Ағылшын және Уэльстегі жергілікті басқару жүйелері

Ағылшын мен Уэльстегі жергілікті басқару жүйесі: кеңесшілер, атқарушы басшылар, тікелей сайланған қала әкімдері (metro mayors) туралы ақпарат.

#жергіліктібилік

11 мин оқу

100%

Дереккөз: Directly elected mayors in England — Wikipedia

Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.

Мазмұны

Кіріспе

Жергілікті билік орындарының басшылары

Англиядағы жергілікті билік аумақтарында әдетте жергілікті кеңестен сайланған атқарушы басшы және кабинет болады, бұл ұлттық премьер-министр мен кабинеттің Парламенттен сайлануына ұқсас. Керісінше, кейбір аумақтардың немесе біріктірілген билік органдары немесе біріктірілген округтік билік органдары ретінде белгілі аумақтар тобының тұрғындары жергілікті басқаруларының атқарушы әкімдерін тікелей сайлайды. Мұндай саяси лауазымның алғашқысы 2000 жылы Ұлы Лондонның жергілікті басқару реформасының бір бөлігі ретінде Ұлы Лондон билігінің атқарушы органы ретінде құрылған Лондон мэрі болды. 2000 жылғы Жергілікті басқару туралы заңнан бастап Англия мен Уэльстегі жүзден астам негізгі жергілікті кеңестердің барлығы атқарушылық құрылымдарын қарауға міндетті болды. Біріктірілген билік органдарын немесе біріктірілген округтік билік органдарын қамтитын тікелей сайланған әкімдер бейресми түрде метро әкімдері деп аталады, себебі олар көбінесе ірі қалалық аймақтарды қамтиды. Метро әкімдерінің мысалдары ретінде Үлкен Манчестер және Батыс Мидлендс әкімдерін атауға болады. Тікелей сайланатын әкімдерге қатысты заңнама Англия мен Уэльске де қолданылады, бірақ қазіргі уақытта Уэльсте тікелей сайланған әкімдер жоқ. 2023 жылдың мамыр айына қарай Англиядағы 14 кеңес аумағы "мэр және кабинет" жүйесін қолданады. Көптеген сайланған әкімдері бар билік органдарының көпшілігінде рәсімдік әкім де болған, және осы лауазым әлі де сақталып келеді.

Өмірбаян

Сайланған әкімдер жүйесі Бас министрлік тарапынан қарастырылған еді, ал бұрынғы Қоршаған орта хатшысы Майкл Хесселтин оны қолдаған. 1997 жылғы Лейбористік партияның сайлау бағдарламасында Лондондағы жергілікті басқаруды сайланған әкімді тағайындау арқылы реформалауға міндеттеме берілген.

Лондон қаласының әкімі

2000 жылы Ұлы Лондонға 1999 жылғы Ұлы Лондон билігі туралы заңның қағидалық ережелерінің аясында тікелей сайланған алғашқы мэр тағайындалды. Лондонның сайланған мэрі – стратегиялық аймақтық қызмет, ол жергілікті билік органдарының әкімдерінен ерекшеленеді. Лондон мэрінің қызметін Лондон Ассамблеясы қадағалайды, бұл Англияның жергілікті басқару жүйесіндегі ерекше құрылым. Лондон мэрін Англияның басқа аймақтарындағы тікелей сайланған әкімдерге тән референдум арқылы, петиция негізінде қызметтен алуға болмайды. Бұл лауазымды Лондон қаласының ежелгі Лорд-мэрі лауазымымен шатастырмау керек, оны Лондон қаласының цех өкілдері жыл сайын сайлайды.

2000 жылғы жергілікті басқару туралы заң

Англия мен Уэльсте Жергілікті өзін-өзі басқару туралы 2000 жылғы заңнан бері, жергілікті кеңестің атқарушы басшылығын қалай құруға болатындығына қатысты түрлі нұсқалар пайда болды, ал тікелей сайланған мэрді тағайындау – осы нұсқалардың бірі. 2000 жылғы заң бұрынғы комитеттерге негізделген жүйені жойды, онда функциялар кеңестің комитеттері арқылы іске асырылды (бірақ бұл 2012 жылы қайта орнатылды). Жүздерше негізгі кеңес 2000 жылғы заңнамаға сәйкес өзінің атқарушылық құрылымын қарауға міндетті болды. Егер жергілікті билік сайланған мэрді қарастырса, осы мәселені жергілікті референдумға салу қажет болды. Сондай-ақ, үгітшіл топтар қол жинаған петиция арқылы жергілікті референдумды ұйымдастыра алады. Сайланған мэрлері бар бірқатар аймақтарда әрі қатар азаматтық мэрлер немесе Лорд-мэрлер де бар, және осы рәсімдік лауазымдар кеңесшілерге беріледі, бұл сайланған мэрлерден бөлек. 2000 жылдан 2022 жылға дейін Англиядағы барлық тікелей сайланған мэрлер қосымша дауыс беру жүйесі арқылы сайланды. 2022 жылғы Сайлау туралы заң қабылданғаннан кейін болашақ мэр сайлаулары бірінші келгенге дауыс беру арқылы өткізіледі.

Бала асырап алу

2002 жылы 11 қала әкімі тағайындалды, олар үлкен және шағын қалалық аудандарда, біртұтас билік органдарында және Лондонның аудандарында болды. Осы заңнама бойынша тағы үш қала әкімдігі құрылды: 2005 жылы (Торбей; 2019 жылы таратылды), 2010 жылы (Тауэр Хамлетс) және 2015 жылы (Копеланд). Алғашқы қала әкімі сайлауларының кейбіреуін тәуелсіз кандидаттар ұтып алды, атап айтқанда Хартлпулда сайлауды «Хартлпул Юнайтед» футбол клубының талисманы болған Стюарт Драммонд жеңіп алды; ал Миддлсброда сайлауда жергілікті полиция қызметін тастап, сайлауға түскен бұрынғы полиция офицері Рей Маллон жеңіске жетті. Уэльс заңнамаға енгізілгенімен, 2004 жылдың мамыр айында Уэльстің бір ғана әкімдігі – Ceredigion мұндай ұсыныс бойынша референдум өткізді. Дауыс берушілердің 70 пайыздан астамы ұсынысқа қарсы дауыс берді.

Заңнамалық өзгерістер

2006 жылдың қазан айында DCLG ақ парағы "Күшті және гүлденген қоғамдар" болашақта кеңес аумағы үшін сайланған әкімді құруды бекітуге қатысты референдум өткізу талабын алып тастап, оны қоғамдық кеңесуден кейін кеңестің қарапайым шешімімен алмастыруды ұсынды. Сондай-ақ, қажет болған жағдайда кеңес кабинеттерін тікелей сайлауды және Сток-он-Тренттегі "әкім және кеңес басқарушысы" жүйесін дәстүрлі "әкім және кабинет" жүйесіне реформалауды ұсынды, себебі бұл жүйені қабылдаған жалғыз ағылшын кеңесі осы болды. "Әкім және кеңес басқарушысы" опциясы кейіннен 2007 жылғы Жергілікті Өзін-Өкіметтендіру және Денсаулық Сақталысында Халықтың Қатысуы туралы заңмен күштен шығарылды және кеңестің үштен екі бөлігі атқарушы модельді өзгертуге дауыс берсе, референдум қажет болмайтын болды. Сайланған кабинет мүмкіндігі іске асырылмады. 2007 жылғы заңнама барлық жергілікті билік органдарын өздерінің атқарушы құрылымдарын қайта қарауға және сайланған әкімді қарастыруға міндеттеді.

Жергілікті демократия, экономикалық даму және құрылыс туралы 2009 жылғы заң

2009 жылғы Жергілікті демократия, экономикалық даму және құрылыс туралы заң біріктірілген билік құрылымын енгізді. Одан кейінгі заңдар (төменде көрсетілгендей) LDEDCA-ға біріктірілген билік органдары үшін жаңа әкімдер лауазымын құратын бөлімдерді қосты.

Қалалық кеңес әкімдері

2006 жылдың ақпан айында Қоғамдық саясатты зерттеу институты Бермингем және Манчестер қалаларында сайланатын әкімдерді қажет ететін есеп жариялады. Үкімет бұл есепті жақсы қабылдады, бірақ тиісті екі қалалық кеңес қабылдамады. Кейін премьер-министр Дэвид Кэмерон тікелей сайланатын әкімдердің "есеп беруге міндетті" екенін және "қимыл-қозғалысқа серпіліс бере алатынын" айтып, бұл жүйеге қолдау білдірді. 2012 жылдың 2 мамырында Bow Group ой-санақ орталығы ірі ағылшын қалаларында тікелей сайланатын әкімдерді қолдайтын қысқа мақала жариялады. 2011 жылғы Локализм заңы орталық үкіметке сайланатын әкімдер үшін референдумдар ұйымдастыруға рұқсат берді, және бұл 2012 жылы ең ірі қалаларда жүзеге асуы тиіс еді. Осыған дейін, 2011 жылы Лестер қалалық кеңесі және 2012 жылы Ливерпуль қалалық кеңесі референдум өткізбей тікелей сайланатын әкімді сайлау мүмкіндігін пайдаланды. 2011 жылдың қыркүйегінде Салфорд тұрғындары референдум өткізу үшін қажетті қолдарды жинады, және ол сәтті өтті. Алғашқы әкім сайлауы 2012 жылдың мамыр айында өтті. 2011 жылғы Локализм заңының беретін өкілеттіктерін пайдалана отырып, 2012 жылдың 3 мамырында 10 ағылшын қаласында тікелей сайланатын әкімді қамтитын жүйеге көшуге болады ма, болмайды ма деген мәселені шешу үшін референдумдар өткізілді. Тек Бристоль қаласы ғана әкімдік жүйесіне дауыс берді. Донкастер сол күні өткен референдумда сайланатын әкімдік жүйесін сақтап қалуға дауыс берді.

Бірлескен билік пен бірлескен округ әкімдері

2014 жылы Ұлы Манчестерде жаңа бастапқы заңнамаға сәйкес, Ұлы Манчестер біріккен аймағының басшысы ретінде қала мэрі құрылатыны жарияланды. 2017 жылы Үлкен Манчестер, Ливерпуль қалалық аймағы, Тис аңғары, Батыс Англия және Батыс Мидлендс аймақтарында 2016 жылғы Қалалар мен жергілікті басқаруды децентрализациялау заңымен рұқсат етілген децентрализациялық келісімдер аясында сайлаулар өтті. 2016 жылғы Қалалар мен жергілікті басқаруды децентрализациялау заңы 2009 жылғы Жергілікті демократия, экономикалық даму және құрылыс заңына біріктірілген аймақтардың мэрлерін сайлауға арналған бөлімдерді қосты. Шеффилд қалалық аймағы бойынша сайлау 2018 жылдың мамыр айында өтті. Солтүстік Тайн аймағы мен Солтүстік-Шығыс біріктірілген аймағы жаңа Солтүстік-Шығыс Мэрлік біріктірілген аймағына біріктіріледі, оның алғашқы сайлауы 2024 жылдың мамырында өтеді деп жоспарлануда.

2023 жылғы "Жетістікті қалпына келтіру және қалпына келтіру туралы" заң

2023 жылғы «Жетістікті арттыру және жаңарту» заңы Англиядағы жергілікті басқару жүйесінде жаңа шаралар енгізді. Аталған заң, LURA, қазіргі біріктірілген органдарға ұқсас жаңа біріктірілген округтік билік құрылымын енгізді, біріктірілген органдарға берілуге тиіс жаңа өкілеттіктерді құрды және мэрлерге «губернатор», «сайланған жетекші» немесе «аудан комиссары» сияқты басқа атақтар алуға мүмкіндік берді. LURA корольдік мақұлдау алғаннан кейін заңмен бекітілетін бірнеше «децентрализация келісімдері» бар.

Аудан басшылары

Норфолк және Саффолк округтерімен принцип бойынша девелопациялық келісімдерге қол жеткізілді, олар әр округ кеңесінің тікелей сайланған басшыларын көздейді. Норфолк округі кеңесі келісімді қабылдады және шешім қабылданғаннан кейін сайлаушылар 2025 жылдың мамырында басшыны сайлайтын болады. 2024 жылдың мамыр айының мәліметі бойынша, Саффолк округі кеңесі кеңесу үшін пікір алуда.

Қала әкімі лауазымын алып тастау

2000 жылғы Жергілікті өзін-өзі басқару туралы заңдағы атқарушы органдарды қарау, петициялар және жергілікті референдумдар мэр лауазымын алып тастау және әдеттегі «жетекші және кабинет» атқарушы үлгісіне оралу үшін де пайдаланылуы мүмкін. Бұл әдістер бастапқыда Үкіметтің міндеттемесі бойынша өткізілген референдумнан кейін құрылған мэр лауазымын алып тастау үшін қолданылмады. Алайда, 2016 жылғы Қалалар және жергілікті өзін-өзі басқаруды дамыту туралы заңға Лордтар палатасы енгізген түзету 2000 жылғы Жергілікті өзін-өзі басқару туралы заңға өзгерістер енгізіп, Үкіметтің міндеттемесі бойынша өткізілген референдумнан кейін құрылған жергілікті билік органдарының сайланған мэрлерін таратуға болатын болашақ референдумның құқығын белгіледі. Кеңес мүшелері тікелей сайланған мэрлердің тым көп билігіне қатысты шағымданып келді. Тікелей сайланған мэрлер бар төрт жергілікті билік осы лауазымды жою үшін референдум өткізуге шақырулар жасады. Левишемде «Демократияны қайтару» науқаны 2001 жылғы референдумда сайлауға қатысудың төмендігі мен нәтижелердің тым жақын болғанын айтып, жаңа референдум өткізуді талап етті. 2007 жылдың сәуір айында Левишем кеңесі бұл мәселе бойынша кеңес беруге шақырған ұсынысқа 28-24 дауыспен қарсы дауыс берді. Донкастерде 2007 жылдың наурыз айында «Әділ келісім» науқаны 11 000 қол қойылған петицияны жаңа референдум өткізуді талаппен кеңеске ұсынды. Кеңес 2012 жылдың мамырында өткізілген жаңа референдумға 31-27 дауыспен келісім берді. Сайлаушылар мэр лауазымын сақтап қалуға дауыс берді. Миддлсбро сайлаушылары да мэрлік жүйені сақтап қалуға дауыс берді. Үш кеңес «жетекші және кабинет» атқарушы үлгісіне қайта оралды. Сток-он-Трент сайлаушылары 2008 жылдың 23 қазанында сайланған мэр лауазымын алып тастауға дауыс берді, оның орнына кеңес басшысы мен кабинет жүйесі орнатылды. 2012 жылдың қараша айында Хартлпул референдумда тікелей сайланған мэр лауазымын жоюға дауыс берді. Ливерпуль қалалық кеңесі 2022 жылғы болашақ басқару туралы кеңестен кейін 2023 жылдың мамырынан бастап сайланған мэр лауазымын жоюды және «жетекші және кабинет» үлгісіне оралуды шешті. 2016 жылдың мамырында Солтүстік Тайнсайд пен Торбей өздерінің мэрліктерінің болашағын анықтау үшін референдумдар өткізді. Солтүстік Тайнсайд жүйеге қолдау білдіргенмен, Торбей «жетекші және кабинет» стиліндегі басқаруға оралуға дауыс берді. 2021 жылдың мамырында Ньюэм мен Тауэр-Хамлетс тағы да референдумдар өткізді, олар екеуі де мэрлік жүйені сақтап қалуға дауыс берді. Бристоль 2022 жылдың 5 мамырында референдумда сайланған мэр лауазымын алып тастауға дауыс берді, оның орнына комитет жүйесі енгізілді. Саймон Дженкинс «Гардиан» газетінде метро мэрлерін «жергілікті демократияның әлсіз көрінісі» деп сипаттады.

Executive arrangement reviews, petitions and local referendums in the Local Government Act 2000 can also be used to remove the post of mayor and revert to the typical "leader and cabinet" executive arrangement. Such methods could not initially be used to remove the post of mayor if it was established following a Government mandated referendum. However, a House of Lords amendment to the Cities and Local Government Devolution Act 2016 amended the Local Government Act 2000 to establish the right of a future referendum to abolish any local authority elected mayor established following a Government mandated referendum. Councillors have complained about the perceived excessive power of directly elected mayors. There have been campaigns in four of the local authorities with directly elected mayors to hold referendums to abolish the posts. In Lewisham, the Bring Back Democracy campaign called for a new referendum, citing poor turnout and a very close result in the 2001 referendum. In April 2007, Lewisham Council voted 28–24 against a motion calling for consultation over the issue. In Doncaster, in March 2007, "Fair Deal" campaigners presented an 11,000 signature petition to the council calling for a new referendum. The council voted 31–27 in favour of a new referendum, which was held in May 2012. The electorate voted in favour of retaining the mayoralty. The Middlesbrough electorate also voted to retain the mayoral system. Three councils have reverted to leader and cabinet executives. The electorate of Stoke on Trent voted to remove the post of elected mayor on 23 October 2008, to be replaced with a system of council leader and cabinet. In November 2012 Hartlepool also voted to scrap the position of directly elected mayor in a referendum. Liverpool City Council chose to abolish the post of elected mayor and revert to a leader and cabinet model from May 2023 following a 2022 consultation on its future governance. Referendums were held in North Tyneside and Torbay in May 2016 to determine the future of their mayoralties. While North Tyneside voted to retain the system, Torbay voted in favour of returning to a leader and cabinet style of governance. Further referendums were held in May 2021 in Newham and Tower Hamlets, which both voted to retain the mayoral system. Bristol voted to remove the post of elected mayor in a referendum on 5 May 2022, to be replaced with a committee system. Simon Jenkins wrote in The Guardian calling metro mayors a "farce of local democracy".

Шотландия және Солтүстік Ирландия

Шотландияда 2000 жылғы жергілікті басқару туралы заң қолданылмайды және Шотландия Парламенті оның орнына Бірыңғай ауыстырылатын дауыс сайлау жүйесін енгізу арқылы жергілікті басқаруды реформалауды жөн көрді. Шотландия консерваторлары "біздің ірі қалаларымызда жергілікті талап болған" жағдайда сайланған әкімдерді қолдайды. Шотландияда әкім дәстүрлі түрде проваст деп аталады. Солтүстік Ирландияда тікелей сайланатын әкімдер жоқ. Солтүстік Ирландияда әкімдердің лауазымы тек рәсімдік болып табылады.

Құзыреті

Қала әкімінің өкілеттігі, олар атқарушы орган болып табылатын жергілікті биліктің түріне сәйкес келеді. Лондонның округтік кеңестері, метрополитендік округтік кеңестері және біртұтас билік кеңестерінің функциялары көбінесе ұқсас, бірақ метрополитендік емес округтік кеңестер үшін бұл мүмкіндіктер шектеулі, мысалы, білім беру, кітапханалар және қоқыс тастауды басқару құзыреті жоқ. Лондон мэрінің өкілеттігі "мэр мен кабинет" басшыларының өкілеттігінен мүлдем өзгеше. Сайланған жергілікті билік әкімінің өкілеттігі, басшы және кабинет үлгісіндегі жергілікті билік атқару комитетінің өкілеттігіне ұқсас. Бұл өкілеттіктер "ексклюзивті" немесе "бірлескен шешім қабылдау" өкілеттіктері деп сипатталады және 2000 жылғы Жергілікті өзін-өзі басқару (Функциялар мен жауапкершіліктер) (Англия) ережелерінде белгіленген. Бірлескен шешім қабылдау өкілеттігі – бұл әкімнің кеңеспен бөлісетін өкілеттігі, атап айтқанда жергілікті биліктің жылдық бюджетін жасау және оның саясатты негіздейтін құжаттарын бекіту өкілеттігі. Оларға мыналар жатады: Жылдық кітапхана жоспары; үздік нәтижелерді қамтамасыз ету жоспары; балаларға арналған қызметтер жоспары; әлеуметтік қамқорлық жоспары; қоғамдық стратегия; қылмыс пен тәртіпсіздікті азайту стратегиясы; ерте жастағы даму жоспары; білім беруді дамыту жоспары; жергілікті даму аясы; және жастар әділеттілігі жоспары. Осы құжаттардың кез келгеніне қатысты әкімнің ұсыныстарын өзгерту немесе қабылдамау үшін кеңес үштен екі көпшілік дауыспен шешім қабылдауы керек. Бұл, қайтадан, екіншілік заңнамаға негізделген, атап айтқанда 2001 жылғы Жергілікті өзін-өзі басқару (Ішкі регламент) (Англия) ережелеріне. Эксклюзивті өкілеттіктерді анықтау қиын, өйткені олар Парламент Актісімен жергілікті билікке берілген барлық өкілеттіктерді қамтиды, бірақ олар бірлескен шешім қабылдау өкілеттіктері ретінде немесе "биліктің атқарушы органының жауапкершілігіне жатпайды" деп белгіленгендерді қоспағанда. Соңғы тізім шектеулі, оған жоспарлау және лицензиялау бойынша сотқа ұқсас шешімдер, сондай-ақ кейбір салтанатты, еңбек және құқықтық шешімдер кіреді. (Мэр мен кабинет жүйесінде) сайланған мэрдің кабинет мүшелері ретінде тоғыз кеңесшіні тағайындауға және оларға жеке тұлға ретінде, Мэр мен Кабинет комитетіне немесе Мэр мен Кабинет комитетінің кіші комитеттеріне өкілеттіктерді беруге құқығы бар. Іс жүзінде, мэр жеке жауапкершілікке ие болғандықтан, көптеген мэрлер өкілеттіктерді өте шектеулі көлемде, тіпті бермейді. Ұлыбританиядағы жергілікті билік органдары саяси бейтарап бюрократтар болып табылатын бас атқарушы немесе бас операциялық директордың басшылығымен бас офицерлердің тұрақты штатымен басқарылады. Сайланған мэрдің енгізілуі олардың өкілеттігіне әсер етпейді. Жоғары лауазымды қызметкерлерді саяси өкілдік ететін кеңесшілер комитеті тағайындайды, ал мэр кімді тағайындауға қатысты шешімге ықпал етуге тырыса алмайды (комитет мүшесі ретінде комитет құрамында болған жағдайда). Қызметкерлердің кәсіби және саяси тәуелсіздігін сақтау үшін мэр (немесе кеңестің кез келген басқа мүшесі) қызметкерлерге тікелей басшылық ете алмайды. Осыған сәйкес, сайланған мэрді АҚШ-тың кейбір аймақтарындағы және басқа да елдердегідей атқарушы мэр деп дәл сипаттауға болмайды, бірақ жартылай атқарушы мэр деп сипаттау дұрыс. Англияның 12 қаласында сайланған мэрлерді енгізу, олардың қандай өкілеттіктерге ие болуы керек және оларды қалай бақылау керек деген мәселелер бойынша референдумдар өткізу үшін консультациялар жүргізілді.

The powers of the mayor are commensurate with the kind of local authority for which they are the executive. London borough councils, metropolitan district councils and unitary authority councils have broadly similar functions, but for non metropolitan district councils it is a subset, for example not having power over education, libraries and waste management. The Mayor of London has completely different powers to the "mayor and cabinet" leaders. A local authority elected mayor has powers similar to those of the executive committee in a Leader and Cabinet model local authority. These are described as either "exclusive" powers or "co decision" powers and are defined in the Local Government (Functions and Responsibilities) (England) Regulations 2000. Co decision powers are those the mayor shares with the council, notably the power to make the local authority's annual budget and its policy framework documents. These are: Annual Library Plan; Best Value Performance Plan; Children's Services Plan; Community Care Plan; Community Strategy; Crime and Disorder Reduction Strategy; Early Years Development Plan; Education Development Plan; Local Development Framework; and the Youth Justice Plan. To amend or reject a mayor's proposals for any of these documents, the council must resolve to do so by a two thirds majority. This is again based on secondary legislation, in this case the Local Government (Standing Orders) (England) Regulations 2001. Exclusive powers are less easy to define, because they consist of all the powers that are granted to a local authority by Act of Parliament except those defined either as co decision powers or as "not to be the responsibility of an authority's executive". This latter is a limited list, including quasi judicial decisions on planning and licensing, and certain ceremonial, employment and legal decisions. An elected mayor (in a mayor and cabinet system) also has the power to appoint up to nine councillors as members of a cabinet and to delegate powers, either to them as individuals, or to the Mayor and Cabinet committee, or to subcommittees of the Mayor and Cabinet committee. In practice, the mayor remains personally accountable, so most mayors have chosen to delegate to a very limited extent—if at all. Local authorities in Britain remain administered by a permanent staff of chief officers led by a chief executive or chief operating officer who are politically neutral bureaucrats. Their powers remain unaffected by the introduction of elected mayor. Senior officers continue to be appointed by a politically representative committee of councillors, and the mayor may not attempt to influence the decision as to who is appointed (except within the committee as a member of the committee). To maintain the staff's professional and political independence, the mayor (or any other member of the council) may not personally direct any member of staff. Accordingly, an elected mayor cannot really be accurately characterised as an executive mayor, as in parts of the US and certain other countries, but more as a semi executive mayor. Consultations took place in 12 English cities due to have referendums over the introduction of elected mayors, over what powers those mayors should have, and how they should be scrutinised.

Референдум нәтижелері

2021 жылдың қазан айына қарай, атқарушы билікті сайланатын мэрлік үлгіге өзгерту мәселесі бойынша 54 референдум өткізілді. Референдумдар әдетте жергілікті кеңестің шешімімен, халықтың ұсынысымен немесе орталық үкіметтің араласуымен шақырылады. Оның 17-сі жаңа мэрлік лауазымның құрылуына әкелді, ал 37-сі сайлаушылар тарапынан қабылданбады. «Иә» деп дауыс бергендердің орташа көрсеткіші 45% құрайды. Дауыс беруге қатысудың орташа көрсеткіші шамамен 30% болса, кейде 10%-ға дейін төмендеп, ал 64%-ға дейін жетеді. Референдум сайлау сияқты басқа дауыс берумен бірге өткенде, қатысу көрсеткіші жоғары болады. Сайланған мэр лауазымын жою туралы тоғыз референдум өткізілді. Дауыс беру нәтижесінде 4 мэр лауазымы жойылды, ал 5-еуі сақталды. Лестер және Ливерпуль қалаларының жергілікті билік мэрлері қалалық кеңестің шешімімен референдум өткізбестен құрылды.

Тікелей сайланған әкімдердің тізімі

2024 жылға қарай Англияда тікелей сайланған 25 қала әкімі бар.