Harbin Y-12 ұшағының апаттары мен құрбандары

Кіріспе

Harbin Y 12 - Харбин ғимаратындағы Ұшақ өнеркәсібі тобы (HAIG) құрастырған екі қозғалтқышты, жоғары қанатты турбовинтті көмекші ұшақ.

Апаттар мен оқиғалар

1993 жылғы 13 желтоқсанда Лао авиациясы (қазіргі Лао Эйрлайнз) Y 12 II, тіркеу нөмірі RDPL 34117, тұман кезінде ағаштарға соқтығысып, Лаос елінің Фонсаван қаласында апатқа ұшырап, борттағы 18 адамның барлығы қаза тапты. 1995 жылғы 4 сәуірде TANS Y 12 II, тіркеу нөмірі 333/OB 1498, Перудегі Икитос әуежайынан ұшып шыққаннан кейін көп ұзамай апатқа ұшырап, борттағы үш адамның барлығы қаза тапты. 1996 жылғы 21 маусымда China Flying Dragon Aviation Y 12 II, тіркеу нөмірі B 3822, экипаж соңғы тұру жолағына тым ерте кіргендіктен және жоспарланған бағыттан ауытқуы салдарынан Чанхай әуежайының жанындағы тауға құлап, 12 адамның екеуі қаза тапты. 1997 жылғы 20 қаңтарда Шри-Ланка Әуе күштеріне қарасты Y 12 II, тіркеу нөмірі CR851, Палали әуе базасынан бақылау миссиясын орындап ұшып шыққанда құлап, борттағы төрт адамның барлығы қаза тапты. 1997 жылғы 10 маусымда MIAT Mongolian Airlines Y 12 II, тіркеу нөмірі JU 1020, желдің күрт өзгеруінен Мандалгоби әуежайында апатқа ұшырап, борттағы 12 адамның жетісі қаза тапты. 1998 жылғы 26 мамырда MIAT Mongolian Airlines Y 12 II, тіркеу нөмірі JU 1017, Тосонтсенгельге бағыт алғанда, Моңғолияның Галт қаласының жанындағы 10800 фут (3292 м) биіктіктегі тауға құлап, қатты мұз, қанаттағы мұзды алу жүйесінің істен шығуы және артық жүк салдарынан 28 адамның барлығы қаза тапты; бұл Y 12 ұшағының қатысқан ең ірі апаттарының бірі. 1999 жылғы 19 қазанда Лао Эйрлайнздің 703 рейсі Сам-Нэуаға жақындағандағы нашар ауа райы салдарынан таулы аймаққа құлап, 15 жолаушының сегізі қаза тапты; екі ұшқыш аман қалды. 2005 жылғы 18 мамырда Замбия Әуе күштеріне қарасты Y 12 II, тіркеу нөмірі AF 216, Монгу әуежайынан ұшып шыққаннан кейін көп ұзамай апатқа ұшырап, борттағы 13 адамның барлығы қаза тапты. 2006 жылғы 10 сәуірде Кения Әуе күштеріне (KAF) қарасты Y 12 II, тіркеу нөмірі 132, Марсабит тауының бетіне соқтығысып, борттағы 17 адамның 14-і қаза тапты. 2008 жылғы 15 маусымда China Flying Dragon Aviation Y 12 II, тіркеу нөмірі B 3841, жаңа алюминий кенішін іздеу кезінде кішкентай төбеге соқтығысып, борттағы төрт адамның үшеуі қаза тапты. 2012 жылғы 12 шілдеде Мавритания Әуе күштеріне қарасты Y 12 II ұшағы алтын тасымалдау кезінде апатқа ұшырап, 7 адамның барлығы қаза тапты. 2014 жылғы 12 мамырда Кения Әуе күштеріне қарасты Y 12 II ұшағы Кенияның Эль-Вак қаласында апатқа ұшырады. Ұшақ Мандерадан Найробиге Эль-Вак және Гариссада тоқтаулармен ұшқан. Алдын ала мәліметтерге сәйкес, бір ұшқыш қаза тауып, қалған он бір адам жарақат алды. 2018 жылғы 26 тамызда Колумбия Әуе күштеріне қарасты Y 12e ұшағы қатты турбуленцияға тап болғандықтан ұшу кезінде зақымдалды. Ұшқыш Флоренсияға шұғыл қонды. Ұшақ жөнделмеді және сол жерде жарамсыз деп танылды. 2020 жылғы 3 қаңтарда Шри-Ланка Әуе күштеріне қарасты Y 12 II ұшағы әуеден бақылау жүргізу кезінде Шри-Ланканың Хапутале қаласына құлап, 4 әуешінің барлығы қаза тапты. 2020 жылғы 4 тамызда Кения Әуе күштеріне қарасты АМИСОМ әскерлерін жабдықтаушы Y 12 II ұшағы Сомалидегі Дхобли әуежайынан ұшып шыққаннан кейін апатқа ұшырады. Барлық 10 адам аман қалды. Ұшақ ауыр зақымдар алды.

On 13 December 1993, a Lao Aviation (now Lao Airlines) Y 12 II, registration RDPL 34117, clipped trees in fog and crashed at Phonsavan, Laos, killing all 18 on board. On 4 April 1995, a TANS Y 12 II, registration 333/OB 1498, crashed shortly after takeoff from Iquitos Airport, Peru, killing all three on board. On 21 June 1996, a China Flying Dragon Aviation Y 12 II, registration B 3822, crashed into a mountain near Changhai Airport after the crew began the final approach too early and deviated from the intended course, killing two of 12 on board. On 20 January 1997, a Sri Lanka Air Force Y 12 II, CR851, crashed off Palali Air Base while on a surveillance mission, killing all four on board. On 10 June 1997, a MIAT Mongolian Airlines Y 12 II, registration JU 1020, crashed at Mandalgobi Airport due to windshear, killing seven of 12 on board. On 26 May 1998, a MIAT Mongolian Airlines Y 12 II, registration JU 1017, crashed into a 10800 feet (3292 m) mountain near Galt, Mongolia, en route to Tosontsengel due to heavy icing, wing de ice system fault and overloading, killing all 28 on board; this crash is the worst ever accident involving the Y 12. On 19 October 2000, Lao Aviation Flight 703 crashed in a mountainous area in bad weather while on approach to Sam Neua, killing eight of 15 passengers; both pilots survived. On 18 May 2005, a Zambia Air Force Y 12 II, AF 216, crashed shortly after takeoff from Mongu Airport, killing all 13 on board. On 10 April 2006, a Kenya Air Force (KAF) Y 12 II, 132, struck the side of Mount Marsabit, killing 14 of 17 on board. On 15 June 2008, a China Flying Dragon Aviation Y 12 II, registration B 3841, struck a small hill during a survey flight for a new aluminum mine, killing three of four on board. On 12 July 2012, a Y 12 II of the Mauritanian Air Force crashed while transporting gold, killing all 7 occupants. On 12 May 2014, a Y 12 II of the Kenyan Air Force crashed in El Wak, Kenya. The airplane operated on a flight from Mandera to Nairobi with stops at El Wak and Garissa. Preliminary information suggests that one pilot was killed and the remaining eleven occupants were injured. On 26 August 2018, a Y 12e of the Colombian Air Force was damaged in flight as it encountered severe turbulence. The pilot made an emergency landing at Florencia. The aircraft was not repaired, and was scrapped in situ. On 3 January 2020, a Y 12 II of the Sri Lankan Air Force crashed to Haputale, Sri Lanka, while on aerial observations, killing all 4 airmen. On 4 August 2020, a Y 12 II of the Kenyan Air Force resupplying AMISOM crashed after taking off from Dhobley Airstrip in Somalia. All 10 occupants survived. The aircraft was seriously damaged.