Кіріспе

Католик шіркеуінде қызмет ететін католик миряндары – діни орденге берілмеген және дін қызметкері емес миряндардан құралған. Миряндардың апостолдық ұйымдары пасторлар мен епископтардың жалпы бақылауында жұмыс істейді, бірақ басшылық үшін оларға тәуелді болуы міндетті емес. Миряндар өз еңбегі, кәсібі, оқуы, тұрғын жайы және әлеуметтік өміріндегі мінез-құлқы арқылы жемісті апостолдық қызмет атқара алады. Ватикан II-нің Миряндардың апостолдығы туралы Декретінде айтылғандай, олар сондай-ақ көршілеріне Мәсіх туралы сөз арқылы жариялау мүмкіндіктерін іздейді (AA 13).

ІІ Ватиканнан Рим папасы Францискке дейін

Католик шіркеуіндегі епископтардың Екінші Ватикандық кеңесі дін қызметшілерін пассивті көрермендерден белсенді мүшелерге дейін көтерген деп есептелді. Бұл шіркеу тарихында дін қызметшілерінің шіркеу өміріндегі орнын нақты қарастырған алғашқы кеңес болды. Кеңеске дейін діндарлар тек латын тіліндегі қасиетті жазбаларды пассивті көрермен ретінде қабылдады, және осы пассивтілік олардың апостолдыққа деген көзқарасын да сипаттады. Бірақ "Сан-Винсент-де-Пол" және "Колумб рыцарлары" сияқты қайырымдылық ұйымдары ерекше жағдайларға жатты. Алайда, имандылықты үйрету міндеті көбінесе діни қызметкерлер мен әйел бауырластарға жүктелген. Кеңестен кейін католик еместер көптеген апостолдық қызметтерде басшылықты жүзеге асырды, мысалы, қайырымдылық жұмыстарын ұйымдастыру және кедейлер мен зәбірленгендердің мүдделерін қорғау үшін топтар құру. Діни қызметкерлер мен сестердің саны азайғандықтан, қарапайым адамдар діни білім беруді өз мойнына алды және католик мектептерінде әкімшілік лауазымдардың саны артты. Кеңес сондай-ақ ата-аналар балаларының діни тәрбиесіндегі басты рөлін атап көрсетті. Сондай-ақ, дін қызметшілерінің күнделікті жұмысы, олардың христиандық шақыруынан бұрғылау емес, оларды және қоғамды қасиеттендірудің негізгі жолы екенін үйретті.

2013 жылы Франциск кардинал Аринзе дін қызметшілерінің "крещение арқылы Мәсіхке куәлік етуге шақырылғанын, осы куәлік діни емес өмір саласында – отбасыда, жұмыста және демалыста, ғылым мен мәдениетте, саясат пен үкіметте, сауда мен бұқаралық ақпарат құралдарында, сондай-ақ ұлттық және халықаралық қатынастарда" көрсететінін түсіндірді. Аринзе жеке адамдардың белгілі бір ұйымға мүше болмастан Мәсіх үшін көптеген істерді тыныш түрде жасай алатынын атап өтті. Ал кейбір жағдайларда, ұйымдар бір адамның күшіне жетпейтін мәселелерді шешуде тиімдірек болады.

Папа Франциск миссионерлік шәкірттерді шақырады

Рим папасы Франциск дін қызметкерлерін үнемі сынап, барлығының "бір, қасиетті Құдай халқы" екенін атап көрсетті. Ол "мирян қағанатының" уақыты келгенін айтты және шіркеудегі клерикализмді айыптап, ол "мирян қызметін функционалды етуге, оларды 'елшілер' ретінде қарауға" әкеледі деді. 2019 жылдың қарашасында Папа Франциск жаңа Мирян, Отбасы және Өмір жөніндегі Дикастерияның алғашқы пленум отырысында "Мирян имандылары, әлемдегі сәйкестігі мен миссиясы" тақырыбында сөз сөйледі. Ол оларды бүкіл шіркеу мен әлемнің түрлі сын-қатерлерін шешу үшін "миссионерлік шәкірттер" ретінде өз дағдыларын пайдалануға, әр ортада Мәсіхтің болуының "көрінетін белгілері" болуға шақырды. Ол мирянға клерикалдық үрдіс енгізуден сақтандырды: "Диакондарды алтардан алыстатыңыз. Олар қызметтің сақшылары, бірінші сыныпты алтар қызметшілері не екінші сыныпты дін қызметкерлері емес." Папа Франциск алғашқы Апостолдық нұсқауында бір бөлімді "Біздің барлығымыз миссионерлік шәкірттерміз" деп атады және сол нұсқауда бұл терминді жеті рет қайталады. Сондай-ақ, ол "Шындығында, нағыз христиандық тәрбие алған мирянға 'епископ-жетекші' немесе 'монах-жетекші' немесе барлық деңгейдегі өздерінің міндеттерін атқару үшін діни қызметкерлердің көмегі қажет емес: саясиден әлеуметтікке, экономикалықтан заңнамалыққа дейін!" деп көрсетті. Ол, керісінше, епископтарды мирян апостольдығын қолдауға, жақсы бақташылар болуға шақырды.