Весна Вулович: Құлақтан қалған ұшқыш қыздың тарихы
Vesna Vulović
Весна Вулович: сербский бортпроводник, выживший после падения с рекордной высоты без парашюта. Единственная выжившая в авиакатастрофе JAT Flight 367 в 1972 году.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сербиялық бортсерік (1950–2016)
Serbian flight attendant (1950–2016)
Весна Вулович (3 қаңтар 1950 – 23 желтоқсан 2016) – парашютсыз ең биік құлаудан аман қалған сербиялық бортсерік: 10 160 метр немесе 33 330 фут. 1972 жылғы 26 қаңтарда JAT рейсі 367-нің жүк бөлімінде болған жарылыстан кейін ол жалғыз аман қалды, нәтижесінде ұшақ Чехословакияның (қазіргі Чехияның бір бөлігі) Србска-Каменице қаласының жанында құлады. Ұшу қауіпсіздігін зерттеушілер жарылысты портфельдегі бомбаға байланысты деп санайды. Югославия билігі эмигрант-хорват ұлтшылдары кінәлі деп күдіктенді, бірақ ешкім тұтқындалмады. Жарылыстан кейін Вулович бірнеше күн комада жатты және бірнеше ай ауруханада емделді. Оның бас сүйегі сынып, үш омыртқасы, екі аяғы, қабырғалары және жамбас сүйегі зардап шекті. Бұл жарақаттар салдарынан ол уақытша белден төменге паралич болды. Вулович толыққандай жазылып кетті, бірақ әрі қарай сәл ақсап жүрді. Ол оқиға туралы ештеңе есіне алмады және апаттан кейін ұшудан қорқып көрген жоқ. Бортсерік қызметіне қайта оралуға ниет білдіргеніне қарамастан, Jat Airways (JAT) оған жүк келісімшарттарын келіссөз жүргізуге жауапкершілік тапсырды, себебі оның ұшуда болуы тым көп назар аударуы мүмкін деп санады. Вулович Югославияда танымал болды және ұлттық батыр деп есептелді. Югославияның ыдырауы кезінде үкіметке қарсы наразылыққа қатысқандығы үшін Вулович 1990 жылдардың басында JAT-тан босатылды, бірақ оның тұтқындалуының жағымсыз жариялануынан қауіптенгендіктен үкімет оны тұтқындаудан аулақ болды. Сербия Социалистік партиясы 2000 жылғы қазан айындағы Бульдозер революциясында биліктен қуылғанға дейін ол демократияны қолдайтын белсенді ретінде жұмысын жалғастырды. Кейіннен Вулович Сербияның Еуропалық Одаққа кіруін жақтады және Демократиялық партиядан үгіт-насихат жүргізді. Өмірінің соңғы жылдарын оқшау өмір сүріп, аман қалғандыққа байланысты өкінішпен күресті. Ажырасқаннан кейін Вулович 2016 жылы қайтыс болғанға дейін Белградтағы пәтерінде аз зейнетақымен жалғыз өмір сүрді.
Vesna Vulović (, ; 3 January 1950 – 23 December 2016) was a Serbian flight attendant who survived the highest fall without a parachute: or 33,330 feet. She was the sole survivor after an explosion tore through the baggage compartment of JAT Flight 367 on 26 January 1972, causing it to crash near Srbská Kamenice, Czechoslovakia (now part of the Czech Republic). Air safety investigators attributed the explosion to a briefcase bomb. The Yugoslav authorities suspected that émigré Croatian nationalists were to blame, but no one was ever arrested. Following the bombing, Vulović spent days in a coma and was hospitalized for several months. She suffered a fractured skull, three broken vertebrae, broken legs, broken ribs, and a fractured pelvis. These injuries resulted in her being temporarily paralyzed from the waist down. Vulović made an almost complete recovery but continued to walk with a limp. She had little to no memory of the incident and had no qualms about flying in the aftermath of the crash. Despite her willingness to resume work as a flight attendant, Jat Airways (JAT) gave her a desk job negotiating freight contracts, feeling her presence on flights would attract too much publicity. Vulović became a celebrity in Yugoslavia and was deemed a national hero. Vulović was fired from JAT in the early 1990s after taking part in anti government protests during the breakup of Yugoslavia, but avoided arrest as the government was concerned about the negative publicity that her imprisonment would bring. She continued her work as a pro democracy activist until the Socialist Party of Serbia was ousted from power during the Bulldozer Revolution of October 2000. Vulović later campaigned on behalf of the Democratic Party, advocating Serbia's entry into the European Union. Her final years were spent in seclusion, and she struggled with survivor guilt. Having divorced, Vulović lived alone in her Belgrade apartment on a small pension until her death in 2016.
Ерте өмір
Весна Вулович 1950 жылдың 3 қаңтарында Белградта дүниеге келді. Оның әкесі кәсіпкер, ал анасы фитнес-инструктор болған.
Vesna Vulović was born in Belgrade on 3 January 1950. Her father was a businessman and her mother was a fitness instructor.
JAT 367 рейсі
JAT 367 рейсінің қосалқы экипажы Стокгольмнен Белградқа Копенгаген мен Загребте аялдама жасап, 1972 жылдың 25 қаңтарында Данияға келді. Дегенмен, Вулович Данияға алғаш рет келгендіктен, оған қатты қуанғанын айтты. Экипажтың бүкіл түстен кейінгі уақыты мен келесі күнгі таңы бос болды. Вулович көрікті жерлерді тамашалауға ниеттенгенімен, әріптестері сауда жасауды талап етті. Ол былай деп есіне алды: «Әркім отбасысына бір сыйлық алуды қалады». Сондықтан мен олармен бірге саудаға баруға мәжбүр болдым. Олар өліп бара жатқандарын сезімдірді. Бұл туралы тікелей айтпағанмен, олардың көңіл күйін байқадым. Ал капитан 24 сағат бойы бөлмесінен шықпады. Ол мүлде сыртқа шығуға ынталамады. Таңертеңгі тамақта орынбасар ұшқыш өз ұлы мен қызы туралы басқа ешкімде бала жоқтай сөйледі». «Кеш болғандықтан, біз терминалда тұрып, ұшақтың тұрғанын көрдік», - деді Вулович. «Мен барлық жолаушылар мен экипаж ұшақтан түсіп жатқанын көрдім. Бір ер адам қатты ашуланғандай болды. Оны тек мен ғана емес, басқа экипаж мүшелері де, тіпті Копенгагендегі станция басқарушысы да байқады. Менің ойымша, ол бомбаны багажға салған адам. Ол Стокгольмде багаж тіркеп, Копенгагенде түсіп, қайтадан ұшаққа отырмаған сияқты». Әуе қауіпсіздігін зерттеушілер Вуловичтің аман қалуын DC-9 ұшағының фюзеляжында азық-түлік арбасына қалып, ұшақтың қалған бөлігінен бөлініп, жерге құлауымен байланыстырды. Кабинадағы қысым төмендеген кезде жолаушылар мен қалған экипаж мүшелері ұшақтан сыртқа шығып, қаза тапты. Тергеушілер Вулович ішке тығылып, ұшақ қатты орманды және қармен жабылған тау беткейіне бұрыштап құлағанын, бұл құлаудың күшін азайтқанын болжады. Вулович бортпроводница болуға үміттене бастаған кезде өзінің төмен қан қысымы туралы білгенін және медициналық комиссиядан өте алмайтынын түсінгенін, бірақ бұрын шамадан тыс кофе ішіп, емтиханды сәтті тапсырғанын айтты. Югославия билігі 367-ші рейсті құлатуға өздері кінәлі болуы мүмкін деген күдікке іштенді. Апат болған күні Венадан Загребке бағыт алған пойыздың бортында бомба жарылып, алты адам жарақат алды. Оқиғадан кейін, өзін хорват ұлтшылы деп таныстырған бір адам швед газеті Kvällsposten редакторына қоңырау шалып, 367-ші рейстің бомбалануына жауапкершілікті өз мойнына алды. Бірде-бір адам ұсталған жоқ. Кейін Чехословакияның азаматтық авиация басқармасы жарылысты портфельдегі бомбаға байланысты деп мәлімдеді.
The secondary crew of JAT Flight 367, flying from Stockholm to Belgrade with stopovers in Copenhagen and Zagreb, arrived in Denmark on the morning of 25 January 1972. Nevertheless, Vulović said that she was excited to travel to Denmark because it was her first time visiting the country. The crew had the entire afternoon and the following morning to themselves. Vulović wished to go sightseeing but her colleagues insisted that they go shopping. "Everybody wanted to buy something for his or her family," she recalled. "So I had to go shopping with them. They seemed to know that they would die. They didn't talk about it, but I saw I felt for them. And the captain was locked in his room for 24 hours. He didn't want to go out at all. In the morning, during breakfast, the co pilot was talking about his son and daughter as if nobody else had a son or daughter." "As it was late, we were in the terminal and saw it park," Vulović said. "I saw all the passengers and crew deplane. One man seemed terribly annoyed. It was not only me that noticed him either. Other crew members saw him, as did the station manager in Copenhagen. I think it was the man who put the bomb in the baggage. I think he had checked in a bag in Stockholm, got off in Copenhagen and never re boarded the flight." Air safety investigators attributed Vulović's survival to her being trapped by a food trolley in the DC 9's fuselage as it broke away from the rest of the aircraft and plummeted towards the ground. When the cabin depressurized, the passengers and other flight crew were blown out of the aircraft and fell to their deaths. Investigators believed that the fuselage, with Vulović pinned inside, landed at an angle in a heavily wooded and snow covered mountainside, which cushioned the impact. Vulović said that she was aware of her low blood pressure before applying to become a flight attendant and knew that it would result in her failing her medical examination, but she drank an excessive amount of coffee beforehand and was accepted. Yugoslav authorities suspected that they were to blame for bringing down Flight 367. On the day of the crash, a bomb exploded aboard a train travelling from Vienna to Zagreb, injuring six. A man, describing himself as a Croatian nationalist, called the Swedish newspaper Kvällsposten the following day and claimed responsibility for the bombing of Flight 367. No arrests were ever made. The Czechoslovak Civil Aviation Authority later attributed the explosion to a briefcase bomb.
Паралич пен қалпына келтіру
Апаттан кейін Вулович бірнеше күн комада жатты, бас сүйегі сынып, миға қан құйрылған. Оның екі аяғы сынды, үш омыртқасы зақымданды, оның біреуі толығымен қирады. Құлаудан кейін он айдың ішінде Вулович қайтадан жүре бастады, бірақ қалған өмірі бойы ақсап жүрді, омыртқасы мәңгілік бұрылып қалды.
Following the crash, Vulović spent days in a coma, having fractured her skull and suffered a cerebral hemorrhage. She also suffered two broken legs and three broken vertebrae, one of which was crushed completely. Within ten months of her fall, Vulović had regained the ability to walk, but limped for the rest of her life, her spine permanently twisted.
Атак-даңқ
1972 жылдың қыркүйегінде Вулович бортсервисі ретінде жұмысын жалғастыруға дайын екенін білдірді. Апаттан кейін Вулович Югославия президенті Иосип Броз Титоның құрметіне ие болды, ал серб халық әншісі Мирослав Илич "Vesna stjuardesa" ("Стюардесса Весна") атты ән жазды. Вулович әдеттегідей ұшып жүрді, басқа жолаушылар оны рейстерде көріп таңғалып, оның қасына отыруға тырысты. 1977 жылы, хорваттың Večernji list газетінде жарияланған мақалаға сәйкес, Вулович 1975 жылы үйленген. 1990 жылдардың басында Вулович күйеуінен ажырасты. Вулович өзінің басынан өткен оқиғалармен күресу үшін психотерапиядан бас тартып, дінге бет бұрды және берілген православие христиан дінін қабылдады. Ол өзінің басынан өткен қиындықтар оны оптимистке айналдырғанын айтты. "Мен неге қабілетті екенімді білсең, сен де кез келген нәрсені жеңе аласың", - деді ол. Хорнунг Андерсен бұл жұптың дәлелдерінің тек жанама екенін мойындады. Вулович журналистердің айтқандарын білетінін, бірақ оқиға туралы есінде болмағандықтан, оны растай да, жоққа шығара да алмайтынын мәлімдеді, өзінің құлауы туралы әңгімелерден "жалыққанын" айтты. 2016 жылдың желтоқсан айында Вуловичтің достары оның телефон қосылысына жауап бермей қалғаннан кейін оның денсаулығына алаңдады. 23 желтоқсанда есікті бұрып ашқан құлыпшылар оның денесін пәтерінен тапты. Ол 27 желтоқсанда Белградтағы Жаңа Көперісте жерленді.
In September 1972, Vulović expressed willingness to resume working as a flight attendant. After the crash, Vulović was honored by Yugoslav President Josip Broz Tito, and the Serbian folk singer Miroslav Ilić recorded a song titled "Vesna stjuardesa" ("Vesna the Stewardess"). Vulović continued to fly regularly, stating that other passengers were surprised to see her on flights and wanted to sit next to her. In 1977,efn|A 2005 newspaper article published by the Croatian daily Večernji list reports that Vulović married in 1975. In the early 1990s, Vulović and her husband divorced. Vulović declined therapy to help cope with her experiences and instead turned to religion, becoming a devout Orthodox Christian. She stated that her ordeal had turned her into an optimist. "If you can survive what I survived," she said, "you can survive anything." Hornung Andersen conceded that the pair's evidence was only circumstantial. Vulović said that she was aware of the journalists' claims, but stated that because she had no memory of the event, she could not confirm or deny the allegations. saying that she was "tired" of discussing her fall. In December 2016, Vulović's friends became concerned for her well being after she abruptly stopped answering telephone calls. On 23 December, locksmiths discovered her body in her apartment after forcing open the door. She was buried in Belgrade's New Cemetery on 27 December.