Соғысқа қарсы тұрған адмирал: Такаги Сокити және II дүниежүзілік соғыстың аяқталуына әсері

Кіріспе

Сокити Такаги (高木惣吉) – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Тоджо үкіметіне қарсы болған жапон адмиралы және саяси қайраткер. Такагидің соғыс кезіндегі жапон үкіметін әлсіретуге жасаған тырыстары неміс адмиралы Вильгельм Канаристің нацистік үкіметке қарсы күресімен салыстырылды және соғыстың аяқталуына үлкен үлес қосты.

Өмірбаян

Такаги қазіргі Хитоёси қаласының Құмамото префектурасының Кюсю аймағында дүниеге келген. 1915 жылы Жапон Императорлық Әскери-теңіз академиясының 43-шы сыныбын бітірген, 96 курсанттың арасында 27-орынды иеленген. Ол «Ивате» және «Аки» жапондық крейсерлерінде мичмандық қызметін атқарды, кейін енсіз офицер болып тағайындалғаннан кейін «Читосе» және «Акаси» жапондық крейсерлеріне бекітілді. Такаги Навигация мектебіне оқуға түсіп, 1921 жылы лейтенант болып жоғарылатылды. Одан кейін «Хоказе» эсминецінің, «Комахаси» су асты кемелерінің тендерінің және «Маншу» патрульдік кемесінің бас навигаторы болып қызмет етті. 1927 жылы Жапон Әскери-теңіз колледжін бітірген Такаги лейтенант-командир болып тағайындалды және 1930 жылға дейін Францияда әскери-теңіз атташесі қызметін атқарды. Отанына оралғаннан кейін, 1933 жылдан 1936 жылға дейін Әскери-теңіз соғыс колледжінің командирі және оқытушысы болып тағайындалғанға дейін екі жыл бойы Әскери-теңіз министрінің жеке хатшысы болып қызмет етті. 1937 жылы Такаги капитан болып, Әскери-теңіз министрлігінің Зерттеу бөлімінің бастығы болды. Үкіметтік ұйымның басшысы ретінде Такаги кеңсесінің алдын ала белгіленген өкілеттіктерін жиі кеңейтіп, Фумимаро Коноэ, Коичи Кидо және Сайонджи Кинмочи сияқты үкіметтік шенеуніктер мен мемлекет қайраткерлері арқылы Әскери-теңіз күштері үшін саяси байланыс ретінде әрекет етті, сондай-ақ үкімет ішіндегі зиялылармен байланыс орнатты. Жапонияның АҚШ-қа соғыс жариялау шешіміне қарсы болған Такаги 1942 жылы Зерттеу бөлімінің бастығы лауазымынан алынып, Майдзуру Әскери-теңіз округінің штаб бастығы болып қайта тағайындалды. 1943 жылдың 1 мамырында контр-адмирал дәрежесіне көтерілген Такагиге (Зерттеу бөлімінің бастығы болған кезіндегі құпия құжаттарға қол жеткізілуі және бірегей біліміне байланысты) 1942 жылғы Тынық мұхитындағы науқан кезіндегі жапондық жеңілістерді талдау туралы есеп дайындауды Әскери-теңіз министрі Шигетаро Шимада тапсырды. Такагидің жауынгерлік оқиғаларды, Жапон аралдарындағы жағдайды, сол жылғы әуе және кемелердің жоғалғандарын талдауы оны Жапонияның жеңілісіне сене бастады. Жапонияның жалғыз шешімі Тоджо үкіметін құлату және АҚШ-пен бітімгершілік келісімдеріне келу деп санайтын Такаги Шимадаға есепті ұсынуға тартынды, оның орнына 1944 жылдың шілдесінде премьер-министр Хидеки Тоджоны қызметтен шеттетуге дейін оны өлтіруді жоспарлай бастады. Әскери-теңіз штабының зерттеу бөлімінің мүшесі ретінде Такагиге жаңа тағайындалған Әскери-теңіз министрі Мицумаса Йонаи Жапонияның Тынық мұхитынан шығу үшін ең қолайлы сценарийді ұсынатын құпия құжатты жасауға шақырды. Ол басқа үкіметтік шенеуніктермен бірлесіп жұмысын жалғастырды, 1945 жылдың тамызында Жапония капитуляциясына дейін. Кейін ол Токио императорлық университетінің профессоры Тейдзи Ябемен бірге 1945 жылдың қазан айында Жапония конституциясын қайта қарау бойынша жұмыс істеді. Такаги 1979 жылы Канагава префектурасының Чигасаки қаласындағы үйінде қайтыс болды, оның қабірі Камакурадағы Токей-дзи ғибадатханасында орналасқан.

Takagi was born in what is now part of Hitoyoshi city Kumamoto Prefecture in Kyūshū. He graduated from the 43rd class of the Imperial Japanese Navy Academy in 1915, ranked 27th out of 96 cadets. He served his midshipman duty aboard the cruiser Japanese cruiser Iwate and the battleship Japanese battleship Aki, and was assigned to Japanese cruiser Chitose and Japanese cruiser Akashi after he was commissioned an ensign. Takagi attended Navigation School and was promoted to lieutenant in 1921, after which he served as chief navigator on the destroyer Japanese destroyer Hokaze, submarine tender Japanese submarine tender Komahashi and patrol vessel Manshū. Takagi graduated from Naval War College (Japan) in 1927, upon which he was promoted to lieutenant commander and posted as naval attaché to France until 1930. After his return, he served as private secretary to the Navy Minister for two years before being appointed commander and instructor of the Naval War College from 1933 to 1936. In 1937, Takagi was promoted to captain becoming Chief of the Navy Ministry's Research Section. While head of the government organization, Takagi often over stretched the predefined powers of his office, acting as a political contact for the Navy through government officials and statesmen such as Fumimaro Konoe, Kōichi Kido, and Saionji Kinmochi as well as developing contacts with intellectuals within the government. An opponent of Japan's decision to declare war on the United States, Takagi was removed from his position as Chief of the Research Section in 1942 and was reassigned as chief of staff of the Maizuru Naval District. Promoted to rear admiral on 1 May 1943, in September Takagi (due to his access and unique knowledge of classified files from his time as chief of the Research Section) was asked by Navy Minister Shigetarō Shimada to compile a report analyzing Japanese defeats during the Pacific campaign of 1942. Going far beyond its original purpose, Takagi's analysis of combat evidence, conditions in the Japanese home islands, and air and shipping losses as of that year convinced him that Japan's defeat was inevitable. Believing the only solution for Japan was the elimination of the Tojo led government and negotiation of a truce with the United States, Takagi was hesitant to present the report to Shimada, instead beginning planning for the assassination of Prime Minister Hideki Tōjō before his removal from office in July 1944. As a member of the Navy Staff College's Research Department, Takagi was encouraged by the newly appointed Navy Minister Mitsumasa Yonai to compose an ultrasecret document proposing the most favorable scenario for Japan's eventual withdrawal from the Pacific, a project he continued working on in cooperation with other government officials until Japan's surrender in August 1945. He later worked with Teiji Yabe, a professor of Tokyo Imperial University, on revising the Japanese constitution in October 1945. Takagi died in 1979 at his home in Chigasaki, Kanagawa, and his grave is at the temple of Tokei ji in Kamakura.