Кіріспе

Исаак Перал и Кабальеро (1 маусым 1851, Картахена – 22 мамыр 1895, Берлин) – испан инженері, теңіз офицері және Перал суасты кемесінің авторы. Ол 1866 жылы испан теңіз күштеріне қосылды және 1888 жылы суға түсірілген алғашқы электр қуатымен жұмыс істейтін суасты кемесін жасады. Оны саяси билік қабылдамаса да, теңіз күштері қабылдады. Кейін ол басқа өнертабыстарын коммерциялық жолмен дамыту үшін теңіз күштерінен кетті.

Ерте өмір

Ол 1851 жылдың 1 маусымында Картахенада дүниеге келді, онда оның әкесі, испан әскери-теңіз флотында теңізші болып қызмет еткен, орналасқан еді. 1859 жылы оның әкесі Сан-Фернандо (Кадис провинциясы) әскери базасына ауыстырылды. 14 жасында ол әскери-теңіз академиясы Colegio Naval Militar de San Carlos-қа ағасы Алехандроға қосылуға шешім қабылдады. Бұл отбасы үшін қаржылық құрбандық болды, сондықтан ол үздік бағалар алу үшін жантама жақсы оқыды. 16 жасында, екі жылдан кейін, ол испан теңіз флотына Guardiamarina de 2ª (Midshipman) қызметіне қабылданды. Ол сонымен қатар география, физика және астрономия пәндерін оқыды. Перал Испаниядағы және Кубадағы Үшінші Карлист соғысына қатысты. Ол қызметі үшін көптеген медальдармен марапатталды. 1876 жылы Кадисте Перал әскери дәрігердің қызы Мария дель Кармен Сенсиоға үйленді. Олардың тоғыз баласы болды, бірақ төртеуі ерте қайтыс болды. 1881 жылы Перал Филиппинде гидрографиялық топтың мүшесі және екінші лейтенант болып қызмет етті. Сол жерде шаштаразға барғанда, оның маңдайшасында кішкентай кесік пайда болды, ол ұзаққа созылған ауруға алып келді, кейіннен ми ісігінің орны болды.

Су асты кемесінің дамуы

Денсаулығының нашарлығына байланысты Пераль енді саяхаттауға мүмкіндігі болмады, сондықтан оған Кадистегі жаңа әскери-теңіз мектебінде оқытушылық қызмет берілді. Ол жерде ол су астында торпедаларды атқылайтын жүйесі бар, толық қуатпен жұмыс істейтін су асты кемесі туралы идеясын іске асыруға уақыт тапты. Оның басты мәселелері – өнертабыстарын дамыту және сынау үшін қаржының жетіспеуі, ресми қолдаудың болмауы және, әсіресе, көрерасы аз жоғары лауазымды тұлғалармен сөйлескендегі өршілдігі еді. Перальдің су асты кемесін жасау туралы ойы алғаш рет 1884 жылдың 20 қыркүйегінде туды, ол «Су асты торпедалық кеме жобасы» («Proyecto de Torpedero Submarino») деп аталатын мақала жазды. Бірнеше зерттеулер мен тәжірибелер жүргізгеннен кейін, жоғары лауазымды офицерлер мен әріптестерінен қолдау алғаннан соң, Пераль өзінің идеясын испан теңіз күштеріне ұсынды. 1885 жылдың қыркүйегінде ол испан теңіз министрі, вице-адмирал Песуэла и Лобоға хат жолдады. Песуэла и Лобо Перальді Мадридке шақырып, жеке кездесу өткізді. Кездесуден кейін Песуэла и Лобо Кадисте Перальдың алдын ала зерттеулерін 5000 песеталық бастапқы бюджетпен қаржыландыруға және толыққанды су асты кемесін салу бағдарламасын іске қосуға келісті. Пераль жасаған су асты кеме – әлемдегі алғашқы практикалық су асты кемесі еді. Ол 1888 жылдың 8 қыркүйегінде суға түсірілді, содан кейін теңіз күштерінің өкілдері алдындағы сынақта, түнде крейсерге шабуыл жасап, байқаусыз портқа оралып, зақым алмады. Алайда, су асты кемесі жағалауға жақын болды, себебі оның қос қабырғасы мен дизельдік қозғалтқышы болмады (сол кезде бензиндік қозғалтқыштар сенімді емес еді). Оның көрсеткіштері келесі он жылда басқа су асты кемелерімен салыстыруға келмейтіндей болды. Бірақ екінші жобасы теңіз күштерінің өкілдерінен қабылданбады. Пераль жобасын бақылаудан шығарып, көңілі тоңды. Ол су асты кемесінің ішін және жоспарларын жарып тастады, шетелдік тыңшылар оны көшірмеу үшін.

Зейнеткерлік және өлім

Айзек Перал өзінің жобасын қадағалауға тиіс болған аға теңіз инженерлерінің тобына көңілі толмағандықтан, 1891 жылғы қарашада теңіз қызметінен кетіп, зейнеткерлікке шықты. Ол отбасын Мадридте орналастырып, электр компаниясын құрды және электрлік пулемет сияқты басқа да өнертабыстарды ойлап табуын және патенттеуін жалғастырды, сондай-ақ Испанияның алғашқы электр станцияларының жобаларын жасады. Ол өзінің суасты кемесінің жобасы үкімет тарапынан кез келген уақытта қабылдануы мүмкін деген үмітте болды. Осы кезеңде оның жұмыс шеберханаларының бірі Calle de Génova көшесіндегі 13-үйдің орналасқан жерінде болды, қазір бұл Халық партиясының кеңсесі. Бірнеше жылдан бері мазалаған ми ісігін емдеу үшін Берлинде операция жасағаннан кейін, Перал менингитке шалдықты. Ол 1895 жылғы мамыр айында Берлинде қайтыс болды. Бастапқыда Мадридте жерленген, 1911 жылы оның денесі Картахенаға қайта жерленді, онда қазір оның өмірі мен өнертабыстарына арналған музей бар.

Су асты кемелерін жобалаудағы кейінгі өзгерістер

1895 жылы Джон Филип Холланд су асты кемелерін дамытуда маңызды қадам жасады, алғаш рет батареялардың шектеулі радиусын жеңетін жақын аралас ішкі жану / электрлік жетегін жобалады. Испания корольдік теңіз флотындағы активті қызметке кірген алғашқы су асты кемесі 22 жылдан кейін «Голланд» класындағы су асты кемесінің негізінде салынды және Пералдың құрметіне аталды. Оның тәжірибелік су асты кемесі 1913 жылы флоттан шығарылды, бірақ 1929 жылы құтқарылып, флоттың су асты кемелерінің базалық порты – Картахенаға жеткізілді. Ол жергілікті Арсеналда сақталды, содан кейін қалаға берілді, 1965 жылдан бастап порттың әртүрлі жерлерінде қойылды, ал 2012 жылдан бері Картахена теңіз мұражайында көрсетілуде.