Кіріспе

Біркенхед паркі – Англияның Мерсисайд графтығындағы Біркенхед қаласының орталығында орналасқан ірі қоғамдық саябақ. Оны Жозеф Пакстон жобалаған және 1847 жылдың 5 сәуірінде ашылған. Біркенхед паркі 1977 жылы ескеруге алынған аймақ деп белгіленді және 1995 жылы Англия мұрасымен I санатты ландшафт ретінде жарияланды. 2023 жылы парк ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұралар тізіміне ену үшін Ұлыбритания үкіметінің "алдын ала тізіміне" қосылды. Парк Нью-Йорктегі Централь Парк пен Ливерпульдегі Сефтон Паркінің дизайнына үлкен әсер етті. Паркте көптеген ескерткіштер бар. Көлемді кіреберіс Льюис Хорнбловердің жобасы бойынша салынған және солтүстік-шығыс бұрышында орналасқан; ол үш аркадан және екі жағындағы ложалардан тұрады, иондық стильде жасалған. Швейцариялық көпір – Ұлыбританиядағы дәстүрлі ағаштан жасалған жалғыз жабық көпір. Сонымен қатар, парк көлінің жанында орналасқан Римдік қайық үйі деп аталатын павильон бар, оның жоғарғы қабаты бастапқыда музыка ойнату үшін арналған. Парк аумағында әртүрлі стильдегі тарихи ложалар көптеп сақталған. Паркте заманауи келушілер орталығы, кафе, балалар ойын алаңы, орманды жолдар, сондай-ақ түрлі спорттық жабдықтар мен клубтар бар.

Тарих

1841 жылы Биркенхедтің жергілікті басқаруындағы жақсарту комиссиясы муниципалды парк идеясын ұсынды. Парламенттің жеке заңы оған Биркенхедтің батыс жағындағы батпақты жайылымдық жерді сатып алуға мемлекеттік қаражатты пайдалануға рұқсат берді. Содан кейін, жоспарланған саябақтың шетіндегі жер участақтары оның құрылысын қаржыландыру үшін сатылды. Бұл әлемдегі алғашқы мемлекеттік қаржыландырылған азаматтық парк ретінде танылды. Парк жоспарын Джозеф Пакстон жасады, ал құрылысты Эдвард Кемп қадағалады, себебі екеуі де бұрын Чатсворт үйінің бақтарын қайта жобалауда жұмыс істеген. Парк салынуына бес жыл кетті және 1847 жылдың 5 сәуірінде Лорд Морпет ресми түрде ашты. Шараға шамамен 10 000 адам қатысты. Парк жақсы ұйымдастырылған қалалық бақ емес, икемді стильде салынды. Батпақты жерлерден суды кетіру үшін бірнеше шақырымдық дренаж құбырлары төселді. Құрылыс кезінде жүздеген тонна тас және топырақ жылжытылып, жақсы дренажталған террасалар, төбелер, тастықтар мен көлдер жасалды. Бұл сонымен қатар Ескі Бидстон жолының бағытын өзгертуге және Клаутон мен Вудсайд арасындағы тікелей қатынастың жоғалуына әкелді. Пакстон түрлі жерлерге ағаштар мен бұталар отырғызды, соның арқасында келушілер саябаққа серуендегенде күтпеген көріністерге немесе жасырын ерекшеліктерге тап болып қуанды. Саябақта Швейцария көпірі, қайық үйі, Норман лоджалары, готикалық лоджа, кастеллатталған лоджа және итальян лоджасы орналасқан. II* дәрежелі Үлкен кіреберіс, иониялық элементтері бар Триумф аркасының көптеген ерекшеліктерін қамтиды, оны Льюис Хорнбловер жобалады, ал Пакстон түзетулер енгізді. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде парктің бір бөлігі Чешир полкінің 3-ші батальонының оқу алаңы ретінде пайдаланылды. Жаңадан шақырылғандар Гранж-роудтағы Биркенхед казармасында орналасты. Ар-ожданға қарсы шыққандар 3-ші Чеширге жіберілді, өйткені батальонның қатал беделі бар еді. Жергілікті кәсіподақ мүшесі және "кончи" Джордж Бирдсворттың отбасы оны парктегі кедергілер жолынан бірнеше рет ұрып-соғып, лақтырып жібергенін көрді. Биркенхедтегі оның жағдайы парламентте сұрақтар тудырды және оған қатысы бар офицерлер мен сарбаздарға қарсы сот ісі ашылды, бірақ ешкім жазаланбады немесе сотталмады. 1917 жылы паркте Уэльстің Ұлттық Эстеддфоды ("Қара орындықтың Эстеддфоды") өтті, оған премьер-министр Дэвид Ллойд Джордж қатысты. Парк бұл шараны 1878 және 1879 жылдары да қабылдаған. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде аймақ бомбалардан зардап шекті және Спитфайр паркте апатқа ұшырады. Парк 1977 жылы ескеру аймағы болып белгіленді және 1995 жылы ағылшын мұрасымен I дәрежелі ландшафт ретінде жарияланды. 2023 жылы парк ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұралар тізіміне ену үшін Ұлыбритания үкіметінің "алдын ала тізіміне" енгізілді. Парк 20-шы ғасырдың соңында тозып, қарапайым халқына ұсынылмай қалды. 2000 жылдардың соңынан бастап, ол кең ауқымды қайта жаңарту жұмыстарынан өтті. Арнайы салынған келушілер орталығы құрылды және оның бастапқы ғимараттары мен көпірлерін қалпына келтіру, көлдер мен саябақтарды тазалау және дренаж жүйесін ашу жұмыстары жүргізілді. Парк 2007 жылы аяқталған бес жылдық 11,5 миллион фунт стерлингтік жөндеуден өтті, оны Heritage Lottery Fund, Wirral Waterfront SRB, Wirral Council және Еуропалық Одақ бірлесіп Objective One бағдарламасы арқылы қаржылады. Барлық жолдар жақсартылды, ағаштар мен бұталар отырғызылды, көлдер босатылды, тазартылды және қайта құрылды, ал бастапқы ерекшеліктердің көпшілігі бұрынғы Виктория дәуірінің сұлулығына қайта оралды.

Мекемелер

Бір келушілер орталығында кафе, балалар ойын алаңы, көріктендірілген бақтар, екі крикет клубы, регби клубы, тасты бақша, теннис корты, боулинг алаңдары, футбол алаңдары, екі үлкен балық аулау көлі, фитнес жолы және орманды серуендеу жолдары бар.

Спорттық іс-шаралар

Біркенхед парк крикет клубы 1847 жылы ашылды. Оның клуб үйі 1849 жылы салынған. Қазір Ливерпуль және аудандық крикет жарысында ойнайды. Паркта футболға 1861 жылдан бастап рұқсат берілді. Біркенхед Парк ФК 1871 жылы паркте регби ойнай бастады. Клуб 1978 жылы "All Blacks" командасын қоса алғанда, маңызды ұлттық және халықаралық матчтарды қабылдады. Әлеуметтік велосипед шаралары мен бәсекелестік критерийлік велосипед жарыстары парк трассасында, парктің жарық жолында өткізіледі. Біркенхед паркран – әр сенбі сайын өтетін тегін, уақыт бойынша есептелетін жүгіру. Ол Claughton Village паркіне кіреберісінен басталады және парктің жоғарғы жартысын екі айналыммен айналып өтеді.