Кіріспе

Кеңес дирижаблі

SSSR V6 ОСОАВИАХИМ (СССР В6 Осоавиахим) – итальяндық инженер және дирижабль жасаушы Умберто Нобиле жобалаған және Кеңес Одағының дирижабльдер бағдарламасының бір бөлігі ретінде салынған жартылай қатаң дирижабль. Дирижабль аталған Кеңес ұйымы – ОСОАВИАХИМнің есімімен аталады. В6 – Кеңес Одағында салынған ең ірі және ең сәтті дирижабльдердің бірі. 1937 жылдың қазан айында Иван Панков басшылығымен 130 сағат 27 минуттық дирижабльдің ұшуға арналған жаңа әлемдік рекордын орнатты, бұл көрсеткіш неміс дирижаблі Граф Цеппелиннің бұрынғы рекордын арттырды.

Авария

1938 жылдың ақпан айында Иван Папанин басқарған Арктикадағы советтік экспедициясы мұздың қалқып жүретін бөлігінде қалып қойды. V6 құтқару миссиясымен Мәскеуден жіберілді, Мурманскіде қысқа тоқтау жасады. 1938 жылғы 6 ақпан күні шамамен сағат 19:30-да ұшу барысында дирижабль Мурманскіден оңтүстікке қарай 220 км қашықтықтағы Кандалакша маңындағы төбеге құлады. Ол өртеніп, қирады. Бортта 19 адам болды, олардың 13-і қаза тапты. Олардың мәйіттері Мәскеудегі Новодевичье бейіштесіне жерленді. 1972 жылы жергілікті билік пен Кандалакша тұрғындары апат орнында ескерткіш орнатты. Долгопрудныйдағы бұрынғы советтік дирижабль базасында мемориалдық тақта орнатылған. ТАСС агенттігінің ресми хабарламасында апаттың нашар көріну және ұшу биіктігінің жеткіліксіздігінен болғандығы айтылды. Советтік тергеу комиссиясының апат бойынша қорытындылары жарияланбады. Апатқа себеп болған жағдайлардың арасында ескі карталар мен адамдық қателік болды; ал кейбір болжамдар саботажға байланысты болды. Бірақ ешқандай дәлел ұсынылмады. Жақында жүргізілген зерттеулер көрсеткендей, дирижабль маршрутынан ауытқыған, себебі экипаж қараңғылық пен қардың салдарынан бейтаныс аймақта бағытын жоғалтқан. Дезориентацияға радио навигациялық құралдарды (Telefunken және Fairchild RC 3 радиокомпастары) тиімсіз пайдалану, навигациялық тәжірибесіздік және адамның шаршауы да себеп болуы мүмкін. Барометрлік биіктікөлшегіштерде қателік жиналуы мүмкін, ал экипаж биіктікті үнемі бақылауға үлкермеген. Бұл апат советтік дирижабль бағдарламасына ауыр соққы болды, ол 1940 жылы тоқтатылды.