Кіріспе

Жылан түрі

Қара қыран (Bungarus niger) – қырандар тұқымдасының Bungarus туысына жататын, уы бар жыланның бір түрі. Бұл түр Оңтүстік Азияға ендемик.

Сипаттама

Bungarus niger - орташа ұзындығы, жұқа денелі, үшбұрышты қималы, қысқа, сүйір құйрықты келеді. Оның жалпы ұзындығы (құйрығын қоса алғанда) шамамен 127 см-ге дейін жетеді, бірақ ересектердің орташа ұзындығы шамамен 90-120 см құрайды. Түсі: Көздері қара; тілі қызғылт, ұшы ақшыл. ; Жоғарғы және төменгі еріндері, жауырын және құрсақ алдыңғы бөлігі ақшыл. Жоғарғы жағы жылтыр қара, қабықтарының аралық түсі ақшыл. Құрсақ ақ түсті, қара жиектері бар, дене ортасынан қарай жиектері кеңейеді. Басы жалпақ, мойнынан сәл ерекшеленеді. Көздері кішкентайдан орташаға дейін, көзі дөңгелек. Дорсальдық қабықтары тегіс және жылтыр, омыртқа қатарындағы қабықтары үлкейтілген, алтыбұрышты. Дорсальдық қабықтарының саны 15-15-15. Кіші қара крайтпен (Bungarus lividus) бірге кездеседі, бірақ оны үлкейтілген арқалық омыртқалық қабықтары арқылы ажыратуға болады. Қабықтары тегіс, ұңғылары жоқ. Құрсақ және құйрық асты қабықтарының саны басқа Bungarus түрлеріне қарағанда көп (216-231 құрсақ қабығы және 47-57 құйрық асты қабығы).

Таралуы және мекендейтін ортасы

Бунгарус нигері Солтүстік-Шығыс және Солтүстік Үндістанда (Ассам, Сикким, Аруначал Прадеш, Уттаракханд), Непалда, Бутанда және Бангладеште таралған. Бұл түрді Франк Уолл Дарджилинг маңындағы Тиндхариядан алынған мысалдан сипаттаған. Бұл түр Жалпайғұри қаласында және ауданның басқа да аймақтарында кездеседі. Ол мангр батпақтарынан бастап, адамдар қоныстанған ауылдарға дейін, Гималайдың етегіндегі теңіз деңгейінен жоғары биіктіктегі тау ормандарына дейін әртүрлі ортада мекендейді. Оны көбінесе Солтүстік-Шығыс Үндістанының шай плантацияларында кездестіруге болады.

Егемендік және экология

Түнгі және құрлықта тіршілік ететін жылан, B. niger шабуыл жасамайтын мінезге ие. Қорқығанда, ол дөңгеленіп, басын денесінің астына тығып алады. Тұрақты түрде мазаласа ғана тістейді. Ол негізінен жыландармен және ұсақ сүтқоректілермен қоректенеді, сондай-ақ кейде кесірткелермен, бақалармен және балықтармен де азықтанады.

Уыт

B. niger уы пресинаптық және постсинаптық нейротоксиндерден тұрады, сондай-ақ миотоксиндер де болуы мүмкін. Бұл жылан көбінесе назардан тыс қалады, бірақ медициналық тұрғыдан маңызды түр, себебі көптеген улау оқиғаларына себепкер болған. Осы жыланның шағуынан болатын өлім-жітім көрсеткіші белгісіз, бірақ ол жоғары делінеді.