Кіріспе

Невада штатының Капитолий ғимараты – АҚШ-тың Невада штатының Капитолий ғимараты, штаттың астанасы Карсон-Сити қаласындағы 101 North Carson Street мекенжайында орналасқан. Ғимарат 1869 және 1871 жылдар аралығында неоклассикалық итальяндық стильде салынған. Ол Ұлттық тарихи орындар тізіліміне енгізілген. Бұған қоса, ол Неваданың 25-ші тарихи нысаны болып табылады.

Құрылыс

Карсон-Сити қаласын негіздеуші Абрахам Карри болашақ штаттық астана үшін қала орталығында төрт қалалық блокқа тең (10 акр немесе 4,04 гектар) аумақты резервтеді. Штаттық Капитолий ғимараты салынған кезде, ол табиғи түрде он немесе он бір жыл бұрын осы мақсатқа арналған және берілген «площадкада» орналасты. Марк Твен өзінің «Roughing It» кітабында 1861 жылы Капитолий орнының «бос, қоршалмаған, тегіс кеңістік болғанын, ортасында бостандық туы тіккен, қоғамдық аукциондар, жылқы саудасы, жаппай митингтер және сонымен қатар көлік құралдарына ие адамдардың демалуына ыңғайлы орын болғанын» жазды. «Штаттық Капитолийді салу туралы заң» Невада заң шығарушы органынан қабылданды және 1869 жылы губернатор Генри Г. Бласдел оған қол қойды. Капитолий комиссиясы құрылысқа 84 000 доллардан 160 000 долларға дейінгі ұсыныстар алды және Карсон-Ситиден Питер Кавано және ұлы ұсынған ең төмен бағалы ұсынысты таңдады. 1869 жылғы заң құрылысқа 100 000 доллар бөлуге рұқсат берді, ақша арнайы салықтан және мемлекеттік жерлерді сатудан түскен түсімдерден қарастырылды. Құрылыс шығындарын азайту үшін құмтас Карсон-Ситидің сыртындағы Невада штатының түрмесінің карьерінен тегін алынды. Дегенмен, құрылыс құны 170 000 долларға жетіп, тіпті ең жоғары ұсыныстан да асып кетті. Іргетасы 1870 жылдың 9 маусымында салынды. Тасқа уақыт капсуласы ретінде қызмет ететін мыс қорап салынды. Іргетас – құмтастан жасалған қатты блок, ол капсула орналасқан блоктардың үстіне қойылды. Капсула 1979-1981 жылдар аралығындағы реконструкция кезінде тексеріліп, іргетастың орнына (түпнұсқа ғимараттың солтүстік-шығыс бұрышы) қайтарылды. Штаттық заң шығарушы органның төртінші сессиясы 1871 жылдың басында әлі де толыққанды аяқталмаған ғимаратта өтті. Құрылыс 1871 жылдың 1 мамырына дейін аяқталды. Архитектордың бірнеше түпнұсқа суреттері мемлекеттік мұрағатта сақтаулы.

Сәулет

Бастапқы ғимарат крест пішіндес, орталық тіктөртбұрышы 23 метр енімен және 26 метр тереңдігімен (23 х 25,8 м) келген. Онда екі қанат болған, әрқайсысы 11 метр енімен және 16 метр тереңдігімен (10.6 x 15.8 м). Терезелердің шынылары, есіктердің үстіндегілері сияқты, 737 граммдық француз кристалынан жасалған. Едендер мен қабырға жабындары Аляска мәрмәрінен жасалған, 20 тонналық (18,144 кг) блоктарда Сан-Францискоға жеткізіліп, орнату үшін кесіліп, жылтыратылған. Бірінші қабатта орталық дәліздермен байланысқан әр бұрышта үлкен кеңселер орналасқан, ал екінші қабаттың қанаттары екі заң шығарушы палата – Ассамблея мен Сенатпен толтырылған. Сегізбұрышты күмбездің үстіндегі шарабаз екінші қабатқа жарық кіргізген. 1906 жылы Капитолийдің артқы (шығыс) жағына Мемлекеттік кітапхананы орналастыру үшін сегізбұрышты қосымша салынды. 20 ғасырдың басында заң шығарушы орган Капитолийдің сыйымдылығынан асып, Неваданың белгілі сәулетшісі Фредерик ДеЛончэмппен солтүстік және оңтүстік заң шығарушы қанаттардың қосымшаларын жобалауға келісім жасалды, олар 1915 жылғы сессияға дейін аяқталды. Бұл үйлесімді қанаттар Капитолийдің бастапқы бөлігіндегідей бір тас карьерден алынған тас қолданды және кеңселердің ауданын кеңейтіп, заң шығарушы палаталарды ұлғайтты.

Қолданылуы

50 жылдан астам уақыт бойы штат үкіметінің үш тармағы да Капитолийде орналасқан. Жоғарғы Сот 1937 жылға дейін осы жерде жұмыс істеді, содан кейін жақын жердегі ғимаратқа көшті, ал Невада заң шығарушы органы 1971 жылға дейін осы жерде болды, кейін Капитолийдің оңтүстігіндегі жаңа Заң шығарушы ғимаратына көшті. Неваданың бірінші губернаторынан басқа барлық губернаторлардың кеңсесі Капитолийде орналасқан. Бүгінде Капитолий губернаторға қызмет етуді жалғастыруда, ал екінші қабатта тарихи көрмелер ұйымдастырылған.