Кіріспе

Филиппиннің Исаның ең қасиетті аты провинциясы (испанша: Provincia Agustiniana del Santísimo Nombre de Jesús de Filipinas) – қасиетті Августин діни орденінің географиялық және әкімшілік бөлімшесі. Бұл провинция 1575 жылдың 7 наурызында орденге ресми түрде қосылды. Алғашқыда 16 ғасырда Филиппиндегі 300-ден астам қалаларда филиппиндіктерге қызмет көрсеткен аугустиндіктердің өсіп келе жатқан қажеттіліктерін қанағаттандыру мақсатында құрылған. Кейіннен провинция 20 ғасырда Шығыс Азия, Африка және Америкада өз ықпалын кеңейтіп, жаңа қауымдастықтар құруға және оларға қызмет етуге көмектесті. 2018 жылғы провинция статистикасына сәйкес, бұл Августин орденіндегі ең ірі провинция саналды, онда Филиппин, Испания, Танзания, Үндістан, Венесуэла, Перу, Коста-Рика, Сальвадор, Гондурас және Қытайда жұмыс істейтін 300-ден астам аугустиндік монахтар болды. Провинция 2019 жылдың 16 қыркүйегінде Римде өткен қасиетті Августин орденінің 186-шы жалпы мәжілісінде ресми түрде таратылды және үш басқа испандық Августин провинциясымен біріктіріліп, Сан-Хуан-де-Сахагунның біріктірілген испандық Августин провинциясын құрды. Бұл шешімге дейін құлдыраған Испаниядағы Августин орденін қайта жаңғырту мақсатында жасалды.

Испандықтардың зерттеулері

1565 жылы Адельантадо Мигель Лопес де Легаспи Филипп II-нің бұйрығымен, Жаңа Испанияның вице-королі Луис де Веласко жіберген экспедицияның басында Филиппинге келді. Экспедицияның мақсаты – Молукка аралдарының батысындағы аралдарды табу еді. Қауіпті сапарға басшылық етуге танымал теңізші Андрес де Урданета (1498 ж. т., 3 маусым, Мексика, 1568 ж. ө.), августин монахы шақырылды. Бұрын Тынық мұхиты арқылы бірнеше сапар жасаған тәжірибелі теңізші болғанымен, Урданета әсіресе экспедицияға басшылық етуге құлшынбады. Ол басшылық ету ұсынысынан бас тартқан соң, жауапкершілік Легаспидің үстіне жүктеліп, ол экспедицияны басқарды. Алпыстан асқан және денсаулығы нашар болған Урданета өзін теңізшілік қызметтен зейнетке шыққан деп есептеді, әсіресе Мексикада августин орденіне қосылып, бұрынғы өмірінен қол үзгеннен кейін. Испания тағына отырған Филипп II, адамдарына Филиппинге күш-жігерін жұмылдыруды бұйырды, бұл португалдармен, сол кездегі Испанияның басты бәсекелесімен қақтығыстың алдын алу мақсатын да көздеді. Филипп II вице-корольге Молукка аралдарына жақын батыс аралдарын "зерттеу үшін флот дайындауды" бұйырды және Урданетаға сапарға жетекшілік етуін сұрап хат жолдады. Ол "Құдайдың даңқы мен дінімізді тарату үшін" бұйрыққа бағынуға мәжбүр болды. Урданетаның білімі мен тәжірибесі оларды дұрыс жолмен жүргізуде маңызды рөл атқарды.

Августиндіктер: Филиппиндегі алғашқы католик миссионерлері

Урданета және тағы төрт августинец – Мартин де Рада (ту. 1533, қайт. 1578), Диего де Эррера, Педро де Гамбоа және Андрес де Агирре – 1565 жылдың сәуір айында Себуға қонғаннан кейін сәтті миссионерлік қызмет бастады. 1565 жылдың маусым айында ол және Андрес де Агирре Мексика қаласындағы монастырьға өз тәжірибелері туралы есеп беру үшін оралды. 1567 жылы ол Филиппинге қайта оралып, миссионерлік жұмысын жалғастыруды сұрады, бірақ жасының үлкендігіне байланысты басшысы рұқсат бермеді. 1568 жылдың 3 маусымында ол Мексика қаласындағы монастырьда қайтыс болды. Филиппиннің Исаның Ең қасиетті аты провинциясының бірінші провинциялық жиналысы 1572 жылдың 3 мамырында Сан-Агустин шіркеуінде өтті, онда Фрай Мартин де Рада провинцияның алғашқы провинциал преори ретінде сайланды. Рада испан билігінің жергілікті халыққа қарсы жасаған зұлпымдарын айыптап, оларды Филипп II-ге хабарлады. Әділеттілікті қорғау жолындағы күшті еңбегі үшін ол тарихта "Тұрғындардың қорғаушысы" деп танылды. Бұл мәселедегі маңызды құжат – оның 1575 жылдың 21 маусымында Манила қаласында жазылған Parecer del Provincial fray Martín de Rada, agustino, sobre las cosas de estas tieras (“Осы жерлердің мәселелері жөнінде провинциал Фрай Мартин де Раданың, августинец монахтың пікірі”). 1575 жылы Альфонсо Гутьерездің басшылығымен 24 испандық августинец аралдарға келді және аталар Эррера мен Раданың жетекшілігімен, бастапқыда көшпелі уағыздаушылар ретінде, өте табысты жұмыс істеді. Жаңа провинция құрылмас бұрын, Испанияның Исаның Ең қасиетті аты провинциясы және Орден жалпы жаңа викариат құру туралы шешім қабылдады – Шығыс Августинец викариаты, Испания провинциясының тарихи, дәстүрлі және мәдени ерекшеліктерін елде сақтап қалу үшін. Викариаттың жаңа аты оның жаңа миссиясына да сай келеді: Иса Мәсіхтің қуатты жаңалықтарын тарату, Шығыс және Оңтүстік-Шығыс Азиядағы халықты евангелизациялау және Қытай мен Үндістандағы миссиямен қайта байланысу. Себу провинциясы құрылған кезде елдегі екі қауым Шығыс викариатына берілді: Манила қаласының Интрамуросындағы Сан-Агустин шіркеуі және Макатидегі Сан-Агустин колледжі. Сондай-ақ, Үндістандағы тағы екі қауым мен Хунань провинциясындағы бір шіркеу викариатқа берілді. Осы кезеңде Филиппиндегі барлық басқа августинец қауымдары Себу провинциясына қосылды. Жаңа провинцияның құрылуы нәтижесінде Филиппин провинциясы өзін Себу провинциясынан ажырату үшін Испанияның Исаның Ең қасиетті аты провинциясы деп атауға мәжбүр болды.

Испанияның Августин провинцияларының одағы

Испанияның Филиппиндегі Исаның ең қасиетті аты провинциясы 2019 жылдың 16 қыркүйегінде Римде өткен Августин орденінің 186-шы кезекті Бас Шығарылымында Испанияның тағы үш августин провинциясымен (Кастиль провинциясы, Матритенсе провинциясының Исаның ең қасиетті аты провинциясы және Испанияның Исаның ең қасиетті аты провинциясы) ресми түрде біріктірілді. Бұл бірігудің нәтижесінде Испаниядағы Августин орденін қайта жаңғыртуды мақсат ететін, Сахагунның Әулие Жоханы атындағы бірыңғай испандық августин провинциясы құрылды, орден бұл шешімге дейін күшін жоғалтып келген болатын. Осы провинциялардың бірігуінің салдарынан провинцияның кейбір аймақтары немесе қарастырылатын бөлімдері жоғары деңгейге көтерілді, мысалы, Шығыс Августиндік Викариат, Филиппиннің Исаның ең қасиетті аты Августиндік провинциясы (Себу провинциясынан бөлек жаңа провинция, ол Филиппиннің испан провинциясының бұрынғы атын алды), сондай-ақ Танзания Делегациясы, Танзания Августиндік Викариаты ретінде жоғары деңгейге көтерілді.