 221-206), Хан (б.з.д. 202 – 220), Тан (618-906), Сун (960-1279), Мин (1368-1644) және Цин (1644-1912) дәуірлеріндегі қытай керамикасының мысалдары бар. Сондай-ақ, жапондық Арита және Имари фарфоры, аннамдық (вьетнамдық) керамиканың мысалдары, сондай-ақ ертедегі Делфт қыш ыдыстарының 63 данасы бар. Олардың ішінде табақтар, гарнитуралар және гүлшошалар бар. Бұған қоса, 17 ғасырға жататын 50 Делфт плиткасы бар үш панель де бар. Тан дәуіріне тән жерлеу заттарының коллекциясында аждаһа тұтқалары бар бежегей амфора, жануар басы бар Ч'итудің әдеттегі көп түсті мүсіні және "үш түсті" (жасыл/қоңыр/сары) феникс басты паломник құмырасы бар. Фан Сянның Тан дәуіріне тән қабір сақшылары, жатқан бұқаның үстінде тұр. Бұл сақшылар адам және жануар бейнесінде жасалған, олар өлгендердің қабірлерін зұлым рухтардан қорғайды. Тан дәуіріне тән бұйымдардың бірі – қара қоңыр ертедегі құмыра, оны 630 жылы Шығыс түріктеріне қарсы жеңісін еске алу үшін Тан әулетінің императоры Тайцзун таоист монастырына сыйлаған. Ван Тилбург коллекциясында Сун дәуіріне тән өнер туындыларының көрнекті коллекциясы бар: көптеген Селадон, бірнеше Динг бұйымдары, тоғыз Цижоу бұйымы және бірнеше Джуньяо бұйымы. Селадонның ерекшелігі – жартылай мөлдір жасыл глазура, оның түсі ақшыл жасылдан терең зәйтүн жасылға дейін өзгереді. Джуньяо бұйымдары көк, күлгін және қызыл түстерімен ерекшеленеді. Жинақта жеті Джуньяо бұйымы бар. Бұл коллекцияда 550 Мин фарфоры бар, оның 323 данасы көк және ақ түсті глазурьмен жасырылған. Мұнда 40 үлкен Мин Сватоу табағы және ыдыс, құмыра, табақ және кесе сияқты көптеген кішкентай заттар бар. Жинақта Чэнхуа (1465-1487), Хунчжи (1488-1505), Чжэнде (1506-1521), Цзяцзин (1522-1566) және Ванли (1573-1619) дәуірлеріне тән өнер туындыларының мысалдары бар. Кангси (1662-1722) және Цянлун (1736-1795) дәуірлеріне тән ерекше бұйымдар – үлкен көк және ақ фарфор табақтар, қызыл глазурьмен жасырылған құмыралар және екі жақты сауыттары бар көк және ақ тұрғылықтар. Жинақта Кангсидің "Famille verte" және Цянлунның "Famille rose" көп түсті табақтары бар. Жинақта Кангси императорына тиесілі "Famille noire" құмыралары бар. Бұған қоса, коллекцияда көптеген императорлық жапон бұйымдары бар, олардың ішінде араб ормолумен әшекейленген көк және ақ Арита генди, гүлдік натюрморттармен және анармен безендірілген 19 ғасырдың басындағы көк және ақ Арита табағы, діни қызметкерлер мен гүлдермен безендірілген үлкен көк және ақ ваза және көптеген полихромды жапон фарфоры бар, мысалы, бірнеше Имари шай жиынтығы мен табақтары және 1650 жыл шамасындағы сегіз панельмен және пейзажбен әшекейленген Какемон табағы. Ван Тилбург коллекциясында әртүрлі әшекейлеу стилдерін көрсететін көптеген Сватоу құмыралары, табақтары және зарядтау құрылғылары бар. Ван Тилбургтің коллекциясы Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде еврей отбасыларынан тоналған болуы мүмкін деген пікірлер бар. Университетке сыйлық ретінде берілген коллекцияға қатысты көптеген жағымсыз жарияланымдар болды және 1970 жылдары Нидерландыда сот ісі қозғалды.