Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Дельтаметрин – пиретроид эфирлі инсектицид. Дельтаметрин безгек таратушыларды бақылауда маңызды рөл атқарады және ұзақ әсер ететін инсектицидтік маса торының жасалуына қолданылады; алайда, масалар мен төсек құрттарының дельтаметринге қарсы тұруы кеңінен артқан. Дельтаметрин су қоршаған ортадағы тіршілікке, әсіресе балықтарға зиянды. Адамдарға қатысты қолдануда көбінесе қауіпсіз деп есептелсе де, ол әлі де нейротоксикалық әсерге ие. Ол аллерген болып табылады және кейбір адамдарда астманы тудыруы мүмкін.
Deltamethrin is a pyrethroid ester insecticide. Deltamethrin plays a key role in controlling malaria vectors, and is used in the manufacture of long lasting insecticidal mosquito nets; however, resistance of mosquitos and bed bugs to deltamethrin has seen a widespread increase. Deltamethrin is toxic to aquatic life, particularly fish. Although generally considered safe to use around humans, it is still neurotoxic. It is an allergen and causes asthma in some people.
Қолданылуы
Дельтаметрин – жоғары тиімді инсектицид. Ол, басқа қолданыстармен қатар, ұзақ әсер ететін инсектицидтік торларды (ҰӘИТ) өндіру үшін қолданылады, олар, үй ішіндегі қалдықты бүркумен (ҚББ) бірге, Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы (ДДҰ) малярияны басқару үшін ұсынатын негізгі векторларды бақылау стратегиялары болып табылады. Дельтаметрин малярия таратушыларын бақылауда маңызды рөл атқарады және ұзақ әсер ететін инсектицидтік шыбын-шіркейге қарсы торлар жасауға қолданылады. Ол пиретроидты инсектицидтердің бірі ретінде малярия таратушыларын, әсіресе Anopheles gambiae-ді бақылауда қолданылады. Пиретроидты инсектицидтердің ең көп қолданылатын түрі бола тұра, оны перметрин, циперметрин және органофосфатты инсектицидтермен, мысалы малатион және фентионмен бірге қолдануға болады немесе олардың орнына пайдалануға болады. Дельтаметринге (және оның ұқсас заттарына) төзімділік қазіргі уақытта кеңінен таралған және бүкіл әлемдік векторларды бақылау бағдарламаларының сәттілігіне қауіп төндіреді.
Deltamethrin is a highly effective insecticide. It is used, among other applications, for the production of long lasting insecticidal nets (LLINs), which, along with indoor residual spraying (IRS), are the main vector control strategies recommended by the World Health Organization (WHO) for the management of malaria. Deltamethrin plays a key role in controlling malaria vectors, and is used in the manufacture of long lasting insecticidal mosquito nets. It is used as one of a battery of pyrethroid insecticides in control of malarial vectors, particularly Anopheles gambiae, and whilst being the most employed pyrethroid insecticide, can be used in conjunction with, or as an alternative to, permethrin, cypermethrin and organophosphate based insecticides, such as malathion and fenthion. Resistance to deltamethrin (and its counterparts) is now extremely widespread and threatens the success of worldwide vector control programmes.
Өндіріс
Дельтаметрин – пиретроид, мүмкін 8 стереоизомердің ішінде тек бір стереоизомерден тұрады. Ол (1R,3R) немесе цис 2,2 диметил 3 (2,2 дибромовинил)циклопропанкарбоксил қышқылының (альфа,S) немесе (+) альфа циано 3 феноксибензил спиртімен этерификациясы арқылы, немесе (1R,3R) немесе цис қышқылының рацемиялық немесе (альфа R, альфа S, немесе альфа R/S) немесе + немесе − спиртімен этерификациясынан алынған рацемиялық эфирлерді селективті қайта кристалдау арқылы селективті түрде дайындалады.
Deltamethrin is a pyrethroid composed of a single stereoisomer, of a possible 8 stereoisomers, selectively prepared by the esterification of (1R,3R) or cis 2,2 dimethyl 3 (2,2 dibromovinyl)cyclopropanecarboxylic acid with (alpha,S) or (+) alpha cyano 3 phenoxybenzyl alcohol or by selective recrystallization of the racemic esters obtained by esterification of the (1R,3R) or cis acid with the racemic or (alpha R, alpha S, or alpha R/S) or + or − alcohol.
Қарсылық
Кейбір жәндіктерде, оның ішінде малярияның маңызды тасымалдаушылары, мысалы, Anopheles gambiae масасы, сондай-ақ төсек құрттары сияқты ауру таратпайтын зиянкестерде де резистенттілік анықталды.
Resistance has been identified in several insects, including important vectors of malaria like the mosquito Anopheles gambiae as well as non disease carrying pests like bed bugs.
Кіршіктер
Резистенттілік әдістеріне жәндіктің кутикуласының қалыңдауы, бұл инсектицидтің сіңуін шектейді, цитохром P450 монооксигеназалары мен глутатион S трансферазаларының артық өндірілуі арқылы метаболизмік резистенттілік, сондай-ақ инсектицидтердің әсерін тиімсіз ететін, тіпті пиперонил бутоксидімен бірге қолданғанда да, нокаут резистенттілігі (kdr) натрий каналдарының мутациялары жатады. Эндемикалық аймақтарда тұратын адамдардың жоғары өлім-жітім деңгейіне байланысты, тропикалық медицинаны зерттейтін топтар үшін масалардағы резистенттіліктің әртүрлі формаларын анықтау аса маңызды міндет болып табылады.
Methods of resistance include thickening of the cuticle of the insect to limit permeation of the insecticide, metabolic resistance via overexpression of metabolizing cytochrome P450 mono oxygenases and glutathione S transferases, and the knockdown resistance (kdr) sodium channel mutations which render the action of insecticides ineffectual, even when co administered with piperonyl butoxide. Characterization of the different forms of resistance among mosquitoes has become a top priority in groups studying tropical medicine due to the high mortality of those who reside in endemic areas.
Төсек құрттары
Екі мутация, валиннен лейцинге (V419L) және лейциннен изолейцинге (L925I) мутациясы, вольтқа байланысты натрий каналының α суббөлімшесі генінде, төсек кенелерінде дельтаметринге қарсы тұруға жауапты деп анықталды. Бір зерттеуде АҚШ-тағы төсек кенелері популяцияларының 88%-ында осы екі мутацияның кем дегенде біреуі, тіпті екеуі де кездесетіні анықталды, яғни төсек кенелерінде дельтаметринге қарсы тұру қазіргі кезде бұл инсектицидті қолданусыз қалдыруда.
Two mutations, the valine to leucine mutation (V419L) and the leucine to isoleucine mutation (L925I) in voltage gated sodium channel α subunit gene, have been identified as responsible for knockdown resistance to deltamethrin in bed bugs. One study found that 88% of bed bug populations in the US had at least one of the two mutations, if not both, meaning that deltamethrin resistance among bed bugs is currently making this insecticide obsolete.
Жанама әсерлер
Дельтаметрин синтетикалық пиретроидтар тобына жататын пестицидтерге жатады. Бұл пестицид су тіршілігіне, әсіресе балықтарға зиянды, сондықтан судың жанында қолданғанда ең жоғары сақтық қажет.
Deltamethrin belongs to a group of pesticides called synthetic pyrethroids. This pesticide is toxic to aquatic life, particularly fish, and therefore must be used with extreme caution around water.
Адамда
Адамдар арасында қолдану қауіпсіз деп есептелсе де, ол әлі де нейротоксикалық зат. Дельтаметрин сияқты пиретроидтар аллерген ретінде әрекет ете алады және кейбір адамдарда астмаға себеп болуы мүмкін. Дельтаметрин кез келген жануардың жүйке жүйесіне тікелей шабуыл жасайды. Терімен тікелей жанасу терінің қызарған жерінде қышынуға немесе қызаруға әкелуі мүмкін. Егер көзге немесе ауызға түсірілсе, ең көп кездесетін белгі – беттегі параэстезия, ол күйдіру, жартылай сезімсіздік, "қағылулар мен инелер", терінің жыбырлауы сияқты түрлі аномальды сезімдерге ұласуы мүмкін. Бір жағдайда пиретроидты инсектицидтерден созылмалы улану моторикалық нейрон ауруына ұқсас синдромға әкелгені туралы хабарлама бар. Оған қарсы дәрі жоқ, емдеуді дәрігер бекітуі тиіс және симптомдарды басуға бағытталған болуы керек. Уақыт өте келе дельтаметрин метаболизмге ұшырап, уыттылығы жылдам төмендейді және организмнен шығарылады. Кездейсоқ уланған жағдайда улануды бақылау орталығына хабарласу қажет. Дельтаметрин әйел терісінен қан арқылы ана сүтіне өте алады, бірақ қазіргі жағдайлар бойынша балаға сүт беру қауіпсіз болып саналады. Оңтүстік Африкада безгекті емдеу үшін ДДТ қолданылатын аймақта ана сүтінде ДДТ-мен бірге дельтаметрин қалдықтары және шағын шаруашылықтарда қолданылатын пиретроидтар табылған. 2015 жылы Францияның Бретань аймағында жүргізілген зерттеуде дельтаметринге ұшырау (несептегі метаболиттің болуы арқылы өлшенген) мен нәрестелердің когнитивтік көрсеткіштері арасында кері байланыс болғаны анықталды.
Although generally considered safe to use around humans, it is still neurotoxic. Pyrethroids like Deltamethrin can be allergens and cause asthma in some people. Deltamethrin temporarily attacks the nervous system of any animal with which it comes into contact. Skin contact can lead to tingling or reddening of the skin local to the application. If taken in through the eyes or mouth, the most common symptom is facial paraesthesia, which can feel like many different abnormal sensations, including burning, partial numbness, "pins and needles", skin crawling, etc. There is one case report describing chronic intoxication from pyrethroid insecticides leading to a syndrome clinically similar to motor neuron disease. There are no antidotes, and treatment must be symptomatic, as approved by a physician. Over time, deltamethrin is metabolized, with a rapid loss of toxicity, and passed from the body. A poison control center should be contacted in the event of an accidental poisoning. Deltamethrin is able to pass from a woman's skin through her blood and into her breast milk, although breastfeeding remains safe under prevailing conditions. In South Africa, residues of deltamethrin were found in breast milk, together with DDT, in an area that used DDT treatment for malaria control, as well as pyrethroids in small scale agriculture. A 2015 study conducted in Brittany, France, found a negative correlation between deltamethrin exposure (measured through the presence of a metabolite in urine) and cognitive scores in infants.
Үй жануарларында
Малдарда шөпкектерге қарсы қолданылатын дельтаметрин препараттарын сырттан қолданғаннан кейін уыттану жағдайлары байқалды.
Cases of toxicity have been observed in cattle, following use of agricultural deltamethrin preparation in external application for tick control.