Кіріспе
Лидс және Брэдфорд теміржол компаниясы (L&BR) 1846 жылғы 1 шілдеде қалалар арасында теміржол желісін ашты. 1847 және 1848 жылдары ол Шиплиден Кейли арқылы Скиптон және Колнге дейін желісін ұзартты. Желінің ұзарту құрылысы жүргізіліп жатқанда, L&BR желісін M&LR-ге жалға беру мақсатында Манчестер және Лидс теміржолымен келіссөздер жүргізді. Сол кездегі бәсекелес Мидленд теміржолының төрағасы, «Теміржол патшасы» атанған Джордж Хадсон, даулы тәсілдермен 1846 жылы L&BR-ді өзінің компаниясы үшін жалға алуға қол жеткізді. Бес жыл өткен соң Мидленд теміржолы L&BR компаниясын өзіне қосты. Бұрынғы L&BR желісі Мидленд теміржолының Карлайлға және одақтас компаниялармен бірлесіп Шотландияға дейінгі кеңейтуі үшін пайдаланылды. Бастапқы негізгі желі көбейіп, тығырыққа толып кеткендіктен, кеңейту схемалары іске асырылды. Алғашқы Лидс терминалды станциясы көп бұрын жаңартылды, ал Скиптон мен Колн арасындағы желі 1970 жылы жабылды, бірақ бастапқы желінің көп бөлігі бүгінгі күнге дейін қолданыста.
Лидс пен Брэдфордтан бұрын
XIX ғасырдың басында Брэдфорд британдық жүн өнеркәсібінің орталығы және әлемдегі ең ірі жүн сауда орталығы еді. Брэдфорд үшін ең үлкен қиындық – көлік инфрақұрылымының нашар дамығандығы болды, әйтсе де 1774 жылдан бері Брэдфорд каналы бар еді. Шикізатты және дайын өнімді жануарлардың күшімен тасымалдау баяу әрі қымбатқа түсетін. 1840 жылы Брэдфорд пен теміржол желісі арасындағы ең жақсы жолаушылар байланысы Бригхаус қаласында орналасқан, ол 6 мильден астам қашықтықта болды. Сұраныс өте жоғары болғандықтан, 1844 жылы атпен жүретін дилижанспен жыл сайын 40 000 жолаушы сапар жасаған. 1830-шы жылдардың басында Солтүстік Мидленд темір жолы құрылысын жоспарлау жүргізілді, ол Дербиден Лидске дейін салынбақ болды. Брэдфордтың саудагерлері NMR компаниясынан олардың қаласына дейін желіні ұзартуды сұрады. Бірақ NMR директорлары 72 мильдік теміржол салудың өзі олар үшін жеткілікті екенін айтып, олардың өтінішін қабылдамады. NMR инженері Джордж Стивенсон Брэдфорд тұрғындарына өздері желі үшін компания құрудың тиімді жол болатынын кеңес берді, алайда бұл кеңеске құлақ естілмеді.
Лидс пен Брэдфорд темір жолының құрылуы
Прогресс жетіспеушілігіне жауап ретінде Брэдфордтағы кәсіпкерлер өз компаниясын құруға шешім қабылдады және Джордж Стивенсонды инженер ретінде, ал Джордж Хадсонды төраға ретінде тартуға мүмкіндік алғанын бақытты санады. Олардың компаниясының 1844 жылғы Лидс және Брэдфорд теміржолы заңы 1844 жылдың 4 шілдесінде патшалық бекітілуді алды. Бұл қарсыластардың қарсылығына қарамастан іске асырылды, олардың бірі тік еңістердің қиындықтарын жеңу үшін атмосфералық тартылыс күшін пайдалануды жоспарлаған. Парламенттік рәсімдердің аясында Лидс және Брэдфорд жобалаушылары Шиплиден Кейлиге және Брэдфордтан Галифаксқа дейін желіні кеңейтуге міндеттелді. Рұқсаттама заңы сонымен қатар Лидсте жаңа Веллингтон станциясын және Хунслеттегі Солтүстік Мидленд теміржолымен байланысты қарастырды. 1846 жылдың 30 мамырында мердігер желі құрылысын аяқтап, директорлар мен олардың достары үшін Лидстегі Хунслет-джонкшннен Брэдфордқа бір күндік саяхат ұйымдастырды. Салтанатты ашылу 1846 жылдың 30 маусымында, ал халыққа ресми ашылу 1846 жылдың 1 шілдесінде өтті. Бастапқыда аралық станциялар болған жоқ. Брэдфорд станциясы 1924 жылға дейін "Маркет-стрит" деп аталды, содан кейін Форстер-сквері деп өзгертілді. 1846 жылдың 1 шілдесінде Лидс пен Брэдфорд арасында қоғамдық көлік қызметі сағат сайынғы тұрақты кестемен басталды – әр бағытта күніне 18 пойыз, ал жексенбі күндері әр бағытта бес пойыз. Енді Брэдфорд тұрғындары тағы бір мүмкіндік бар екенін көріп, жаңа Мидленд теміржолынан өз қалаларына сала тартып беруді сұрады. Бірақ олардың өтініші қайтадан қабылданбады, себебі Мидленд кеңесі "Ноттингем-Линкольн және Систон-Питерборо бағыттарымен айналысып жүргендері жетерлік" деді. Стреттон Хадсонның әрекеттері "оның беделін түбінен дірілдетіп, өзгерудің шегіне жеткенін, мырза Хадсонның теміржол саласындағы ұлы және ерекше мансабының аяқталуының басталуын" білдірді деп түсіндірді.
Скиптон мен Колнға дейін кеңейту
Лидс және Брэдфорд темір жолы 1844 жылы мақұлданған, ал келесі парламенттік сессияда Шиплиден Скиптонға дейін кеңейтуге рұқсат алды, содан кейін оңтүстік-батысқа бұрылып Колнға жетті, онда ол Шығыс Ланкашир темір жолымен (ELR) қосылды. ELR Манчестер мен Ливерпульге тікелей байланыс ұсынды. Осы кезде тағы бір тәуелсіз компания жоспарланып жатты – Солтүстік-Батыс темір жолы, ол Скиптонда Лидс және Брэдфорд кеңейту желісімен қосылып, батысқа қарай Морекэмб шығанағына дейін жалғасуы, сондай-ақ Ланкастер және Карлайл темір жолымен де қосылуы тиіс болды. Мидленд темір жолының Лидс және Брэдфорд темір жолымен жасаған одағы осы жоспарланған байланыс желілеріне қол жеткізуге мүмкіндік беріп, жемісті нәтиже берді. Бұл 1845 жылғы 30 маусымдағы Лидс және Брэдфорд (Шипли-Колн кеңейтуі) темір жолы заңымен бекітілді. Бұл мақұлдау заңы болды, бірақ кеңейту үшін жеке компания құрылмады: L&BR Мидленд темір жолына жалға берілді. Кеңейту кезең-кезеңмен ашылды. Шиплиден Кейлиге дейінгі 6 мильдік желі 1847 жылғы 13 наурызда капитан Симмонстың сауда инспекциясына дайын болды. Симмонс желіні ашуға келісім берді, және ол 1847 жылғы 16 наурызда ашылды. Кейлиден Скиптонға дейінгі 9 мильдік желі 1847 жылғы 28 тамызда инспекцияланды және 1847 жылғы 8 қыркүйекте ашылды. 1848 жылғы тамызда Шығыс Ланкашир темір жолы мен L&BR Кольнеге дейін әрқайсысы өз желісін пайдаланатындығына келісті, ал келесі айда Лидс және Брэдфорд компаниясы салатын бірлескен станцияның егжей-тегжейлі жоспары бекітілді. Скиптон мен Колн арасындағы желі 1848 жылғы 2 қазанда ашылды. Бұл желі аралық аймақтарды теміржол желісімен байланыстыруда маңызды болғанымен, ол Йоркшир мен Ланкашир арасындағы басты транзиттік бағыт ретінде қарастырылды.
In August 1848 both the East Lancashire Railway and the L&BR had agreed that each would work its own line to Colne, and in the following month details were agreed as to the joint station there, which was to be built by the Leeds and Bradford Company. The line between Skipton and Colne opened on 2 October 1848. Although the line was useful in connecting intermediate communities to the railway network, it was seen as primarily a through route between Yorkshire and Lancashire.
Қосылу және тармақтық темір жолдар
Лидс және Брэдфорд темір жолы осы аймақтан өткен алғашқы желі болғандықтан, көптеген кейінгі темір жолдар оған қосылды немесе одан бөлінді.
Солтүстік-Батыс темір жолы
Темір жол құманының шарықталу кезеңінде, жарнамашылар Скиптон мен жақын арада Лидс және Брэдфорд темір жолына қосылатын, сондай-ақ құрылысы жүріп жатқан және Шотландиямен байланыс орнатуға үміттенген Ланкастер және Карлайл темір жолы арасындағы темір жол байланысының пайдалы болуы мүмкін екенін түсінді. Солтүстік-Батыс темір жолы 1846 жылғы 26 шілдеде сол кездегі Уэстморленд, қазіргі Камбриядағы Лоу Гиллге дейін мұндай желі салу мақсатымен құрылды. Бұл компания Лондон және Солтүстік-Батыс темір жолымен байланысы болған жоқ, және көбінесе "Кіші" Солтүстік-Батыс темір жолы деп аталады. Компания амбициялық құрылысты қаржыландыруға шамасы келмейтінін анықтады және 1849 жылғы 30 шілдеде тек Скиптоннан Инглтонға дейін ашылды.
Кейли және Уорт аңғары темір жолы
Бұрынғы жоспарлар сәтсіз аяқтағаннан кейін, жергілікті мүдделер Уорт аңғарында темір жол салуды ұсынды, ал Мидленд темір жолы оны пайдалануға келісті. Құрылыстың көптеген кешігулерінен соң, желі 1867 жылдың 13 сәуірінде Кейли және Уорт аңғары темір жолы ретінде ашылды. Кейли станциясы Брэдфорд жолының Скиптон жағында орналасқан болатын; ол 1879 жылы көпірге айналдырылды, ал Кейли станциясы 1883 жылдың 6 мамырында Уорт аңғары пойыздары үшін бөлек платформалармен бірге көпірдің Лидс жағына көшірілді.
Брэдфорд пен Мэннингэмдегі оқиғалар
1868 жылы Брэдфордтың солтүстік жағында Мэннингэмде станция ашылды. Алғашқыда қарапайым қала маңы болған Мэннингэм, 1870-ші жылдары салынған және Еуропадағы ең ірі жібек илеу фабрикасы – Маннингэм Миллзді орналастырғаннан кейін, дербес қалашыққа айналды. 1890 жылы Брэдфордтағы Маркет-стрит терминалы алты платформалық станция ретінде жаңартылды.
Шиплидегі ГНР
Ұлы Солтүстік темір жолы 1874 жылы Брэдфордтан Шиплидегі өз терминалына дейін желі ашты. GNR Шиплиде Мидленд желісімен қатар жүрді, бірақ байланыс жасалғанмен (1 қараша 1875 жылы), көп жылдар бойы тікелей қатынасқа тыйым салынды.
Сетл және Карлайл темір жолы
Солтүстік-Батыс темір жолы Ланкастер мен Карлайл магистралі бойынша Скиптоннан Инглтонға ғана жететін, маңызды емес, шағын темір жол болып қала берді. Мидленд темір жолы Карлайлға дейін Солтүстік-Батыс темір жолы және Инглтон байланысы арқылы жетуге үміттенген; бірақ Ланкастер мен Карлайл темір жолының мұрагері болған LNWR, осы бағытты пайдалануға бәрін қойды, соңында Мидленд темір жолы Карлайлға өз желісін салуға шешім қабылдады: Сеттл және Карлайл желісі. Мидленд 1859 жылдың 1 қаңтарынан бастап Солтүстік-Батыс темір жолын жалға алды және 1871 жылдың 1 шілдесінде толығымен өзіне қосты. Карлайл желісі Сеттлден басталып, Лидс және Брэдфорд желісін, сондай-ақ оның Скиптонға дейінгі жалғасуын жаңа магистральға шығарды. Ол 1875 жылдың 2 тамызында жүк тасымалы үшін, ал 1876 жылдың 1 мамырында жолаушылар тасымалы үшін ашылды.
Иклимен байланысы
Мидленд темір жолы мен Солтүстік-Шығыс темір жолы Отли мен Илкли арасындағы бірлескен темір жол құрылысына келісті, ол Отли мен Илкли бірлескен темір жолы деп аталды. NER Артингтоннан Отлиге жеке байланыс құрды, ал Мидленд темір жолы бұрынғы Лидс және Брэдфордтан Аперли тоғысында байланыс ашып, Уорфдейлдегі Милнер Вуд және Берлиде үшбұрышты тоғыс жасады, бұл Отли және Илклиге сәйкес келетін қосылыс болды. Жолдар 1865 жылдың 1 тамызында жолаушылар тасымалы үшін, ал 1866 жылдың 1 қазанында жүк тасымалы үшін ашылды. Мидленд темір жолы Шиплиден (Гизели бұрылысы) Гизелиге тікелей желі ашты, бұл бастапқы Лидс және Брэдфорд басты жолынан үшбұрышты тоғыс құрады, ол 1876 жылдың 4 желтоқсанында ашылды. Дегенмен, қызмет 1876 жылдың 30 сәуірінен кейін тоқтатылды, осылайша Пуллман вагондарын жаңа Сетл және Карлайл желісінде пайдалануға болады.
ХХ ғасырда Скиптоннан Кольнеге дейін
Skipton-Colne учаскесіндегі жергілікті жолаушылар тасымалы 1960 жылдың 4 қаңтарынан бастап дизельдік көп бірліктермен жүзеге асырылды, ал бағыттың көптеген пойыздары 1961 жылдың 6 наурызынан бастап дизельге ауыстырылды. Skipton-Colne бағыты бойынша соңғы тұрақты жолаушылар пойызы 1970 жылдың 1 ақпанында болды, бірақ ертеңіне хоббишілердің арнайы рейсі жасалды. Бұрынғы Midland Railway станциясы Colne кейіннен бұзылып жатыр. Burnley бағытынан соңғы станция ретінде, ол Leeds және Bradford темір жолынан түспей, минималды бір платформалық құрылыммен жабдықталған еді.