Кіріспе

Октябриана – ресейлік комикстердің суперқаһарманы. Ол Петр Садецкий Чехия суретшілері Бохумил Конечный мен Зденек Бурянның еңбектерін өңдеу арқылы, оған тапсырыс берген жарияланбаған комикстер сериясы үшін жасалған. Бұл серияның алғашқы жұмыс атауы «Амазона» болған. Коммунистік идеалдарды бейнелейтін кейіпкер ретінде Октябриана автор немесе корпорацияның авторлық құқығына тиесіп, емес, кез келген адам пайдалана алады делінген. Осының нәтижесінде кейіпкер алғаш ресми жарияланғаннан бері түрлі көркем туындыларда пайда болды. Оның алғашқы ресми жариялануы 1971 жылы Том Стейси баспасынан шыққан Петр Садецкийдің «Октябриана және ресейлік андеграунд» атты саяси өнер кітабында болды. Петр Садецкий кейіпкердің нақты өмірде болғандай қиялға негізделген тарихын құрастырып, оны шындыққа сәйкес келетіндей етіп көрсетті.

Октобриана және Ресей жер асты

Октябриана және Ресейдің Жер Астындағы Әлемі кітабында Садецкий PPP-ді Ресейде ғана емес, бүкіл Кеңес Одағындағы шашыраңқы ұяшықтар тобы ретінде сипаттайды. Садецкий жазғандай, бұл топ 1956 жылғы Кеңес Одағы Коммунистік партиясының XX съезінен кейін, 1957 жыл шамасында құрылған. Алғашқыда олар өздерін «Прогрессивтік Саясат» (Progressivnaya Politika) деп атап, Ақ қозғалыстың таза принциптеріне және олардың скандинавиялық тамырларына, яғни орыс халқына оралуға тырысты. Олар викингтердің ұрпақтары еді. Кейіннен олар Октябриана – орыс революциясының принциптерін бейнелейтін және орыс және американдыққа қарсы күресетін суперқаһарман туралы самиздат комикстерін жасады. Садецкий Октябриананың тарихын былай баяндайды: ол мыңдаған жылдар бұрын, викинг пен толтек ханшайымының баласы ретінде дүниеге келген, ал оның нағыз аты Махари (санскрит тілінде «құдайлық қыз» деген мағынаны білдіреді) есімімен белгілі болған. Ол сәулеленумен емделгендіктен өлімсіздікке ие болып, радиоактивті жанартауда жаңадан туған күйіне оралған. Оның этникалық тегі жиі өзгерген; алғашқы Амазона кейіпкері әртүрлі халықтардың ұласып кеткен қоспасы болған сияқты. Садецкийдің кітабында оның моңғолдық сырт келбеті есімізде қалады. Бірақ кейінгі бейнелеулерде бұл факті ескерілмей, ол ақ түсті болып көрсетілген. Садецкий оны тарих бойында кездесетін аңыз кейіпкер ретінде бейнелейді: Сібірде, испан инквизициясы кезіндегі Испанияда, қытай саяхатшысы Чжан Цяньнің естеліктерінде және солшыл марокколық саясаткер Мехди Бен Барканың жарияланбаған кітабында оның туралы мәліметтер бар. Оны Ақ Айдаһар, аспаннан түскен ақ бетті қыз, жеті қызыл жұлдыздың анасы, шайтанға айналған періште, кек алушы деп атаған. Ол ежелгі өркениеттен шыққан, сәулеленумен емделіп өлімсіздікке ие болған, содан кейін радиоактивті жанартауда сынақтан өткен, оның нәтижесінде ол адамнан асып түсетін күшке ие болған. Ол ғарыш пен уақыт арқылы саяхаттайтын Wonder Machine-ді басқарады, оның экипажы – американдық индейлер. Оның қару-жарағына Smith & Wesson револьвері, крис пышағы және сәулеленуді анықтай алатын акула тісінен жасалған әшекей кіреді. Бір әңгімесі «1934 жылғы Камчатка радиоактивті жанартауының тірі Сфинксі» деп аталады, онда ол радиоактивті жанартауға жүзіп кіріп, крисімен алып моржды өлтіреді. Содан кейін ол Кряктар тайпасын алып, оларды үлкен ұшатын шармен үйлеріне жеткізеді. Тағы бір әңгіме «Октобриана және атомдық күн» деп аталды.

Октобриананың аңызы

Кейіпкердің туындауы шын мәнінде Садецкийдің өзі жасаған туындысы еді. Петр Садецкий Прагада тұрғанда екі чех суретшісінен – Бохумил Конечный мен Зденек Бурианнан "Амазона" кейіпкеріне арналған комикс жасауға көмек сұрады. Садецкий оларға комикске қызығушылық танытқан сатып алушы бар екенін айтты, сосын олар бірлесіп Amazona комиксін жазып, суреттеді. Бірақ Садецкий достарына қиянат жасап, барлық суреттерді ұрлап, Батысқа қашып кетті. Бірнеше жылдан кейін баспагерлер қызығушылық танытпаған соң, Садецкий Амазонаның жолақтарын саяси мәлімдемеге айналдырды: кейіпкердің маңдайына қызыл жұлдыз қосып, оған терең тарих құрастырып, "Октябриана: Қазан революциясының рухы" деп атады. Конечный бұл жаңалықты естігенде, өз жұмысы оның рұқсатынсыз қолданылғанына қатты таң қалды және ақыры Садецкий жұмыс істейтін неміс баспасының кеңсесінде онымен кездесті. Сот шараларымен қорқытып, ұрланған суреттердің бір бөлігі қайтарылды, бірақ Садецкий көп ұзамай Ұлыбританияға қашып, ұрлаған беттері мен мұқабаларымен бірге Том Стейси деген жанашыр баспагерді тапты, ол бұл оқиғаның бұрынғы дау-дамайынан хабарсыз еді. Садецкийдің жарияланған Октябриана мен Ресей астыртпа кітабындағы оқиғадағы айқайсыз қарама-қайшылықтар, сондай-ақ оның кітабындағы Октябриананың "Амазона" деп аталған панелі (83-бет) осы оқиғаға сенімділік береді. Бұған қоса, Буриан мен Конечный Садецкийге қарсы Батыс Германия сотына шағымданып, істі жеңіп алды, бірақ ұрланған өнер туындыларының барлығын қайтаруға қол жеткізе алмады. Октобриана әлі де КСРО-дағы диссиденттік топтардың туындысы деп есептелетіндіктен, оның авторлық құқығы жоқ және ол әртүрлі көркем бейнелерде пайда болды.