Бенджамин Гитлоу: Американ саяхатшысы және коммунизмге қарсы күрескер

Кіріспе

Американдық саясаткер (1891–1965)

Бенджамин Гитлоу (22 желтоқсан 1891 – 19 шілде 1965) – 20 ғасырдың басындағы көрнекті американдық социалистік саясаткер және АҚШ Коммунистік партиясының негіс қалаушы мүшесі. 1930 жылдардың соңында Гитлоу консерватизмге көшті және американдық коммунизмді әшкерелейтін екі сенсациялық кітап жазды, бұл кітаптар Маккарти кезеңінде зор ықпалға ие болды. Гитлоу өмірінің соңына дейін коммунизмге қарсы күрестің белді тұлғасы болып қала берді.

Өмірбаян

Бенджамин Гитлоу 1891 жылғы 22 желтоқсанда Нью-Джерси штатының Элизабетпорт қаласында дүниеге келген. Оның ата-анасы Ресей империясынан келген еврей иммигранттары болды; оның әкесі Льюис Альберт Гитлоу 1888 жылы АҚШ-қа көшіп келді, ал анасы Кэтрин 1889 жылы одан кейін келді. АҚШ-та оның әкесі әртүрлі фабрикаларда жеткіліксіз сағаттар бойы жартылай жұмыс істеді, ал анасы кедей отбасына киім фабрикалары үшін үйде тігін тігу арқылы көмектесіп, күнкөрісін қамтамасыз етті. Бірақ ол 1930 жылы партиядан шығып, 1940 жылы қайтыс болғанға дейін Сталин режиміне қарсы күресті.

Мансап

Гитлоу Ньюаркта (Нью-Джерси) сауда дүкенінде сатушы болып жұмыс істеген кезде заңгерлік мамандықты оқыды. Бөлшек сауда саласынан қара тізімге енгізілгеннен кейін Гитлоу 1919 жылы радикалды журналистика әлеміне кірмес бұрын киім өнеркәсібінде қысқа уақыт жұмыс істеді. Ол 1918 жылғы Ассамблеяға сайланған 10 социалисттің бірі болды, олардың барлығы Нью-Йорк қаласынан. Социалистік парламенттік мүше ретінде екі жыл қызмет еткеніне қарамастан (немесе мүмкін, соған байланысты) Бен Гитлоу революциялық социализмге сенетінін мәлімдеді. 1919 жылы алғашқы күндерінен бастап Гитлоу Социалистік партияның солшыл қанатының жақтасы болды, ол танымал радикалдық журналист және соғыс тілшісі Джон Ридпен тығыз жұмыс істеді. 1919 жылы сәуірде Нью-Йорк жергілікті Социалистік партиясының солшыл қанаты "Нью-Йорк коммунисі" деп аталатын ресми апталық газет құрды. Рид жаңа басылымның редакторы болып тағайындалды, ал Максимилиан Коэн басылымның бизнес-менеджері ретінде күнделікті жұмысын жүргізді. 1919 жылдың 14 маусымындағы санынан бастап Макс Коэн лауазымынан кетіп, Бен Гитлоу бизнес-менеджер болып тағайындалды. 1919 жылы маусымда өткен солшыл ұлттық конференциядан кейін Ридтің "Нью-Йорк коммунисі" Социалистік партияның солшыл қанатының бұрынғы және жақсы орналасқан газетімен – Бостон жергілікті бөлімінің "Революциялық дәуір" газетімен (редакторы Луис Фрейна) біріктірілді. Бұл басылым Нью-Йоркке көшірілді және содан кейін "Социалистік партияның солшыл қанатының ұлттық органы" деп танылды, бұрынғы нью-йорктік Фрейна редактор болып қалды, ал Бен Гитлоу бизнес-менеджер болып тағайындалды. Джон Рид "Еңбек дауысы" деп аталатын солшыл қанаттың жаңа ай сайынғы еңбек журналының редакторы болып тағайындалды. Бен Гитлоу сондай-ақ осы басылымның бизнес-менеджері болды, оны күзде Коммунистік Еңбек партиясы қаржы жетіспеушілігіне байланысты жабылуға аз уақыт қалғанда қабылдады.

Тұтқындау және сотталу

"Революциялық дәуір" журналының штатындағы байланысы үшін Бенджамин Гитлоу 1919 жылғы 7-8 қараша түнде Нью-Йорк штатының билігі мен Әділет министрлігі жүргізген коммунистік қозғалысқа қарсы үйлестірілген шабуыл кезінде тұтқындалуға алынды. Гитлоуға 1902 жылғы Нью-Йорк штатының Қылмыстық Анархия заңын бұзғаны үшін айып тағылды, ол заң үкіметті күшпен құлатуға шақыруды қылмыс деп есептеді. Бұл жылы "Революциялық дәуір" журналында жарияланған "Сол қанат манифесі" заңсыз әрекет болып саналатыны айтылды. Бен Гитлоудың көпшілікке жария болған сот процесі 1920 жылғы 22 қаңтарда Нью-Йорк қаласында басталды және 5 ақпанда қазылар алқасына жіберілді. Гитлоу өз қорғанында қазылар алқасына былай деді: "Мен осы істе "Революциялық дәуір" деп аталатын газетті басып таратумен айыпталудамын, онда "Сол қанат манифесі және бағдарламасы" деп белгілі бір құжат жарияланды. Ол құжат күш, зорлық-зомбылық және заңсыз жолдармен үкіметті құлатуға шақырады деп есептеледі. "Сол қанат манифесі" – бүгінгі әлемдегі жағдайлардың, экономикалық жағдайлардың және тарихи оқиғалардың кең талдауы. Бұл құжат социализмнің бастапқы қағидаларына негізделген. Ол құжаттың жалғыз мақсаты – осы қағидаларды қазіргі заманғы оқиғалардың жарығында кеңейту. Социалистер капитализмнен социализмге өту – бұл түбірінен өзгеру, яғни қоғамды толыққанды қайта ұйымдастыру, бұл өзгеріс реформа мәселесі емес. Капиталистік қоғам жүйесі толығымен өзгеріп, жаңа заң кодексіне, жаңа этикалық кодекске және жаңа үкімет нысанына негізделген жаңа қоғамдық жүйеге жол береді деп әрдайым айтып келді. Осы себепті социалистік философия әрқашан революциялық философия болды және социалистік бағдарлама мен философияны ұстанатын адамдар әрқашан революционерлер деп есептелді, мен де қазіргі қоғамның көзінде революционермін. Алайда Гитлоудың қорғанысы "Сол қанат манифесін" жариялауды практикалық шақыру емес, тарихи талдаудың көрінісі деп мәлімдеу әрекеті сәтсіз аяқталды. Гитлоуға тағылған айып бойынша кінәлі деп танылды және 1920 жылғы 11 ақпанда 5 жылдан 10 жылға дейін бас бостандығынан айырылды. Ол Синг-Синг түрмесінде екі жылдан астам уақыт өтегеннен кейін, шағымдануына байланысты кепілдікпен босатылды. Гитлоудың апелляциялық өтініші 1922 жылғы 13 желтоқсанда қабылданды, содан кейін штат тарапынан қосымша тыңдаулар өтті.

For his publicized connection on the staff of The Revolutionary Age Benjamin Gitlow was targeted for arrest during the coordinated raid of the Communist movement conducted by New York state authorities and the Department of Justice during the night of November 7/8, 1919. Gitlow was charged with violation of the New York Criminal Anarchy Law of 1902, which made it a crime to encourage the violent overthrow of government. It was contended that the publication of the Left Wing Manifesto by The Revolutionary Age earlier that year constituted such illegal action. Ben Gitlow's widely publicized trial began in New York City on January 22, 1920, and went to the jury on February 5. Gitlow addressed the jury in his own defense in the case, saying: I am charged in this case with publishing and distributing a paper known as The Revolutionary Age, in which paper was printed a document known as the Left Wing Manifesto and Program. It is held that that document advocates the overthrow of government by force, violence, and unlawful means. The document itself, the Left Wing Manifesto, is a broad analysis of conditions, economic conditions, and historical events in the world today. It is a document based upon the principles of socialism from their earliest inception. The only thing that the document does is to broaden those principles in the light of modern events The socialists have always maintained that the change from capitalism to socialism would be a fundamental change, that is, we would have a complete reorganization of society, that this change would not be a question of reform; that the capitalist system of society would be completely changed and that that system would give way to a new system of society based on a new code of laws, based on a new code of ethics, and based on a new form of government. For that reason, the socialist philosophy has always been a revolutionary philosophy and people who adhered to the socialist program and philosophy were always considered revolutionists, and I as one who maintain that, in the eyes of the present day society, I am a revolutionist. The attempt of the Gitlow defense to declare the publication of the Left Wing Manifesto an expression of historical analysis rather than an act of practical advocacy was unsuccessful, however. Gitlow was convicted of the charge against him and on February 11, 1920, was sentenced to 5 to 10 years in prison. He served over two years at Sing Sing prison before being released on bail related to his filing of a writ of error. Gitlow's appeal motion was ultimately granted on December 13, 1922, followed by further hearings by the state.

Түрмеден кейінгі саяси қызметі

1922 жылдың көктемінде кепілдікпен түрмеден босағаннан кейін Бен Гитлоу Америка Коммунистік партиясының толық уақытты қызметкері болды. Басқарушы Орталық Атқару комитеті оны Нью-Йорк қаласынан Филадельфияға дейін және бүкіл Жаңа Англия аймағын қамтитын үлкен аймақ үшін өндірістік ұйымдастырушы (кәсіподақтардағы партия ұйымдастырушысы) деп тағайындады. Ол 1922 жылдың тамыз айында Мичиган штатының Бриджмен қаласында өткен, Әділет министрлігінің тыңшысының кіріп, полиция шабуыл жасаған коммунистік партияның тағдырлы конгресіне делегат ретінде сайланды. Гитлоу осыдан кейін тұтқындалып, түрмеге қамалды, бірақ ақырында кепілдікпен босатылды. Ақырында осы конгреске қатысқан делегаттардың тек екеуі ғана сотталды: кәсіподақ жетекшісі Уильям З. Фостер (қазылар келіспегендіктен босатылды) және Жұмысшы партиясының атқарушы хатшысы К. Э. Рутенберг, ол айыпты деп танылды, бірақ апелляциялық процестер аяқталмай, жаза белгіленбегеннен бұрын қайтыс болды. 1923 жылдың мамырынан 1924 жылдың басына дейін Гитлоу – К. Э. Рутенберг басқарған партия фракциясының адал жақтасы және Уильям З. Фостер басқарған фракцияның қарсыласы – Жұмысшы партиясының идиш тіліндегі күнделікті газеті «Морген Фрайхейт» редакторы болып тағайындалды. Бұл, американдықтар туған және білім алған Гитлоудың тілді білуі нашарлаған кезіне орайды. Тағайындама саяси себептермен жасалды және Фостер фракциясы партия аппаратын басымдыққа алғаннан кейін Гитлоу газеттен алынды. 1924 жылы Гитлоу Америка жұмысшы партиясынан АҚШ вице-президентіне кандидат ретінде ұсынылды.

Түрмеге қайта оралу

Гарантиямен босатылғаннан үш жыл өткен соң, 1925 жылғы 8 маусымда АҚШ Жоғарғы Соты 7-2 дауыспен Гитлоудың Нью-Йоркке қарсы ісі бойынша оның сотталғанын растады, бұл "Революциялық дәуірде" жарияланған "Сол қанатының манифестінің" заң бойынша жазаланатын әрекет екенін мәлімдеді. Заңдық тартыстар мен сахна артындағы саясат жалғасып жатқанда, Бен Гитлоу түрмеге қайта оралуға дайындалды. 1925 жылдың қарашасында сот Гитлоуды үкімін өтеу үшін Синг-Синг түрмесіне қайтаруға бұйырды. Бірақ бұл "қиын уақыт" болмады. Гитлоу бірден түрменің төбедегі жаңа бөліміне ауыстырылды, ол бұрынғы қараңғы жайдан әлдеқайда ыңғайлырақ еді. Оған бір сағатқа жуық уақыт алатын тазалау жұмысы тапсырылды. Камераларда таза ауа, жұмсақ төсек, ыстық су және таза, тегіс боялған болат қабырғалар болды. Кейін Гитлоу "егер моншақ қосылған болса, ол заманауи қонақ үйдегі жақсы кішкентай бөлмеге тең болар еді" деп еске алды. 1930 жылдың күзінде Гитлоу Лавстоундықтардың тапсыруымен АҚШ-қа бір айлық сапарға жіберілді, ол Детройт, Чикаго және Висконсин штатының Супериор қалаларына барды, содан кейін шығыс жағалауға оралды. Лавстоун ұйымы құрылғаннан кейінгі алғашқы 5 жыл бойы тұрақты Коммунистік партиямен келісімге келуге тырысты. Алайда Гитлоудың көзқарасы біртіндеп өзгерді. 1933 жылдың мамырында ол және Лазар Беккер Лавстоундықтардан бөлініп, Жұмысшы коммунистік лигасының құрылысын бастады, ол келесі жылы Б. Дж. Филдтің айналасындағы топпен бірігіп, Революциялық жұмысшылар партиясын ұйымдастыру комитетін құрды.

Коммунистікке қарсы жылдар

1934 жылы қысқа мерзімге Социалистік партияға қайта қосылғаннан кейін Гитлоу кез келген радикалдық бағыттан көңілі толып, жақтасқан антикоммунист ретінде белгілі болды. 1939 жылы Техас штатының өкілі Мартин Дайс-младший төрағалық еткен Америкаға қарсы қызметтер жөніндегі Палата комитетінде куәлік берген кезде ол Коммунистік партияны ашық түрде сынады. 1940 жылы Гитлоу өзінің саяси өмірбаянының тұңғыш еңбегін жариялады: «Мен мойындаймын: Америка коммунизмі туралы шындық». Бұл кітап көп шу көтеріп, Гитлоуды американдық коммунизмнің көрнекті қарсыласы ретінде таныстырды. Кітап 1920-1930 жылдардағы американдық коммунизмді зерттеу үшін маңызды бастапқы құжат болып табылады. 1950 жылдың 1 мамырында Висконсин штатының Мосини қаласындағы американдық легионның жергілікті бөлімшесі кеңестік билікке түсуді сахналап көрсетті, осылайша кеңестік жаулап алу кезіндегі өмір қандай болуы мүмкін екенін көрсетті. Гитлоу «Американың Біріккен Кеңес мемлекеттерінің» Бас хатшысы рөлін ойнады, ал бұрынғы коммунист Джозеф Зак Корнфедер жаңадан аталған «Москва» қаласының комиссары болды. Америка легионының бөлімшесі алдында кеңестік ту желбіреп тұрды. Бен Гитлоудың 1960 жылдардың басында жазған соңғы жарияламаларын фундаменталист пастор Билли Джеймс Харгистің «Христиандық кресттік жорық» миссиясы жариялады, бұл ұйым коммунизмнің әлемде таралуын тоқтатуға бағытталған.

Жеке өмір және өлім

1924 жылы Гитлоу Бадана Цайтлинге үйленді. Бенджамин Гитлоу 1965 жылғы 19 шілдеде Нью-Йорк штатының Кромпонд қаласында қайтыс болды. Гитлоудың құжаттары Калифорния штатының Пало-Альто қаласындағы Стэнфорд университетіндегі және Солтүстік Каролина университетінің Шарлоттадағы Гувер институтының мұрағатында сақтаулы.

Бенджамин Гитлоуның басылымдары

"Қызыл рубин": Қазылар алқасына арналған сөз; Сондай-ақ, Дарроу; Судья; Джованнити. n. c. [Нью-Йорк]: Америка Коммунистік Еңбек партиясы, н. д. [1920]. Қабылдау сөздері. Уильям З. Фостермен бірге. Нью-Йорк: Workers Library Publishers, 1928. Коммунистік біртүлік туралы қарапайым сөздер. Нью-Йорк: Workers Age Publishing Association, н. д. [1932]. "Америка халыққа арналған!" : Бізге шаруалар-жұмысшы партиясы не үшін керек? Нью-Йорк: Еңбек партиясы қауымдастығы, 1933. Неге нацистік Германияны бойкоттау керек? Лондон: Әлемдік сектанттық емес анти-нацистік кеңестің Адам құқықтарын қорғау жөніндегі британдық бөлімі, н. д. [1930-шы жылдардың ортасы]. "Мен мойындаймын: Американдық коммунизм туралы шындық". Нью-Йорк: E. P. Dutton, 1940. Өмірлерінің толықтығы: Америкадағы коммунизм: жеке тарих және оның басшыларының жақын бейнесі. Нью-Йорк, Charles Scribner's Sons, 1948. Коммунизм туралы қалай ойлау керек. Уайтстоун, Н.Й., Graphics Group, 1949. — "Өмірлерінің толықтығы" кітабынан таңдамалардың суреттелген қайта басылымы. Никита Сергеевич Хрущев және Сталиннің беделінің төмендеуі. Тулса, ОК: Christian Crusade, н. д. [шамамен 1962]. Коммунизм – әлемдік сәтсіздік пе? Тулса, ОК: Christian Crusade, н. д. [шамамен 1962]. Негр мәселесі: Коммунистік азаматтық соғыс саясаты. Тулса, ОК: Christian Crusade, н. д. [шамамен 1962].