Солвэй-Ферттің қару-жарақ сынақ алаңы: даулы тарих және қазіргі жағдай

Кіріспе

Dundrennan Range – Солвей Фертте, Шотландияның оңтүстік-батысындағы Думфрис және Галлоуэйдегі Кирккюдбрайтқа жақын орналасқан қару-жарақ сынақ полигоны. Ол Қорғаныс министрлігінің Кирккюдбрайт оқу аймағының бір бөлігі болып табылады.

Тарих

Бұрын шаруашылыққа пайдаланылған жер, 1942 жылы Ұлыбритания армиясы тарапынан Еуропаның материгіне шабуылға дайындалу үшін әскерлерді оқыту мақсатында сатып алынды. Аймаққа теңіздегі қауіпті аймақ кіреді. 2001 жылы жергілікті тұрғындар бұл жерде кедейтілген ураннан жасалған снарядтарды қолдануға алаңдаушылық білдірді, себебі Перс шығанағындағы соғысқа қатысқан әскери қызметшілердің осындай оқ-дәрілерден ауырып қалғаннан кейін денсаулыққа қатысты қорқыныштар пайда болды. Алайда, Ұлыбритания армиясының өкілі сынақтардың толығымен қауіпсіз екенін мәлімдеді. Сол жылы Шотландия Ұлттық партиясы Парламентте (House of Commons) сынақтарды дереу тоқтатуға шақыру үшін пікірсайыс ұйымдастырды, бірақ ол кездегі Қорғаныс министрі Джефф Хун бұл ұсынысты қабылдамады. 2003 жылы жобаны жаңартуға Шотландияның сол кездегі премьер-министрі Джек Макконнелл қарсы болды, бірақ қаруды қолдану мәселесі бойынша жергілікті тұрғындармен кеңес жүргізілгенге дейін нысан жұмысын жалғастырды. 2006 жылы жергілікті парламентарийлер (MSPs) Аласдер Морган мен Крис Балланс адам денсаулығына тигізетін әсеріне байланысты, халықаралық ұйымдардың мұндай қару-жарақтарды қолдануды тоқтату туралы шақыруларынан кейін, нысанда кедейтілген ураннан жасалған снарядтарды қолдану туралы алаңдаушылықтарын қайта көтерді. Болжам бойынша, нысанда 6000-нан астам кедейтілген уран снаряды, барлығы 20 тонна, Солуэй-Ферт шығанағына атылған. 2008 жылы Шотландия үкіметінің қоршаған ортаны қорғау министрі Майкл Рассел бұрынғы тыйым салу әрекеттеріне қарамастан, нысанда кедейтілген уранды сынауды сынға алды. 2013 жылы, теңіз ортасын қорғауға бағытталған Еуропалық Одақтың заңнамасы күшіне енгеннен кейін, белсенділер тірі снарядтарды теңізге тастауды тоқтатуға шақырды. Алайда, Қорғаныс министрлігінің мәжілісінен алынған хаттамалар заңнаманың нысанға әсер етпейтінін көрсетті, өйткені снарядтар теңізге "қойылған", "тасталған" емес – бұл жауапты белсенділер заңдағы кемшілік деп түсіндірді. Кейін, 2013 жылы жергілікті депутат Рассел Браун Қорғаныс министрлігі мұндай қаруды сынауды қайта бастау жоспары жоқ екенін өзіне хабарлағанын мәлімдеді. 2019 жылы нысанда жаңа сынақтар жүргізілуіне байланысты кіруге тыйым салынды, қоршау орнатылды және жалға берілген шаруалар мен олардың малдары шығарылды. Бұл жергілікті тұрғындардың наразылығын тудырды, олар кеңес жүргізілмегенін мәлімдеді, ал Қорғаныс министрлігі нысанды бес жылға дейін жабу мүмкін екенін айтты.

Previously farming land, the site of was acquired by the British Army in 1942 to train forces for the invasion of mainland Europe. The area includes a sea danger area. In 2001 local people raised concern over the use of depleted uranium shells on the site given health fears which had come to light after service personnel from the Gulf War had fallen sick from such ammunition, however a spokesperson from the British Army claimed the tests were entirely safe. Later that year the Scottish National Party lodged a debate in the House of Commons to call for the immediate suspension of tests on the site, however this was dismissed by the then Secretary of State for Defence Geoff Hoon. In 2003 the renewal of the project was opposed by the then First Minister of Scotland Jack McConnell until a local consultation on the use of the weapon could be carried out, however the site continued to operate. In 2006 concerns were again raised by local MSPs Alasdair Morgan and Chris Ballance regarding the use of depleted uranium shells at the site after calls by a number of international bodies to stop the usage of such armaments given their impact on human health. It is estimated that the site has fired over 6,000 rounds of depleted uranium, amounting to 20 tons, into the Solway Firth. In 2008 the then Scottish Government environment minister Michael Russell criticised the continued tests on site of depleted uranium despite previous moves to stop the live testing. In 2013, following European Union legislation to protect the marine environment campaigners urged the cessation of use of live shells into the sea, however notes from a Ministry of Defence meeting reveal that the legislation would not impact on the site as the shells were 'placed' not 'dumped' into the sea a response campaigners concluded was a loophole. Later in 2013 the local MP Russell Brown said that the Ministry of Defence (MoD) had assured him that there were no plans to resume testing of such weapons on the site. In 2019 renewed testing at the site resulted in the closure of access, installation of fencing and removal of tenant farmers and their livestock. This caused opposition amongst local residents who claimed there had been no consultation, with the MoD saying the site could be closed for up to five years.

Қазіргі қолданылуы

Бұл жер қазір атыс алаңы ретінде және жаяу әскердің тірі және инерт оқ-дәрілерді пайдалана отырып жаттығулар өткізуге арналған оқу алаңы ретінде қолданылады. Сынақ жүргізіліп жатқан кезде, жалға берілген шаруалардан басқа, қауымға кіруге тыйым салынған, себебі аумақта жарылмаған қару-жарақ болуы мүмкін.