Кіріспе

Изабел Альенденің "Фортуна қызы" (lang es) романы – 2000 жылдың ақпан айында Опраның кітап клубы таңдауы болған туынды. Алғаш рет 1998 жылы Plaza & Janés баспасы испан тілінде жариялаған. Изабел Альенде "Фортуна қызындағы" басты кейіпкер Элиза автордың өзге бір өмірде кім болғанын көрсете алатынын айтады. Альенде осы, өзінің бесінші романына жеті жыл зерттеу жұмыстарын арнады, бұл роман жас әйелдің өзін-өзі тану іздестірулері туралы әңгіме дейді. Альенде бұл романның өзінің өміріндегі феминизмнің рөлін анықтау үшін күрескенін көрсететініне сенеді. Альенде "Фортуна қызы" романына "Сепьядағы портрет" атты жалғасын да жазды, ол Элиза Соммерстің немересі туралы баяндайды.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Чилиде 1840 жылдары жас чилилік Элиза Сомерс ағылшын аңгликандық туыстар Роза, Джереми және Джон Сомерстермен тәрбиеленіп, білім алады. Виктория дәуірінің бойжеткені Роза, қатаң Джереми және теңізші Джон Элизаны үйлерінің алдынан тауып алғаннан кейін Вальпараисо портында тұрады. Элизаға мапуче үндісі Мама Фрезия тамақ дайындау өнерін үйретеді. Бірінші бөлімнің көп бөлігінде Элизаның тегі мен тәрбиесі, оның өсіп-жетілуі туралы айтылады. Элиза кедейлікте өмір сүріп жатқан анасын уайымдаған жас чилилік Хоакин Андиетаға ғашық болады. Жастардың құпия қарым-қатынасынан Элиза жүкті болады. Біраз уақыттан соң Калифорнияда алтын табылғаны туралы жаңалық Чилиге жетеді, Хоакин байлық табу үшін Калифорнияға аттанады. Сүйіктісінің ізімен баруды қалаған Элиза қытайлық дәрігер (чжун и) Тао Чиэннің көмегімен, кейін досы болатын, голланд лютерандық кеме капитаны Винсент Кац басқарған кемеде Калифорнияға барады. Екінші бөлімнің басында Таоның өмірі ашылады: кедейлікте өткен балалық шағынан бастап, шебер иглотерапевттің шәкірті болуына дейін, содан кейін жас әрі сұлу, бірақ нәзік Линмен некесі және одан кейін қысқа ғана бақытты некеден кейін қайтыс болуы. Линнің рухы кейін Таоның өміріндегі маңызды сәттерде жесір күйеуіне көмектеседі. Калифорнияға сапар кезінде Элиза жүктілігіне байланысты әлсіз болып, соңынан түсік тастайды. Кемеден күдіксіз түсу үшін Тао Элизаны қытай баласы ретінде жамылып, Сан-Францискода олар қоныстанған жерде осы бейнесін сақтайды. Элиза чилилік дәмдік тағамдарын сату арқылы ақша табады, ал Тао табысты чжун и дәрігері болады. Сан-Францискодағы ашкөздік пен жезөкшелікке куә болған Тао Америкаға деген сенімін жоғалтады. Элиза Хоакинды табу үшін ер адам ковбой киімін киіп, Элиас Андиета деген атпен, Хоакиннің інісі екенін айтып, саяхатқа шығады. Темірқасықта Роза мен Джереми Элизаның жоғалып кеткенін біліп, қатты алаңдайды. Джон келгенде оның қайда екенін сұрайды, Роза Джеремиге ұзақ уақыттан бері жасырып келген қорқынышты құпияны ашады: Джон – Элизаның әкесі, оны белгісіз чилилік әйелмен туған. Интуицияға сүйене отырып, Джон Сомерс бай жұмыс берушісі Паулина Родригес де Санта-Круздың тапсырмасымен қызын табу үшін бу кемесінің капитаны ретінде Сан-Францискоға аттанады. Үшінші бөлімде Элиза Жоакинды іздеуге тырысып, мүсірқақ болыпты; ол Таоға саяхатында көргендері туралы хаттар жібереді. Хоакинға деген махаббаты суығанмен, ол саяхатын тоқтаталмайды. Шеткердегі қалада Элиза Джо Боункрашердің жезөкшелер кербуымен кездеседі және олармен аспазшы және пианиношы ретінде саяхаттайды. Кербудың мүшелері Элизаны гомосексуал ер адам деп санайды, бұл кербудың күзетшісі Бабалудың наразылығын тудырады. Элиза қысқы айларда кербумен бірге кішкентай қалада қоныстанады. Осы уақытта Тао Сан-Францискоға көшіп, Қытайға қайту үшін ақша жинап алады. Ол Элизаның компаниясын сағынғанын түсінгенде таңғалады және одан хат ала бастағанда көңілі көтеріледі. Элизаны іздеу барысында Джон Сомерс Розаның бұрынғы күйеуі, қазір Джейкоб Фримонт деген атпен белгілі журналист Джейкоб Тодтқа кездеседі. Фримонт Элизаның сүйіктісіне ұқсайтын атақты қарақшы Хоакин Мурьета туралы мақалалар жазғандықтан, оның іздерін табуға уәде береді. Темірқасықта Джо Бонкрейзердің бизнесі құлдыраған кезде Тао Элизаны тауып, онымен бірге Сан-Францискоға оралады. Олар жас қытай жезөкшелеріне қашып кетуге және достарының көмегімен оңалтуға көмектесетін желі құрады. Ақырында Джейкоб Фримонт Сомерстерге бұрын қайтыс болған деп есептелген Элизаның тірі екенін хабарлайды. Тао мен Элиза бірге тұрады және ақырында қарым-қатынас жасайды; ол ақырында Розаға хат жазып, асырап алған анасына тірі екенін хабарлайды. Хоакин Мурьета атып өлтіріліп, оның сақталған басы Сан-Францискода қойылғанда, Элиза сол адамның шынымен Хоакин Андиета екенін көруге барады.

Негізгі кейіпкерлер

Элиза Соммерс - жартылай чилилік, жартылай ағылшындық қыз. Оны асырап алады және бөлігінде Роза Соммерс, сонымен қатар Соммерлердің қызметшісі және аспазы Фрезия анасы өсіреді. Оның иіс сезу қабілеті өте жақсы, әрі өте нақты әрі нақты есте сақтау қабілеті бар. Ол Джон Сомерстің қызы, ол Калифорнияға кеткеннен кейін ғана Роуз пен Джон Джеремиге бұл туралы айтады. Оның анасы белгісіз, және жезөкше деп саналады. Жүсіптің қызын оның жанына оралған жакеті арқылы таныды, ол бірнеше ай бұрын жезөкшеге жамылған. Роза Соммерс өте әдемі, Роза Соммерс жас кезінде опера әншісімен болған қарым-қатынасынан кейін ешқашан үйленбеген. Ол Елизаны өз баласындай тәрбиеледі, ол үйленгісі келмесе де, балалы болғысы келді. Ол сүйкімді және өмірлік әйел, Елизаны өсіруге деген ықыласы бар, бірақ ол оны жақсы көреді және оған жақсы көреді. Джереми Соммерс Джереми Соммерлердің ең үлкені. Ол - қатал, қатаң, ешқашан эмоцияларды көрсетпеуге тырысады. Джереми мен Роуз бірге жасырын жағдайда өмір сүреді, ол үйді күтеді, ал ол қажеттіліктерді қамтамасыз етеді. Оның қатал және өрескел болмысына қарамастан, ол Роузға жеткілікті күшпен мойынсұнады. Джон Соммерс Джон кемеде, кейін Калифорнияға жүк тасымалдайтын пароходтың капитаны. Ол еркін рух және Сомерлердің "ең бос" -і, жақсы сусын мен әйелдерді ұнатады. Ол көптеген жерлерге саяхаттап, Розаға және Елиза туылғаннан кейін сыйлықтар әкеледі. Мама Фрезия - Мапучелер отбасының ас үйі. Елизадан басқа ешкім оған көп көңіл бөлмейді, ол оның аспаздық шеберлігінен және ырым-жырымдарынан пайда алады. Ақырында Фрезия Елизаға қашып кетуіне көмектеседі, содан кейін өзі жоғалады. Тао Чиен - Джон Сомерстің кемесінде аспазшы болып жұмыс істейтін шанхайлық дзонг-и (дәрігер). Тао Чиен Елизаны жасырынған кезде және ол жұмыс істейтін кеменің ішінде түсік жасатқан кезде қамқорлық жасайды. Капитандық міндетінен босатылғаннан кейін, Элиза оған өзінің сүйіктісі Хоакин Андиетаны Калифорнияға еріп жүруге көмектесуін сұрайды. Екеуі өмір бойы дос болып қалады. Хоакин Андиета Хоакин - Джереми Сомерске жұмыс істейтін жас жігіт, бірақ ол оны атымен танымайды. Ол Джейкоб Тодтпен философия мен бостандық туралы әңгімелеседі. Ол адал және еңбекқор адам, анасының өмірін жақсарту үшін бар күшін салады. Хоакин Элизамен Сомерлердің үйіне бір нәрсе жеткізу кезінде кездеседі. Олар бірнеше рет кездесіп, әңгімелеседі, бұл қарым-қатынасқа әкеледі. Жоакин алтын қызуынан зардап шеккен кезде, ол ақша ұрлап, Калифорнияға барады, бірақ Елизаға үйленуді сұрауға және анасына Елизаның сауығып кетуіне көмектесуге оралуға уәде береді. Джейкоб Тодд / Фримонт Джейкоб Чилиге үш айда белгілі бір санда Киелі кітап сата алмайтынына ставка жасап әкелді. Ол келгеннен кейін, қарсылық білдірген Роза Соммерс оны алаңдатып, жергілікті шіркеудің "миссиялық жұмысы" үшін берген ақшасынан тұрады. Алдамшы екені анықталғаннан кейін, Якоб өзінің абыройының қалған бөлігін алып қашады. Ол Калифорнияда журналист болып жұмыс істейді, бірақ одан әрі адал емес, және өзінің шығармаларымен танымал болады, әсіресе Joaquin Murieta бандиті туралы. Паулина Родригес де Санта Круз и дель Валле Чили миллионерінің әйелі Фелисиано Родригес де Санта Круз; Фелисианоның төменгі мәртебесіне байланысты оның әкесі Агустин де Валле олардың қарым-қатынасына қарсы болды және тек жұптың досы Джейкоб Тодттың сыпайы араласуы арқылы олар үйленіп, бай бола алды. Алайда, олардың табысты болуы Паулинаның бизнес-интуициясының арқасында, оны күйеуі, мақтаншақ және қасарысқан болса да, ешқашан қателеспегенін мойындайды. Ол Чилиден Калифорнияға мұздық мұздыққа салынған жаңа өнімдер тасымалдайтын бірнеше бу кемелерінің иесі болады және Джон Сомерсті кеме капитаны етіп тағайындайды. Джо Бонкрейзер - Элизаны пианино ойнайтын және өзінің тобы үшін тамақ пісіретін саяхатшы жезөкшелік үйдің ханым. Джо - қатал және қорқынышты емес, қыздарының, олардың жан қорғаушысы Бабалу Зұлымның және Джоның қамқоршысы Том Но Трибтің және ақыр соңында бордельді мақұлдамайтын, бірақ Джоға қарыздар болған, өйткені ол ауруларды қабылдап, қамқорлық көрсетті. Жоакин Мюриетта - аңызға айналған, абыройы бүкіл Калифорнияда тараған қаһарман. Елиза оның Жоакин Андиета екеніне ешқашан сенімді емес, бірақ өзінің сүйіктісін табу үшін оның іс-әрекеттерін қадағалайды.