Кіріспе

Канзас штатының штаттық ғимараты, сондай-ақ Канзас штатының әкімшілік үйі деп те аталады. Бұл ғимарат АҚШ Канзас штатының атқару және заң шығару биліктерінің орналасқан жері. 1861 жылы Канзас штаты болып құрылғаннан бері штаттың астанасы болып табылатын Топека қаласында орналасқан бұл ғимарат Канзас Капитолийі ретінде қызмет ететін екінші ғимарат. Штат құрылғанға дейінгі кезеңде (1854–1861) Леккомптон қаласында бұрынғы Капитолий ғимараты салына бастады, бірақ аяқталмады. Ал Леккомптон мен Топекадағы кішірек ғимараттар аумақтық заң шығарушы жиналыстардың өткізілу орны болды (Канзастың Капитолийлері туралы қараңыз). Күмбезінің биіктігі 304 фут (93 метр) – АҚШ Капитолийінің күмбезінен (288 фут, 88 метр) жоғары, бірақ диаметрі (50 фут, 15 метр) ұлттық Капитолийдің (96 фут, 29 метр) диаметрінің шамамен жартысына тең. Бұл АҚШ-тағы күмбездің шаңырағына дейін экскурсия ұйымдастыратын сирек капитолийлердің бірі. Зияратшылар күмбезге кіру үшін бесінші қабаттан басталып шаңыраққа дейін жететін 296 сатырбаны көтерілуі керек.

19 ғасыр

Капитолий алаңы үшін жерді Сайрус К. Холлидей 1862 жылы өзінің Топека қала компаниясы арқылы сыйға берді. Бас сәулетші - Эдвард Таунсенд Микс, ал қанаттарды Джон Г. Хаскелл жобалады. Шығыс қанатының құрылысы 1866 жылы Канзас штатының Гири округінен алынған "жергілікті" әктаспен басталды. Батыс қанатының құрылысы 1879 жылы Канзастағы Коттонвуд-Фоллз қаласынан алынған әктаспен басталды, ал 1881 жылы заң шығарушы орган екі қанатты біріктіретін орталық ғимаратты салуға қаражат бөлді. Орталық ғимараттың құрылысы 1886 жылы басталды, ал күмбезді салуға арналған келісімшарт 1889 жылдың мамыр айында жасалды.

20 ғасыр

Ғимараттың құрылысы 37 жылдан соң 1903 жылы ресми түрде аяқталды деп жарияланды. Ричард Бергеннің жасаған мүсіні Канзас үндісін садақ-жебесімен Солтүстік Жұлдызға бағытталған күйде бейнелейді және күмбезді безендіру үшін өткізілген 27 үсыныстан іріктелді. "Ad Astra" атауы – штаттың "Ad Astra Per Aspera" ("Қиындық арқылы жұлдыздарға") деген ұранының латынша қысқартылған түрі.

21 ғасыр

Ғимарат 2001 жылдың қаңтарынан 2007 жылдың сәуіріне дейін Канзас штатының тіркеу табелдерінде маңызды орын алды. 2001 жылдың желтоқсанында штаттық үй 120 миллион долларлық (~$ ) жаңғырту жобасын бастады, оны Treanor Architects компаниясы басқарды; жобаға бірінші қабаттан бастап бесінші қабатқа дейінгі бөліктерді қайта жаңарту, жертөлені жөндеу және кеңейту, сондай-ақ сыртқы қабырғаларын және мыс шатырын/күмбезін қалпына келтіру кірді. 2014 жылдың көктемінде жоба аяқталған кезде, жобаның ауқымының кеңеюі мен кешігулерге байланысты жалпы құны 332 миллион долларға (~$ ) жетті, бұл "жаңа жылыту және салқындату жүйелері, күшейтілген қауіпсіздік және дәретханаға қолжетімділік, жаңа тұрақ, келушілер орталығы, жер асты кеңсе кеңістігі және шатыр мен күмбезді ауыстыру" сияқты жұмыстарды қамтыды. 1930 жылдары Джон Стюарт Карри екінші қабатта суреттер салды, оның ішінде ғимараттың ең танымал суреті – «Трагикалық прелюдия» – Америка Азаматтық соғысының екі жақты арасында қысылып, ашулы Джон Браунды бейнелейді, оның екі жағында от пен құйын дауыл суреттелген. Карридің жұмысы Канзас тарихының жағымсыз жақтарын көрсеткені үшін үлкен даңққа ие болды және ол оларды қолтаңбасыз қалдырып, ротондада сурет салу туралы тапсырысты аяқтамады. Карридің Браунды бейнелеуі штаттық Капитолийде мемлекетке қарсы қылмыс жасағаны үшін сотталған адамның суретінің жалғыз мысалы деп саналады. Дэвид Хикс Овермайер 1951-1953 жылдар аралығында бірінші қабаттағы ротондада «Испаниялықтардың келуі», «Арикари шайқасы», «Майн-Крик шайқасы», «Саз үй салу», «Льюис пен Кларк Канзаста», «Батысқа қарай», «Темір жолдың келуі» және «Чишолм жолы» атты суреттер сериясын салған. 1976-1978 жылдары Лумен Мартин Винтер ротондадағы суреттерді салған.