Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жапон адмиралы (1887–1944)
Japanese admiral (1887–1944)
Екінші дүниежүзілік соғыс
Тынық мұхиты соғысы
Перл-Харборға шабуыл
Дарвинге бомбалау
Үнді мұхиты шабуылы
Мидуэй шайқасы
Шығыс Соломон аралдары шайқасы
Санта-Крус аралдары шайқасы
Сайпан шайқасы
World War II
Pacific War
Attack on Pearl Harbor
Bombing of Darwin
Indian Ocean raid
Battle of Midway
Battle of the Eastern Solomons
Battle of the Santa Cruz Islands
Battle of Saipan
| марапаттар = Көтерілетін күн ордені (3-дәреже) Көтерілетін күн ордені (4-дәреже) Алтын қанат ордені (3-дәреже) Ыстық қазына орденінің үлкен доғасы (1-дәреже) Мидуэйдегі ойсыратып жеңілістен кейін ол есін жинай алмады және Сайпан шайқасы кезінде өзіне-өзі қол жұмсады.
| awards = Order of the Rising Sun (3rd class) Order of the Rising Sun (4th class) Order of the Golden Kite (3rd class) Grand Cordon of the Order of the Sacred Treasure (1st class) He never recovered from the crushing defeat at Midway, and committed suicide during the Battle of Saipan.
Ерте өмір
Нагумо 1887 жылы Жапонияның солтүстігіндегі Ямагата префектурасының Йонезава қаласында дүниеге келген. 1908 жылы ИЖН академиясының 36-шы сыныбын бітірген, 191 курсанттың арасында 8-інші орынды иеленді. Мидшипман ретінде қорғалған крейсерлерде – «Соя» және «Ниитака» жапон крейсерлерінде, сондай-ақ бронекрейсер «Ниссин» жапон крейсерінде қызмет етті. 1910 жылы прапорщик болып жоғарылатылғаннан кейін «Асама» жапон крейсеріне тағайындалды. Торпеда және теңіз артиллериясы мектептерін бітірген соң, лейтенант болып тағайындалды және «Аки» жапон жауынгерлік кемесінде, содан кейін «Хацуюки» жапон эсминцінде қызмет етті. 1914 жылы лейтенант болып жоғарылатылып, «Кирисима» жапон крейсеріне, содан кейін «Суги» жапон эсминцінә тағайындалды. 1917 жылдың 15 желтоқсанында алғашқы командалық тапсырманы «Кисараги» жапон эсминцке алды. Нагумо әскери-теңіз колледжін бітіріп, 1920 жылы лейтенант-командир болып тағайындалды. Оның мамандығы – торпеда және эсминец тактикасы. 1920-1921 жылдары «Моми» жапон эсминцінің капитаны болды, бірақ көп ұзамай IJN Бас штабының әртүрлі тапсырмаларымен жағалауға жіберілді. 1924 жылы командир болды. 1925-1926 жылдары Нагумо Батыс Еуропа мен АҚШ-тағы теңіз соғысы стратегиясын, тактикасын және жабдықтарын зерттеу жөніндегі жапондық миссиясына қатысты. Жапонияға оралғаннан кейін Қытайдың аумақтық суларында қызмет етті. 1926 жылдың 20 наурызынан 1926 жылдың 15 қазанына дейін «Сага» жапондық канонерлік қайығының капитаны болып тағайындалды. Содан кейін 1927 жылдан 1929 жылға дейін IJN академиясында нұсқаушы болып қызмет етті. Нагумо 1929 жылдың қарашасында капитан болып тағайындалды және «Нака» жапон жеңіл крейсерінің командасын қабылдады, ал 1930 жылдан 1931 жылға дейін 11-ші эсминец дивизиясының командирі болды. 1931-1933 жылдары әкімшілік қызметтерде болғаннан кейін, 1933-1934 жылдары «Такао» жапон ауыр крейсерінің, ал 1934-1935 жылдары «Ямасиро» жапон жауынгерлік кемесінің командасын басқарды. 1935 жылдың 1 қарашасында контр-адмирал дәрежесіне көтерілді. Контр-адмирал ретінде Нагумо 8-ші крейсерлік дивизияға қолбасшылық етіп, Қытайдағы Жапон императорлық армиясының қозғалысын Сары теңізден қолдады. Әскери-теңіз күштерінің белді офицері ретінде ол саяси күштердің де қолдауын алды. 1937-1938 жылдары Торпеда мектебінің коменданты, ал 1938-1939 жылдары 3-ші крейсерлік дивизияның командирі болды. Нагумо 1939 жылдың 15 қарашасында вице-адмирал болып тағайындалды. 1940 жылдың қарашасынан 1941 жылдың сәуіріне дейін Теңіз соғыс колледжінің коменданты болды.
Nagumo was born in the city of Yonezawa, Yamagata Prefecture, in northern Japan in 1887. He graduated from the 36th class of the IJN Academy in 1908, with a ranking of 8 out of a class of 191 cadets. As a midshipman, he served in the protected cruisers Japanese cruiser Soya and Japanese cruiser Niitaka and the armored cruiser Japanese cruiser Nisshin. After his promotion to ensign in 1910 he was assigned to cruiser Japanese cruiser Asama. After attending torpedo and naval artillery schools, he was promoted to sub lieutenant and served in the battleship Japanese battleship Aki, followed by the destroyer Japanese destroyer Hatsuyuki. In 1914, he was promoted to lieutenant and was assigned to the battlecruiser Japanese battleship Kirishima, followed by the destroyer Japanese destroyer Sugi. He was assigned his first command, the destroyer Japanese destroyer Kisaragi, on 15 December 1917. Nagumo graduated from the Naval War College and was promoted to lieutenant commander in 1920. His specialty was torpedo and destroyer tactics. From 1920 to 1921, he was captain of the destroyer Japanese destroyer Momi, but was soon sent to shore duty with various assignments by the IJN General Staff. He became a commander in 1924. From 1925 to 1926, Nagumo accompanied a Japanese mission to study naval warfare strategy, tactics, and equipment in Western Europe and the United States. After his return to Japan, Nagumo was assigned to duties in Chinese territorial waters. He was appointed captain of the river gunboat Japanese gunboat Saga from 20 March 1926 to 15 October 1926, followed by the gunboat Japanese gunboat Uji from 15 October 1926 to 15 November 1927. He then served as an instructor at the IJN Academy from 1927 to 1929. Nagumo was promoted to captain in November 1929 and assumed command of the light cruiser Japanese cruiser Naka and from 1930 to 1931 was commander of the 11th Destroyer Division. After serving in administrative positions from 1931 to 1933, he assumed command of the heavy cruiser Japanese cruiser Takao from 1933 to 1934, and the battleship Japanese battleship Yamashiro from 1934 to 1935. He was promoted to Rear Admiral on 1 November 1935. As a Rear Admiral, Nagumo commanded the 8th Cruiser Division to support Imperial Japanese Army movements in China from the Yellow Sea. As a leading officer of the militaristic Fleet Faction, he also received a boost in his career from political forces. From 1937 to 1938, he was commandant of the Torpedo School, and from 1938 to 1939, he was commander of the 3rd Cruiser Division. Nagumo was promoted to vice admiral on 15 November 1939. From November 1940 to April 1941, Nagumo was commandant of the Naval War College.
Екінші дүниежүзілік соғыс
1941 жылдың 10 сәуірінде Нагумо бірінші әуе флотының бас қолбасшысы болып тағайындалды. Көптеген замандастары мен тарихшылары оның әскери авиациямен таныс еместігін ескере отырып, оның осы лауазымға лайықтылығына күмән келтірді. Нагумоның досы және әріптесі адмирал Нисидзо Цукахара былай деді: "Ол (Нагумо) өзінің тегі, білімі, тәжірибесі және қызығушылығы бойынша Жапонияның әскери-әуе күштеріндегі маңызды рөлді атқаруға толыққанды жарамсыз болды". Нагумоны Біріккен флот емес, Әскери-теңіз күштерінің Бас штабы тағайындады. Вице-адмирал Джисабуро Озава адмирал Исороку Ямамотоның Бірінші әуе флотының қолбасшысы болуға ниеттенгені болса да, Ямамото Нагумоны қызметтен алуға жеткілікті себеп таба алмады. Өзінің тәжірибесі шектеулі болғанына қарамастан, ол теңіз және әуе күштерін біріктіруді жақтады, бірақ адмирал Ямамотоның Перл-Харборға шабуыл жасау жоспарына қарсы болды. Бірінші әуе флотына қолбасшылық еткенде Нагумо Перл-Харборға шабуылды басқарды, бірақ кейіннен үшінші шабуылды бастамағаны үшін сынауға ұшырады, бұл шабуыл отын қоймаларын және жөндеу базаларын жоюға мүмкіндік берген еді. Бұл Тынық мұхитындағы ең маңызды АҚШ әскери-теңіз базасын қолдануға жарамсыз етер еді, әсіресе су асты кемелерінің базасының жұмысын жалғастыру және базадағы барлау станциясын пайдалану Жапонияның Тынық мұхитындағы соғыстағы жеңілісіне себеп болды. Нагумоның жанында Минору Генда және Мицуо Фучида сияқты қабілетті офицерлер болды. Ол 1942 жылдың басындағы науқандарда да жақсы көзге түсті, Дарвинге жасалған бомбалау шабуылында және Үнді мұхитындағы Шығыс флотқа жасалған шабуылда флот командирі ретінде сәттілікке жетті, соңғы шабуылда бір әуе кемесі, екі крейсер және екі эсминец батып, адмирал сэр Джеймс Сомервиллді Шығыс Африкаға шегінуге мәжбүр етті.
On 10 April 1941, Nagumo was appointed commander in chief of the First Air Fleet, the IJN's main carrier battle group, largely due to his seniority. Many contemporaries and historians have doubted his suitability for this command, given his lack of familiarity with naval aviation. Nagumo's friend and fellow admiral Nishizō Tsukahara would say that: "He (Nagumo) was wholly unfitted by background, training, experience, and interest for a major role in Japan’s naval air arm." Nagumo was appointed by the Navy General Staff, rather than the Combined Fleet. Vice admiral Jisaburō Ozawa was Admiral Isoroku Yamamoto's choice for the command of First Air Fleet but Yamamoto did not have a strong enough case to remove Nagumo. Despite his limited experience, he was a strong advocate of combining sea and air power, although he was opposed to Admiral Yamamoto's plan to attack the United States Navy Naval Station Pearl Harbor. While commanding the First Air Fleet, Nagumo oversaw the attack on Pearl Harbor, but he was later criticized for his failure to launch a third attack, which might have destroyed the fuel oil storage and repair facilities. This could have rendered the most important U. S. naval base in the Pacific useless, especially as the continued operation of the submarine base and the use of the intelligence station at the installation were critical factors in Japan's defeat in the Pacific War. Nagumo was surrounded by able lieutenants such as Minoru Genda and Mitsuo Fuchida. He also fought well in the early 1942 campaigns, obtaining success as a fleet commander at the Bombing of Darwin and at the Indian Ocean raid on the Eastern Fleet, the latter of which sank an aircraft carrier, two cruisers, and two destroyers, and caused Admiral Sir James Somerville to retreat to East Africa.
Мидуэй шайқасы
1942 жылдың маусым айында Мидуэй шайқасы Нагумоның жеңіс тізбегін үзіп тастады. Шайқас барысында, әуе шабуылына қарсы артиллериядан ауыр зақым алған Martin B-26 Marauder ұшағы тікелей жапондық авианосец «Акагидің» көпіріне ұшып келді. Ұшақ, өзіне-өзі қол жұмсауға тырысқан, немесе басқаруды жоғалтқан, «Акагидің» көпіріне шағын қашықтықта соқтығысып, Нагумоның қаза болуына әкелуі мүмкін еді, бірақ соңында теңізге құлады. Нагумо көп ұзамай Мидуэйге тағы бір шабуылға бұйрық берді, бұл Ямамотоның резервтік күштерді кемелерге қарсы операцияларға дайындау туралы бұйрығын тікелей бұзу болды. Бұл жоспар өзгерісіне байланысты қолда бар ұшақтарды кемелерге қарсы торпедалардың орнына, құрлықтағы нысаналарды шабуылдауға жарамды бомбалармен жарақтандыру қажет болды. Бірақ, американдық кемелер аймақта екендігі туралы хабарлама алғаннан кейін, Нагумо жоспарын қайта қарастырып, ұшақтарын американдық кемелерге шабуыл жасау үшін торпедалармен қайта жарақтандыруға бұйырды. Бұл жағдай ұшақтарды қиын жағдайға түсірді: жартысы торпедалармен, ал екінші жартысы бомбалармен қаруланған, және оларды қайта торпедалармен ауыстыруға уақыт болмады. Американдық пикируші бомбалаушылар «Акагиге», жапондық авианосец «Кагаға» және жапондық авианосец «Сорюға» шабуыл жасады, нәтижесінде өрттер мен қауіпсіз сақталмаған оқ-дәрілердің салдарынан жарылыстар болды, бұл үш кемені де жарамсыз қылды. Шабуылдан кейін Нагумо шок күйіне түскендей көрінді; ол кеме компасының жанында тұрып, кемесі мен тағы екі авианосецтегі өртке қарады. Оған туын басқа кемеге көшіруді сұрағандарына қарамастан, Нагумо "Кешіккен" деп күңкілдеді. Нагумоның штаб бастығы, контр-адмирал Рюносуке Кусака оны көндіре алды; Нагумо көздерінен жас ағызып, бас иілді. Нагумо мен оның штабы көпірдің алдыңғы терезелерінен арқанмен эвакуациялауға мәжбүр болды. Дзюдо шебері болған Нагумо жеңіл жерге қонды, ал Кусака екі аяғын ауыр түрде бұрап алып, эвакуация кезінде күйіп қалды. Бірінші әуе флоты Тынық мұхитындағы соғыстың шешуші кезеңінде төрт авианосецті жоғалтты, ал авианосецтердегі ұшақтарды техникалық қызмет көрсетуші мамандардың көптеген шығындары IJN-нің кейінгі ұрыстардағы тиімділігіне кері әсер етті. Төрт авианосецтің, олардың ұшақтары мен техникалық қызметкерлерінің, сондай-ақ 120 тәжірибелі ұшқыштың жоғалтылуы Жапонияның Тынық мұхитындағы стратегиялық басымдығын жоғалтуына әкелді. Шайқас аяқталғаннан кейін Кусака өзін-өзі өлтіруді ойлап жүрген Нагумоны тапты; Кусака оны бұл ойдан айнытты. Шайқастан кейін Нагумо бұрынғыдай белсенділігі мен тиімділігін жоғалтқандай көрінді; ол 1944 жылы екі ұлына Мидуэй шайқасы туралы айтқанда жылап жіберді.
The Battle of Midway, in June 1942, brought Nagumo's streak of victories to an end. During the battle, a Martin B 26 Marauder, seriously damaged by anti aircraft fire, flew directly at the bridge of the aircraft carrier Japanese aircraft carrier Akagi. The aircraft, either attempting a suicide ramming, or out of control, narrowly missed striking the carrier's bridge, which could have killed Nagumo, before it crashed into the ocean. Nagumo soon launched another attack on Midway, in direct violation of Yamamoto's order to keep the reserve strike force armed for anti ship operations. That change in plans required arming the available planes with bombs, suitable for attacking land targets, rather than torpedoes, designed for anti ship actions. However, when Nagumo received scouting reports that American ships were in the area, he changed plans and ordered his planes be rearmed with torpedoes to attack American ships. The situation caught his aircraft in between, with half his planes armed with torpedoes and the other half with bombs and no time to switch everything back to torpedoes. American dive bombers attacked Akagi, Japanese aircraft carrier Kaga and Japanese aircraft carrier Sōryū, resulting in fires and further explosions due to unsecured ordinance, crippling all three. After the attack, Nagumo appeared to have gone into a state of shock; he stood near the ship's compass looking out at the flames on his ship and two other carriers, and despite being asked to shift his flag to another vessel, Nagumo was reluctant, muttering, “It's not time yet”. Nagumo's chief of staff, Rear Admiral Ryūnosuke Kusaka, was able to persuade him; Nagumo nodded, with tears in his eyes. Nagumo and his staff were forced to evacuate through the forward windows of the bridge by rope. An expert in judo, Nagumo landed lightly, whereas Kusaka badly sprained both ankles and was burned during the evacuation. The First Air Fleet lost four carriers during the turning point of the Pacific War, and the massive losses of carrier aircraft maintenance personnel would prove detrimental to the performance of the IJN in later engagements. The loss of the four carriers, their aircraft, and their maintenance crews, plus the loss of 120 experienced pilots, resulted in Japan losing the strategic initiative in the Pacific. In the aftermath of the battle, Kusaka found a downcast Nagumo, seemingly contemplating suicide; Kusaka eventually talked him out of it. Following the battle, Nagumo appeared to have lost his aggressiveness and effectiveness; he teared up when talking about the events of Midway to his two sons in 1944.
Кейінгі теңіз операциялары, Гуадалканал науқаны және Сайпан шайқасы
Соңынан Нагумо үшінші флоттың бас қолбасшысы болып тағайындалды және Гуадалканал жорығында, Шығыс Соломон және Санта-Крус аралдарындағы шайқастарда авианосецтерге қолбасшылық етті. Оның әрекеттері көбінесе шешімсіз болды, ал жапондық теңіз күштерінің жауынгерлік қабілеті, отын және жаңа кемелер мен ұшақтар құруға қажетті материалдар үнемі азайып бара жатқандықтан, флоттың күші біртіндеп төмендеді. 1942 жылдың 11 қарашасында Нагумо Жапонияға қайта тағайындалды, онда оған Сасебо теңіз округінің басшылығы берілді. Кейін 1943 жылдың 21 маусымында Куре теңіз округіне ауыстырылды. 1943 жылдың қазан айынан 1944 жылдың ақпанына дейін Нагумо қайтадан Бірінші флоттың бас қолбасшысы болды, ол сол кезде Жапонияның әуе күшінен қалған аз ғанa күшін сақтау үшін негізінен оқу шараларымен айналысты. Жапонияның әскери жағдайы нашарлағандықтан, Нагумо 1944 жылдың 4 наурызында Мариана аралдарында 14-ші әуе флотының және Орталық Тынық мұхиты флотының қысқа мерзімді басшылығына жіберілді. Сайпан шайқасы 1944 жылдың 15 маусымында басталды. Вице-адмирал Джисабуро Озава басқаратын жапондық теңіз күштері (IJN) бірнеше күн ішінде АҚШ-тың 5-ші флотынан Филиппин теңізіндегі шешуші шайқаста жеңіліске ұшырады, нәтижесінде Жапония үш авианосецті және шамамен 600 ұшақты жоғалтты, оларды ауыстыру мүмкін болмады. Нагумо мен оның армиялық әріптесі генерал-лейтенант Йошицугу Сайто енді Саипанды өздері бақылауда ұстауға тиіс болды.
Afterwards, Nagumo was reassigned as commander in chief of the Third Fleet and commanded aircraft carriers in the Guadalcanal campaign in the battles of the Eastern Solomons and the Santa Cruz Islands. His actions were largely indecisive, and with Japanese naval forces steadily losing manpower, fuel, and material for building replacement ships and aircraft, the fleet gradually frittered away most of its strength. On 11 November 1942, Nagumo was reassigned to Japan, where he was given command of the Sasebo Naval District. He then transferred to the Kure Naval District on 21 June 1943. From October 1943 to February 1944, Nagumo was once again made commander in chief of First Fleet, which was by that time largely involved in only training duties to conserve what little remained of Japan's air force. As Japan's military situation deteriorated, Nagumo was deployed on 4 March 1944 for the short lived command of the 14th Air Fleet and the Central Pacific Area Fleet in the Mariana Islands. The Battle of Saipan began on 15 June 1944. The IJN, under Vice Admiral Jisaburō Ozawa, was overwhelmed within days by the U. S. 5th Fleet in the decisive Battle of the Philippine Sea, where Japan lost three fleet carriers and about 600 aircraft, none of which could be replaced. Nagumo and his Army peer Lieutenant General Yoshitsugu Saito were now on their own to keep control of Saipan.
Өлім
1944 жылдың 6 шілдесінде Нагумо өз позициясын қорғау мүмкіндігінен айырылып, тұтқынға түсуден бас тартқандықтан, тапаншамен басына оқ жіберіп өзін-өзі өлтірді. Жеңілген командирлер бушидо кодексіне сәйкес сеппуку жасауға тиіс болған, бірақ оның мұндай күрделі рәсімге уақыты болмаған болуы мүмкін. АҚШ теңіз жаяу әскерлері оның денесін қалың бомбалау салдарынан штаб-пәтерін орналастыруға мәжбүр болған шалқарадағы үңгірден тапты. Ол өлімінен кейін толық адмирал атағына ие болды және "Алтын қанат" орденінің Үлкен кордонымен марапатталды. Нагумоның қабірі Камакурадағы Энгаку-дзи ғибадатханасының қосалқы бөлімшесі Обайда, 1944 жылдың 4 желтоқсанында "Кисинами" эсминецінде шайқаста қаза болған ұлы Сусуму Нагумоның қабірінің жанында орналасқан.
On 6 July 1944, Nagumo, unable to defend his position any longer and refusing to be taken captive, killed himself with a pistol shot to his temple. Defeated commanders were expected to perform seppuku in accordance with bushido, but he may not have had the time for such a complex ritual. His remains were recovered by U. S. Marines in a remote cave where he had been forced to maintain his headquarters due to extensive bombardment. He was posthumously made a full admiral and awarded the Grand Cordon of the Order of the Golden Kite. Nagumo's grave is located at the Ōbai in sub temple of Engaku ji in Kamakura, next to the grave of his son, Susumu Nagumo, who was killed in battle aboard the destroyer Japanese destroyer Kishinami on 4 December 1944.