Джей Лено: Американдық комик және тележүргізушісінің өмірі мен мансабы

Кіріспе

Американдық тележүргізуші және комедиан (1950 жылы туған)

Джеймс Дуглас Мьюр Лено (/lɛnoʊ/; 1950 жылдың 28 сәуірінде туған) – американдық тележүргізуші, жазушы және комедиан. Ол көп жыл бойы стендап-комедиямен айналысқаннан кейін 1992 жылдан 2009 жылға дейін NBC телеарнасының «The Tonight Show» бағдарламасын жүргізді, содан кейін Конан О’Брайен осы қызметке тағайындалды. 2009 жылдың қыркүйегінен бастап Лено NBC телеарнасында апта сайын сағат 22:00-де «The Jay Leno Show» атты прайм-тайм ток-шоуын жүргізе бастады. О’Брайен NBC-нің «The Tonight Show» бағдарламасынан бұрын Леноға жарты сағаттық монологтық шоу жүргізу ұсынысын қабылдамағандықтан, көрермендер саны төмендеп бара жатқаны туралы хабарлар тарады, нәтижесінде 2010 жылғы «Tonight Show» жанжалы туды. Бұл Леноның 2010 жылдың 1 наурызында қайтадан бағдарламаны жүргізуіне әкелді. Ол екінші мерзімінің соңғы бағдарламасын 2014 жылдың 6 ақпанында өткізді. Сол жылы ол Телевизиялық Даңқ залына енгізілді. 2014 жылдан 2022 жылға дейін «Jay Leno's Garage» бағдарламасын, ал 2021 жылдан 2023 жылға дейін «You Bet Your Life» бағдарламасының жаңаруын жүргізді. Лено «Popular Mechanics» журналында өзінің автомобиль коллекциясын көрсететін және автокөлік туралы кеңес беретін тұрақты рубрика жазады. Ол сондай-ақ «The Sunday Times» газеті үшін «Motormouth» деген мақалалар жазады.

Ерте өмір

Лено 1950 жылғы 28 сәуірде Нью-Рошельде (Нью-Йорк штаты) дүниеге келген. Оның үй шаруасымен айналысқан анасы Кэтрин (қызметтік аты Мьюр; 1911–1993) Шотландияның Гринок қаласында туып, 11 жасында АҚШ-қа көшіп келген. Оның әкесі Анджело (1910–1994) Италияның Кампания аймағындағы Флумери қаласынан иммигранттардың отбасында дүниеге келген сақтандыру сатушысы болған. Лено Массачусетс штатының Андовер қаласында өсті және Андовер орта мектебін бітірді. Ол Бостон қаласындағы Эмерсон колледжінде сөз дамыту (логопедия) бакалавры дәрежесін алды, онда 1973 жылы комедия клубын ашты.

Ерте мансап

Лено алғаш рет 1977 жылғы 2 наурызда The Tonight Show бағдарламасында комедиялық нөмір орындап көзге түсті. 1970 жылдары ол бірнеше телесериалдар мен фильмдерде шағын рөлдерде ойнады, алғаш рет 1976 жылы "Жақсы уақыт" сериалының "Ж.Ж. қиындыққа түсті" атты эпизодында, содан кейін сол жылы "Холмс және Йо Йо" сериалының пилоттық бөлімінде. 1977 жылы "Дик пен Джейнмен көңілді" фильмінде есімі көрсетілмей ойнағаннан кейін, 1978 жылы "Американдық ыстық шайыр" және "Күміс аюлар" фильмдерінде маңызды рөлдерді орындады. Оның сол кезеңдегі басқа фильмдер мен телешоудағы қатысулары: "Жұмақтың иесі" (1978), "Бір күндік өмір" (1979) сериалындағы "Қайда да бармаймын" эпизоды, "Америкатон" (1979), "Полиэстер" (1981), "Алиса" сериалындағы "Жабайы" (1981) эпизоды, сондай-ақ "Лаверн және Ширли" сериалындағы "Әйелдер қатесі" (1979) және "Кармин жаса" (1983) эпизодтары. Оның жетекші актерлік рөлі бар жалғыз фильмі – 1989 жылы тікелей бейнежазбаға түсірілген "Соқтығысу курсы", онда Пат Моритамен бірге ойнады. Ол сонымен қатар Дэвид Леттерменнің түнгі шоуына көп рет қатысты. 1983 және 1984 жылдары үш апта бойы қысқа ғана өмір сүрген NBC ойын-шоуы Match Game Hollywood Squares Hour бағдарламасында пайда болды.

" Түнгі шоу "

1986 жылдан бастап Лено Джонни Карсонның «Tonight Show» бағдарламасында тұрақты орынбасар жүргізуші болды. 1992 жылы ол Карсонды жүргізуші қызметінен ауыстырды, бұл Дэвид Леттерменмен келіспеушілікке әкелді. Леттермен 1982 жылдан бері «Late Night with David Letterman» бағдарламасын жүргізіп келген еді (ол «Tonight Show» кейін эфирге шығатын), және көптеген адамдар – Карсонның өзі де соның мұрагері болады деп күткен. Осы даулы ауысу оқиғасы кітап пен фильмге негіз болды. Лено «Tonight Show» бағдарламасында комик ретінде өнер көрсетуін жалғастырды. 1988 жылы ол NBC телеарнасымен келісімшартты ұзартты. 1995 жылғы шілде айында «The Tonight Show» бағдарламасында Хью Грантпен (қоғамдық жерде проституткадан оралдық секс алғаны үшін тұтқындалған) сұхбат өткізілді, сол кезде Лено көрсеткіштері Леттерменнен жоғары болды. 2004 жылы Лено NBC телеарнасымен «Tonight Show» бағдарламасын 2009 жылға дейін жүргізу үшін келісімшартқа қол қойды. Кейін 2004 жылы Конан О’Брайен 2009 жылы бағдарламаны жүргізу үшін NBC телеарнасымен келісімшартқа қол қойды, ол Леноны сол кезде ауыстырды. 2007-2008 жылдарғы Америка Жазушылар Гильдиясының ереуілі кезінде Лено «The Tonight Show» бағдарламасы үшін өзінің монологын жазып, WGA ережелерін бұзды деген айып тақты. NBC және Лено WGA-мен жеке кездесулер өткізілгенін, онда бұған рұқсат беретін құпия келісімге қол жеткізілгенін мәлімдеді; WGA мұндай кездесулер болмағанын жоққа шығарды. Лено 2009 жылдың ақпан және маусым айларында Америка Жазушылар Гильдиясының алдында сұрақтарға жауап берді, ал WGAW 2009 жылдың 11 тамызында ереуіл бұзушылардың тізімін жариялағанда Лено оның ішінде болған жоқ. 2009 жылдың 23 сәуірінде Лено белгісіз аурумен ауруханаға жатты. Ол келесі күні босатылып, 27 сәуірде жұмысқа қайтты. 23 және 24 сәуірдегі «Tonight Show» бағдарламасының екі эпизоды 17 жылдық жүргізушілік өмірінде алғашқысы болды. Алғашында ауруы туралы ақпарат жарияланбады, бірақ кейін Лено People журналына шаршағандықтан екенін айтты.

Майкл Джексонның соты

2005 жылы Майкл Джексонды бала зорлауы бойынша сотта, Лено өзінің қорғаныс куәгерлерінің бірі болған бірнеше танымал адамдардың қатарында болды. Ол айыпталушымен болған телефон әңгімесі туралы куәлік берген кезде, ешқандай ақша сұралмағанын және ешкімнің оны баптамағанын айтты, бірақ сондай да әңгімелердің өзі ерекше және жазылғандай сезілді. Осының салдарынан, Леноға бастапқыда Джексон туралы немесе сот ісі туралы әзілдер айтуға тыйым салынды, бұл әсіресе "Tonight Show" бағдарламасының ашылу монологында жиі кездесетін. Бірақ ол және оның бағдарламасының авторлары заңдық тірекпешті пайдаланып, Леноны уақытша сахнадан шығарып, оның орнына басқа комедия актерлері сот ісі туралы әзілдер айтты. Осы актерлердің арасында Розанна Барр, Дрю Кэри, Брэд Гарретт және Денис Миллер болды. Бұл шешімге шағымданылып, сот Лено өзінің куәлігін талқыламаса, сот ісі туралы әзілдер айтуын жалғастыра алады деп үкім шығарды. Лено бұл шешімді Майкл Джексонға арналған толық монологпен тойлады.

Конан О'Брайеннің "Сексцессиясы"; "Джей Лено Шоу"

Леноның шоуы Нильсен рейтингтерінде барлық кешкі бағдарламалардан озып тұрғандықтан, оның келісімшартының аяқталуы оның NBC-ге берген уәдесі біткеннен кейін тағы бір арнада кешкі бағдарлама жүргізушісі бола ма деген пікірталас тудырды. Ол 2009 жылдың 29 мамырында «Tonight Show» бағдарламасынан кетіп, 2009 жылдың 1 маусымында оның орнына Конан О’Брайен келді. 2008 жылдың 8 желтоқсанында Леноның NBC арнасында қалатыны және аптасына бес күн сағат 22:00-де (Шығыс уақытымен), 21:00-де (Орталық уақытпен) жаңа бір сағаттық шоуға көшетіні хабарланды. Бұл шоу «Tonight Show» бағдарламасымен ұқсас форматта түсіріледі, сол студияда түсіріледі және Леноның көптеген танымал бөлімдерін сақтайды, ал О’Брайен «Tonight Show» бағдарламасын жүргізуді жалғастырады. Леноның жаңа шоуы, «The Jay Leno Show», 2009 жылдың 14 қыркүйегінде тұсаукесер өтті. Телевизия сыншыларының жазғы баспасөз турында шоуда бір-екі белгілі тұлға, кейде музыкалық қонақтар шақырылатыны және шоудың соңына жақын болатын танымал «Headlines» бөлімдері сақталары хабарланды. Алғашқы қонақтардың қатарында Джерри Сайнфелд, Опра Уинфри (спутник арқылы) және Канье Уэстпен болған қысқа әңгіме болды, онда ол 2009 жылғы MTV Video Music Awards сыйлық беру кешінде болған дау-дамайларын талқылады, ол бұрынғы күні өтті.

Уақыт аралығындағы қақтығыс және "Tonight Show" бағдарламасына қайта оралу

Өздерінің жаңа рөлдерінде О'Брайен де, Лено да арна күткен көрермендерді жеткізуге қол жеткізе алмады. 2010 жылдың 7 қаңтарында көптеген БАҚ Леноның 2010 жылдың 1 наурызынан бастап жұмыс күні кешкі сағат 22:00-ден 23:35-ке ауысатынын хабарлады. Бұл, жергілікті филиалдардың қысымының нәтижесінде болды, олардың жаңалықтары көрсеткіштері төмендеп, Лено мен О'Брайеннің рейтингісі нашар болды. Леноның шоуы бір сағаттан 30 минутқа дейін қысқартылды. NBC-нің барлық түнгі бағдарламалары 2010 жылғы Қысқы Олимпиадасы кезеңінде (15-26 ақпан) тоқтатылып, "Tonight Show" эфирі сағат 00:05-ке жылдырылды – бұл тарихындағы алғашқы түнгі ортадан кейінгі уақыт белдесі. О'Брайеннің шартында NBC-нің шоуды айыппұлсыз сағат 00:05-ке жылжытуға құқығы бар еді (бұл шарт, негізінен спорттық трансляцияларды алмастыру үшін қосылған). 10 қаңтарда NBC Леноны 12 ақпаннан бастап прайм-таймнан алып, оны мүмкіндігінше ерте түнгі эфирге көшіретінін растады. TMZ хабарлағандай, О'Брайенге бұл өзгеріс туралы ескерту жасалмаған, ал NBC оған екі нұсқа ұсынды: сағат 00:05-ке жылжытылған бір сағаттық эфир, немесе арнаны тастау мүмкіндігі. 12 қаңтарда О'Брайен баспасөз хабарламасы жариялап, егер "Tonight Show" сағат 00:05-ке жылдырылса, ол бағдарламаны жалғастырмайтынын мәлімдеді. Ол былай деді: «Менің ойымша, "Tonight Show" эфирін келесі күнгі басқа комедиялық бағдарламаға ыңғайластыру, телехабар тарихындағы ең ұлы франшиза деп санайтын нәрсеге елеулі зиян келтіреді. "Tonight Show" сағат 00:05-те – бұл "Tonight Show" емес». 21 қаңтарда NBC О'Брайенмен келісімге келгені хабарланды: ол "Tonight Show" бағдарламасынан кетеді, 33 миллион доллар төленеді, ал оның 200-ге жуық қызметкерлері 12 миллион доллар алады. Оның соңғы эпизоды 2010 жылдың 22 қаңтарында көрсетілді. Лено 2010 жылғы Қысқы Олимпиадасынан кейін 2010 жылдың 1 наурызында "Tonight Show" бағдарламасының жүргізушісі ретінде қайта оралды. 2010 жылдың 1 шілдесінде Variety журналы Леноның "Tonight Show" бағдарламасының жалпы көрермен саны 2010 жылдың екінші тоқсанында 5 миллионнан 4 миллионға дейін төмендегенін хабарлады. Бұл көрсеткіш 1992 жылдан бергі ең төменгі көрсеткіш болғанымен, "Tonight" әлі де ABC-нің "Nightline" (3,7 миллион) және "Late Show with David Letterman" (3,3 миллион) бағдарламаларынан озып, түнгі эфирдегі ең танымал бағдарлама болып қала берді.

In their new roles, neither O'Brien nor Leno succeeded in delivering the viewing audiences the network anticipated. On January 7, 2010, multiple media outlets reported that beginning March 1, 2010, Leno would move from his 10 p. m. weeknight time slot to 11:35 p. m., due to a combination of pressure from local affiliates, whose newscasts were suffering, and both Leno's and O'Brien's poor ratings. Leno's show would be shortened from an hour to 30 minutes. All NBC late night programming would also be preempted by the 2010 Winter Olympics between February 15 and 26, moving The Tonight Show to 12:05 a. m., the first post midnight timeslot in its history. O'Brien's contract stipulated that NBC could move the show ahead to 12:05 a. m. without penalty (a clause included primarily to accommodate sports preemptions). On January 10, NBC confirmed that they would move Leno out of primetime as of February 12 and move him to late night as soon as possible. TMZ reported that O'Brien was given no advance notice of this change, and that NBC offered him two choices: an hour long 12:05a. m. time slot, or the option to leave the network. On January 12, O'Brien issued a press release that he would not continue with Tonight if it moved to a 12:05 a. m. time slot, saying, "I believe that delaying The Tonight Show into the next day to accommodate another comedy program will seriously damage what I consider to be the greatest franchise in the history of broadcasting. The Tonight Show at 12:05 simply isn't The Tonight Show." On January 21, it was announced that NBC had struck a deal with O'Brien: He would leave The Tonight Show, receive a $33 million payout, and his staff of almost 200 would receive $12 million in the departure. His final episode aired on Friday, January 22, 2010. Leno returned as host of The Tonight Show following the 2010 Winter Olympics on March 1, 2010. On July 1, 2010, Variety reported that total viewership for Leno's Tonight Show had dropped from 5 million to 4 million for the second quarter of 2010, compared to the same period in 2009. Although it represented the show's lowest second quarter ratings since 1992, Tonight was still the most watched late night program, ahead of ABC's Nightline (3.7 million) and Late Show with David Letterman (3.3 million).

Орынбасарын жариялау

2013 жылдың 3 сәуірінде NBC Леноның 2014 жылдың көктемінде «The Tonight Show» бағдарламасын қалдыратынын, ал оның ізбасары ретінде Джимми Фэллонды белгілегенін хабарлады. Леноның «The Tonight Show» жүргізушісі ретіндегі соңғы бағдарламасы 2014 жылдың 6 ақпанында өтті. Қонақтар қатарында Билли Кристал (Леноның бағдарламасының алғашқы нұсқасындағы тұңғыш қонақ), музыкалық әртіс Гарт Брукс, сондай-ақ Джек Блэк, Ким Кардашьян, Джим Парсонс, Шерил Кроу, Крис Пол, Кэрол Бернетт және Опра Уинфри болды.