Кіріспе

Waldsee ("Орман көлі") – Concordia Language Villages ұсынатын неміс тіліне толыққанды ену бағдарламасы. Миннесота штатының Бемиджи қаласының жанында орналасқан Waldsee, Солтүстік Америкадағы алғашқы сертификатталған пассивті үйдің орны, ол Миннесота Энергия кодексі бойынша салынған үйге қарағанда 85% аз энергия қолданады. Waldsee – Америкадағы неміс тілі мен мәдениеті бойынша ең көне және ең ірі толыққанды ену бағдарламасы. Жыл сайын 1550-ден астам жас адам қатысады, олар АҚШ-тың барлық 50 штатынан және көптеген шетелдерден жиналады. 2009 жылы Waldsee, американдық неміс тілі оқытушыларының қауымдастығы тарапынан мәдени ену бағдарламасы үшін АҚШ-тың Ұлттық Үздік Орталығы деп танылды.

Тарих

Уолдзи АҚШ-тың Миннесота штатындағы Мурхед қаласындағы Конкордия колледжінің профессорлары Джеральд Хаукбо мен Эрхард Фридрихсмайердің ойлап тапқан идеясы болды. 1961 жылы 72 адамдық "Вальдзе лагері" атты алғашқы екі апталық сессия өтті.

Күнделікті өмір

Waldsee жастарға (7-18 жас), барлық жастағы отбасыларға және ересектерге арналған бағдарламаларды ұсынады; жоғары мектептік бағдарламаларының бірі шетелге саяхаттайды. Оқу жылында Waldsee мектеп топтарын да қабылдайды. Waldsee кредиттік бағдарламасы дәстүрлі оқытудан өзге, экологиялық білім беру, неміс тілі (die Gruene Welle) және ортағасырлық тарих және театр (der Maerchenwald) салаларында да кредиттерді ұсынады. 2010 жылдан бастап неміс шақырушысы бағдарламасына қатысушылар ауылдық дүкендерде, бау-бақша шаруашылығында және жасыл төбелерді күтіп ұстауда, музыка, өнер және асхана, нан пісіруде жартылай уақыт жұмыс істейді, ал қалған жартылай уақытта қарқынды неміс тілі курстарында оқиды. Waldsee-дің кредитсіз бағдарламаларына тікелей эфирде FM радио хабарларын дайындау, жақын орналасқан француздық Lac du Bois және итальяндық Lago del Bosco ауылдарымен бірге швейцариялық мәдениетті зерттеу, қоршаған орта туралы білім алу, ортағасырлық аңыздар мен ертегілерге негізделген импровизациялық театр қою және неміс тілінің грамматикасын терең зерттеу кіреді. Ауыл тұрғындары әр күні әртүрлі іс-шараларды таңдай алады. Waldsee футболдан фехтованиге дейін көптеген еуропалық спорт түрлерін ұсынады. Жағажайда жүзу және каноэмен жүзу сияқты дәстүрлі американдық лагерьтік іс-шаралар да бар. Waldsee-де сонымен қатар бірнеше алып шахмат жиынтығы және алып Мюле (тоғыз ер адам ойыны) бар.

Орналасқан жерлер

Waldsee қазіргі уақытта Миннесота штатының Бемиджи қаласының солтүстігіндегі Turtle River көлінде мәдени жағынан нағыз орналасқан жерде орналасқан. 1961 жылы құрылғаннан бері Waldsee Миннесота штатында көптеген жерлерді жалға алды. Бұған қоса, Waldsee шетелге саяхат жасайтын кредит бағдарламасын ұсынады.

Тұрақты орналасқан жері

1982 жылы ашылған Уолдзи тұрақты орны Миннесота штатының Бемиджи қаласының жанында, Тортл өзені көлінде, басқа алты Конкордия тілдер ауылымен бірге орналасқан. Барлығы, Валдзее 240 адамға дейін сыйымды (әдетте, 170-ке жуық студент және 40-50 кеңесші болады). Аумақ әдеттегі неміс ауылының үлгісінде жасалған және көбінесе Валдзеедегі қызметтің ортасы болып табылатын Марктплацтың айналасында жиналған. Бахнхоф – ауылдың кіреберісіне жақын орналасқан үлкен ғимарат, онда сабақтар мен әкімшілік кеңселер орналасқан. Гаштоф – тамақтанатын зал ретінде және жабық іс-шаралар өткізілетін тағы бір ғимарат. Мұнда 6 кішкентай коттеджі бар, суретшілер колониясы – Worpswede, онда қолөнер мен өнерге қатысты іс-шаралар өтеді. Кемпингтегі алғашқы ғимарат – "Хаус Катя", ол ауыл тұрғындары тобы салған ағаш үй. Алғаш рет кәсіби тұрғызылған ғимарат – Шварцвальдхаус, яки Қара орманы үйі, онда төрт бөлімде 64 адам және бірінші қабаттағы жеке жатын бөлмелерінде тағы бірнеше адам тұруға мүмкіндік бар. Шварцвальдхаусқа ұқсас Макс Каде Хаусы SWH салынғаннан кейін бірнеше жыл өткен соң салынды және дизайны жағынан өте ұқсас. Жақында екі орташа өлшемді тұрғын үй салынды. Эрих Маркель Хаусы (Обераммергау және Унтераммергау) екі бөлімде 24 адамға арналған. Роберт Бош Хаусында денсаулық сақтау орталығы (Гейльбронн) және тағы бір тұрғын үй (Штутгарт) орналасқан. Валдзеедегі ең жаңа ғимарат – BioHaus, Солтүстік Америкадағы алғашқы сертификатталған пассивті үй. BioHaus – біріктірілген экологиялық оқу орталығы және 30 адамға дейін сыйымды тұрғын үй, соның ішінде жоғарғы қабаттағы шағын пәтер де бар. Сондай-ақ, Café Einbeck бар, онда ауыл тұрғындары Еуропадан әкелінген тәттілерді, сусынды және басқа да тағамдарды татып көруге немесе неміс тілінде музыка ойнайтын джукбокс тыңдауға болады. Валдзееде сонымен қатар, ауыл тұрғындары евромен тауар сатып ала алатын Laden дүкені де бар.

Жалға алынған жерлер

Сонымен қатар, Waldsee 1961 жылы құрылғаннан бері жалға алынған жерлерде жұмыс істеп келеді. Waldsee Александрия, Миннесота, Вергас, Миннесота, Менга, Миннесота, Хакенсак, Миннесота және Касс-Лейк, Миннесота қалаларында орналасқан. 2006 жылдың жазында Waldsee Вергастан Al Wāḥa, араб тіліндегі ауылға орын босату үшін кетіп, ол ауыл сол жылы құрылған еді.

Шетелде

Вальдзи жазғы маусымда неміс тілін оқып, пән бойынша кредит алатын кішкентай топтамадағы жоғары сынып оқушыларымен Германия, Австрия және Швейцарияға шетелдік сапарға шығады.

Биохаус (пассивті үй)

2006 жылы Уолдзи Миннесота штатының Бемиджи қаласының жанындағы тұрақты орнында Солтүстік Америкадағы алғашқы сертификатталған пассивті үй – Биохаусты ашты. Ол энергияны сақтау және жаңартылатын энергияны қолдану бойынша неміс пассивті үй стандартына сәйкес салынған, ал Миннесота энергия кодексі бойынша салынған үйге қарағанда 85% аз энергияны пайдаланады. 2007 жылы Биохаус ауа сапасы және климатты қорғау санатында «Минесотаның экологиялық бастамасы» сыйлығын жеңіп алды. Сондай-ақ, ол 2007 жылы құрылыс санатында «Дүниежүзілік таза энергия» сыйлығына үміткер болды.

Мәдени маңызы

Үйдің жабдықтары неміс жасалған, ал үй студенттерді "жаңа Германиямен" таныстырып қана қоймай, оларды әлемдік қауымдастықта жауапты және экологиялық саналы азаматтыққа дайындауға көмектеседі – осы Concordia тілдер үйінің миссиясы. Заманауи үйдің өзі 1920-шы жылдардағы Баухаус мектебінің архитектуралық стиліне құрмет көрсетеді, ал еденнен төбеге дейінгі үлкен терезелер Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Батыс Германия үкімет ғимараттарында салынған символдық ашықтықты еске түсіреді.

Дизайн

Үй сегіз маңызды жобалау стратегиясын пайдаланып салынған: Пассивті күн энергиясын пайдалану, жоғары деңгейде жылу оқшаулау, жаңа технологиялық терезелер, ауа өткізбейтін конструкция, желдету жүйесі, кеңістікті жылыту, тиімді жарықтандыру және электр құралдары. Ғимарат 100% сыртқы ауаны алмастырады; ешқандай ауа жүйе арқылы қайта айналдырылмайды. Жер астындағы екі құбыр сыртқы және ішкі ауаны жер бетінен 8 фут тереңдікте алмастырады, ауаны жер температурасына (жыл бойы шамамен 55°F) сәйкес пассивті түрде жылытады немесе салқындатады. Үй бөлмелерге жеткенге дейін шығарылатын ауа мен кіретін ауа арасындағы жылуды ауыстырады, нәтижесінде кіретін таза ауа мен қалаған бөлме температурасы арасындағы айырмашылық тіпті Миннесота қысында да 10°F-тан кем болады. Үйдегі суды күн энергиясын электр энергиясына айналдыратын фотоэлектрлік панельдер емес, шатырдағы күн жылытқыш панельдер қыздырады. Ғимараттың жасыл шатырын жасанды түрде өсірілген төмен бойлы өсімдіктер құрайды, бұл жаңбыр суының ағынын азайтады және ғимаратқа қосымша жылу оқшаулау қабатын қосады. Сонымен қатар, құрылыстың төменгі қабатының батыс жағы беткейге орналасқан, бұл топырақтың табиғи жылу оқшаулау қасиеттерін пайдалануға мүмкіндік береді.