Кіріспе

Жеке баспа (1895–1935) Лондонның Челси қаласында орналасқан.

Ашенден баспасы – Сент Джон Хорнби (1867–1946) құрған шағын жеке баспа. Ол 1895 жылдан 1915 жылға дейін Лондонның Челси қаласында жұмыс істеді, содан соң соғыстан кейін 1920 жылы қайта жаңғыртылды. Баспа 1935 жылы жабылды. Оның құрбылары – Келмскотт Пресс және Довз Пресс. Хорнби Уильям Моррис пен Эмери Уокермен дос болып, олардың жұмысына шабыттанды. Бұл үш баспахана кітап жасауды жоғары өнер ретінде қарастырған «жақсы баспаның қайта жаңғыруының» бір бөлігі болды. Ашенден баспасы Дантенің жоғары сапалы туындыларын шығарумен танымал. Ашенден кітаптарының мұқабалары өте жақсы жасалған, және ол уақыттың басқа жеке баспаларына қарағанда реформаға емес, эстетикалық ләззатқа көбірек мән берді. Дегенмен, бір шолуда Ашенден баспасы 15 ғасыр баспасының мәнін қайта жаңғыртуда ең табысты жеке баспа болды деп айтылған. Ашенден кітаптары үлкен поляларымен мұқият басылған, және әсем әшекейлемелердің болмауына қарамастан, олар керемет өнер туындылары деп есептелді. Ашенден баспасы үшін екі түпнұсқа қаріп – Субиако және Птолемей жасалды. Олар Грейли Хьюиттің қолмен жазылған, түрлі түсті әріптерімен танымал болды. Баспаның негізгі клиенттері кітап коллекционерлері болды, олар Ашенден кітаптарына жазылу ақысын төледі.

Тарих

Баспахана бастапқыда Хорнбидің әкесінің Ашендиндегі меншігінде құрылған, онда оның әпкелері, ағасы және туысы баспахананың алғашқы кітаптарын басып шығаруға көмектесе алды. Хорнби үшін баспалау хобби болды; ол осы жобаны тек оған беретін ләззат үшін қолға алды. 1899 жылы Хорнби Лондонның Челси ауданындағы Шелли Хаусына көшкенде Ашенден баспаханасын өзімен бірге алып өтті. 1915 жылы бес жылға жабылып, 1920 жылдан 1935 жылға дейін баспа жұмысын жалғастырды. Хорнби Келмскотт баспасы мен Довз баспасының жұмысынан үлкен шабыт алып, оның Ашенден баспаханасын ашу шешіміне де, көркемдік таңдауларына да олар әсер етті. Ашенден баспаханасы XV ғасырдың баспа өнерінен шабыттанған, өте сапалы кітаптар шығарды. Ағаш оюшысы Уильям Харкорт Хупер шамамен 1896 жылдан бастап олармен жұмыс істеді. Эдвард Принс, Келмскотт және Довз баспаларында да жұмыс істеген, Ашенден үшін шрифттер жасады. Эмери Уокер Хорнбимен бірге баспахананың екі түпнұсқа шрифтін жасау үшін жұмыс істеді. Хорнби Сидней Кокерлмен бірге Ашенден баспасының шрифттері негізделген тарихи шрифттерді талдады. Хорнби Альбион баспа машиналарын пайдаланды. Ол J. Batchelor & Sons компаниясының қағазын және H. Band & Co. компаниясының парқын қолданды. Таңғажайып кітаптарынан басқа, Хорнби хабарламалар, мәзірлер және Рождестволық ашық хаттарды басып шығарды. Бридуэлл кітапханасы қазір Ашенден баспаханасының мұрағатындағы қағаздар, түпнұсқалық эскиздер, қолжазбалар, хаттар, есеп кітаптары және парақтарды қамтитын арнайы жинақта сақтайды. Моррис бастапқыда Паннарц пен Суэйнхаймның жұмысына негізделген шрифт жобалауды жоспарлаған, бірақ жобадан бас тартты. Өзін дизайнер деп санамайтын Хорнби жобаны аяқтау үшін төледі, шрифтке Subiaco деп ат қойды және оны 20 жылдан астам уақыт бойы Ашенден баспаханасында пайдаланды. Алғашқы Паннарц пен Суэйнхайм шрифтінің готикалық ерекшеліктері болған, бірақ Ашенден нұсқасы ұзақ "s" әрпін алып тастады және "k", "w" және "y" әрпін толығымен қайта жасады. Птолемей шрифті баспахананың Дон Кихот басылымы үшін жасалды және ол Птолемейдің 1482 жылғы Географиясын басып шығару үшін қолданылған шрифт негізінде құрылды. Птолемей Эдвард Принс жасаған Субиакодан айырмашылығы, механикалық түрде кесілді. Екі шрифттің ішінде Субиако қараңғырақ болса, Птолемей оқуға ыңғайлырақ болды. Ашенден кітаптарының көптеген кітаптарында баспагерлік белгілер болды. Хорнбидің бір белгісінде баспа машинасымен жұмыс істейтін екі адам бейнеленген және "Les hommes sont meschants mais leurs livres sont bons" деген жазу болды. Әр беттің мәтіні екі бағанға бөлініп, бастапқы әріптер, тақырыптар мен түсіндірмелер қызыл түспен басылды. Баспағаттағы көшірмелер Бэтчелордың қағазына Ашенденнің су белгісімен басылды.

Дафнис және Хлоэ

Жапондық пергаментке "Дафнис пен Хлояны" басып шығарудың алғашқы талпынысы, сия толығымен кеуіп үлкермегенде бүлінген соң, баспахана қирап қалды. Ашенден баспасының сипаттамалық библиографиясында осы қираған басылымнан бір жапырақ келтірілген. 1933 жылы "Дафнис пен Хлоя" Бачелор қағазында қайта басылды. Бұл басылымда Хьюиттің көк әріптері, Равераттың ағашқа ойылған суреттері және Ашенден баспасында басқа ешқайда қолданылмаған Монотип Пастоник курсив қаріпі қолданылды. Екі жүз тоқсан дана қағазға басылып, жасыл қағазтан мұқабаланды, ал жиырма дана пергаментке басылып, көк немесе жасыл шошқа терісімен мұқабаланды.