Кіріспе

Tripadvisor, Inc. – онлайн-саяхат компаниясы, американдық компания, онлайн-саяхат агенттіктерін, салыстырмалы сауда веб-сайттарын және пайдаланушылар жасаған мобильді қосымшаларды басқарады. Бұл идея Кауферге отбасылық демалысын жоспарлау кезінде туған. Бастапқы қаржы Flagship Ventures, Bollard Group және жеке инвесторлардан алынды. 2004 жылы компания IAC/InterActiveCorp тарапынан сатып алынды. 2005 жылдың тамызында IAC өзінің саяхат бизнесін Expedia, Inc. деген атпен бөліп шығарды. 2007 жылы компания SmarterTravel операторы Smarter Travel Media компаниясын сатып алды; оған SmarterTravel.com, BookingBuddy.com, SeatGuru.com, TravelPod.com, Travel Library.com және Cruise Critic пен IndependentTraveler.com басылымдарының редакторы The Independent Traveler, Inc. кірді. 2008 жылы компания Ұлыбританиядағы пайдаланушылар жасаған саяхат сайты Holiday Watchdog-ты, Airfarewatchdog-ты, бір миллионға жуық тіркелген мүшесі бар саяхат сайты Virtualtourist-ты, саяхаттарды салыстыру сайты OneTime-ды және демалыс үйлерін жалға беру сайты FlipKey-дің көп бөлігін сатып алды. 2009 жылдың сәуірінде Tripadvisor Қытайда жұмысын бастады. 2009 жылдың қазанында компания Қытайдың екінші ірі тұтынушылар саяхат сайты және қонақүйлер мен рейстерді іздеу жүйесі Kuxun.cn-ді сатып алды. 2015 жылдың тамызында Kuxun компаниясы Meituan компаниясына сатылды. 2010 жылдың маусым айында компания Ұлыбританиядағы ең ірі тәуелсіз демалыс үйлерін жалға беру сайты Holidaylettings.co.uk-ті сатып алды. 2010 жылдың қыркүйегінде TripAdvisor Media Group құрамына кіретін SmarterTravel SniqueAway (қазір Jetsetter) сайтының жұмысын бастады, бұл сайттағы әрбір саяхат ұсынымы мүшелердің пікірлерімен бекітіледі. 2011 жылдың шілдесінде компания Чикагодағы Facebook қосымшасы Where I've Been-ді сатып алды. 2011 жылдың желтоқсанында Expedia Tripadvisor-ді жеке компаниядан ашық компанияға айналдырды. 2012 жылдың қазанында компания Нью-Йорктегі Wanderfly сайтының иесі болды. 2013 жылы компания Jetsetter, флэш-сауда сайты, GateGuru, рейстер мен әуежай туралы ақпаратты ұсынатын мобильді қосымша және Oyster.com, қонақүйлер туралы шолулар мен фотосуреттерді ұсынатын веб-сайтты сатып алды. 2014 жылы компания Vacation Home Rentals, Tripod, LaFourchette (кейін theFork аталды) – 140 миллион долларға, Viator – 200 миллион долларға, Mytable, Restopolis және Tripbod, Лондонға негізделген саяхат қауымдастығын сатып алды. 2015 жылы компания голландтық мейрамхананы бағалау сайты Iens, голландтық үстелді брондау сайты SeatMe, ZeTrip, Inc., оның өнімі Rove (пайдаланушыларға сапарларын тіркеуге көмектесетін жеке журнал қосымшасы, соның ішінде олар барған жерлер мен түсірген фотосуреттер), португалдық стартап BestTables және австралиялық стартап Dimmi-ді 25 миллион долларға сатып алды. 2016 жылдың сәуірінде компания Лондонға орналасқан демалыс үйлерін жалға беру нарығы HouseTrip-ті сатып алды. 2016 жылдың тамызында Tripadvisor Citymaps.com-ды сатып алды, ол OpenStreetMap деректеріне негізделген әлеуметтік карталау сайты мен кросс-платформалық карта жасау қызметін ұсынды. 2018 жылдың сәуірінде компания исландтық стартап Bokun-ды (саяхатты брондауға арналған бағдарламалық құралды ұсынатын компания) сатып алды, ал 2018 жылдың қарашасында DoorDash-ты өзінің мейрамханалар тізіміне қосты. 2019 жылдың желтоқсанында Tripadvisor өзінің бас компаниясы Endurance International Group-тан SinglePlatform-ды 51 миллион долларға сатып алды. Сонымен қатар, ол Michelin Guide-тан BookATable-ті сатып алды. 2020 жылдың ақпанында компания атын TripAdvisor-дан Tripadvisor-ға өзгертті, "a" әрпін кішкентай әріппен жазды. 2020 жылдың сәуірінде COVID-19 пандемиясы кезінде Tripadvisor Канада мен АҚШ-та 600 жұмыстан босатуды және басқа елдерде 300-ден астам жұмыстан босатуды жариялады, бұл жұмыскерлер санын 25%-ға қысқартуға әкелді. Компания Бостон мен Сан-Францискодағы кеңселерiн де жапты. 2020 жылдың шілдесінде Tripadvisor Hopjump-қа 8 брендті сатты: Smarter Travel, Airfarewatchdog, BookingBuddy, OneTime, Oyster.com, Family Vacation Critic, What To Pack және Holiday Watchdog. 2020 жылдың 8 желтоқсанында Қытай Tripadvisor-ды қоса алғанда 105 қосымшаны мобильді қосымша дүкендерінен бұғаттады. Қытайдың киберкеңістік басқармасы бұл қосымшалардың "заңсыз" екенін және халықтың "әдепсіз, порнографиялық және зорлық-зомбылық ақпараттары немесе алаяқтық, құмар ойындар және жезөкшелік" туралы алаңдаушылығын білдірді. 2020 жылдың желтоқсанында Tripadvisor.com сайтына 90,2 миллион адам кірді, ал Tripadvisor қосымшасы 2021 жылдың қаңтарына қарай 26 елдегі ең танымал 10 саяхат қосымшасының қатарында болды. 2022 жылдың мамырында Мэтт Голдберг Стивен Кауфердің орнына Tripadvisor-тің жаңа бас директоры болып тағайындалды.

Қарау жүйесін сынға алу

Tripadvisor кез келген қонақ үй, пансион, мотель немесе мейрамхана туралы негізсіз анонимді пікірлерді жариялауға мүмкіндік бергендігі үшін сынға ұшырады. 2021 жылдың мамыр айында Tripadvisor Аушвиц-Биркенау мемлекеттік мұражайына қатысты қарапайымдықтан шыққан, жағымсыз пікірді жариялауға рұқсат бергені үшін айыпталды, онда бір келуші баласын газ камераларына әкелгенін сипаттады. Tripadvisor бастапқыда бұл пікір жариялау ережелеріне сәйкес келеді деп мәлімдеді, бірақ әлеуметтік желілердегі наразылықтан кейін оны алып тастады.

Шантаж

Tripadvisor қонақтың ақшаны қайтару, жаңарту немесе осыған ұқсас сыйлық алмаса, жағымсыз пікір жазумен қорқытуы мүмкін екенін, яғни "қаржылық шантаж" жасауы мүмкін екенін түсінеді, бұл кейбір елдерде заңсыз болуы мүмкін. Осыған байланысты, мекеме иелеріне қонақтың пікір қалдыруына дейін мұндай қауіп-қатерлерді Tripadvisor-ға хабарлау ұсынылады.

Жалған шолулар

Жалған пікірлер көптеп кездеседі және компанияға сын тудырды. 2014 жылдың наурыз айында Tripadvisor-дың қытайлық сайтында бір пайдаланушының бір ай ішінде Париждегі 51 мейрамхананы, сондай-ақ басқа елдердегі 50 қонақүйге пікір жазғаны анықталды. Ал 2017 жылдың қараша айында Vice Media журналының журналисі Ооба Батлер ешқашан бармаған мейрамханалар туралы жағымды пікірлер жазып, төлем алғанын мәлімдеді.

Қалайты мекемелер

2013 жылдың мамыр айында наразы болған кәсіпкер жалған мейрамхана құрды, және хабарларға сәйкес, оны іздеген клиенттер қоқыс жәшіктерімен толы көшеде аңтарылып жүрген. Бұл жалған жарнама Tripadvisor-да шамамен екі ай бойы анықталмады. 2017 жылдың қарашасында журналист Ооба Батлер жалған пікірлерді қолданып, Дуличтегі The Shed деп аталған, шындықта жоқ мейрамхананы Лондондағы мейрамханалардың Tripadvisor рейтингісінде көшбасқа шығарды.

Қылмыс жасады деген пікірлер

2017 жылдың қараша айында Tripadvisor Плайя-дель-Кармендегі Iberostar Paraiso Maya қонақ үйінде 2010 және 2015 жылдары зорлыққа ұшырады деп мәлімдеген екі әйелдің пікірлерін өшірді, олардың бірінде қонақ үйдің күзетшісі қатысты. Әйелдер қонақ үй қызметкерлерінен билік органдарына хабарласатынына уәде алған, бірақ қызметкерлер ешқандай шара қабыланбады. Содан кейін әйелдер Tripadvisor-да ескертулер мен кеңестер жариялады, бірақ пікірлер жойылды. Бірінші құрбан, Кристи Лавтың пікірі кейін қайта жарияланды, ал екінші құрбан, Джейми Валеридің пікірі "әңгіме" деп танылды және қайта жарияланбады. Сонымен қатар, Мексика бойынша қонақ үйлер мен курорттарда осы сияқты кем дегенде 12 оқиға тіркелді, оның ішінде сол аймақтағы курортта 29 жастағы ер адам массаж терапевтінен зорлыққа ұшыраған. Пікір жазу арқылы қонақ үйлер мен жергілікті билік қылмыстық іс қозғамаған қылмыстық оқиғалар туралы адамдарды ескертуге тырысқандардың пікірлері Tripadvisor-мен жойылды немесе жариялаудан бас тартты.

Meriton қонақтарға пікірлер үшін сыйақы ұсынады

2015 жылдың қазан айында Меритон қонақ үйінің бұрынғы басқарушысы қонақтарға сайтта қалдырған бағаларын өзгерту үшін түрлі жеңілдіктер ұсынылғанын мәлімдеді. 2018 жылы Австралия Бәсекелестік және Тұтынушылар Комиссиясы Меритонға тұтынушыларды қателеуі үшін 3 миллион австралиялық доллары көлемінде айыппұл салды.

Қауіпті пікірлер

2015 жылдың наурыз айында Шри-Ланкада тұратын неміс қонақ үй иесі Дитмар Доринг Tripadvisor-ды Маравиладағы The Cosy Beach курорты туралы қасақана жаман пікірлер жариялаған деп айыптады. Ол шамамен 500 000 АҚШ доллары көлеміндегі зиянды өтеу үшін сотқа жүгінуге мәжбүр болғанын мәлімдеді. 2012 жылы Сыртқы Гебрид аралдарындағы қонақ үй иесі Ричард Голлин, қасақана жалган мәлімдемелер салдарынан келген зиянды өтеу талабымен Шотландиядағы Шериф сотына шағым түсірді. Tripadvisor бастапқыда АҚШ-та тіркелгендіктен шотланд соттарының қарауына жатпайды деп мәлімдеді. Бірақ кейіннен Ұлыбританияның сот жүйесінде сотталуға келісім білдірді. Сот Tripadvisor-дың пайдалану шарттарын қарастырылып жатқан бизнес үшін күшіне енетін келісімшарт деп шешті. Сот ісі 1977 жылғы Тұтынушылар шарттарындағы әділетсіз талаптар туралы заңмен байланысты мәселелерді қамтиды деп танылды, және осы мәселелер Сторнуэйдегі жоғары сотқа жіберілді. Арыз беруші істі тоқтатты, себебі оны әрі қарымасқа қаржысы жетпеді.

Кәсіпорынның саяси бағынысына байланысты жалған шолулар

2019 жылы Reform UK партиясының бас кеңсесі ретінде қолданылған қонақ үйге Tripadvisor сайтында жүздеген пайдаланушы бір жұлдызды пікірлер жазып, «қорқытты». Норфолк округіндегі бұл қонақ үй саяси партияның төрайымы Кэтрин Блейклоктың күйеуіне тиесілі болған.

Жаман сауда-саттық әрекеттері үшін айыппұл

2014 жылдың желтоқсанында Италияның монополияға қарсы органы Tripadvisor-ге Tripadvisor веб-сайтындағы бұрыс коммерциялық тәжірибелер үшін 500 000 евро айыппұл салды. Италиялық орган Tripadvisor және оның итальяндық бөлімшесі пікірлердің көздері туралы қате ақпаратты жариялауды тоқтатуы керек екенін мәлімдеді. 2015 жылдың маусым айында газет құрған жалған мейрамхана Италиядағы сайттың рейтингісінде көтеріліп, алға шықты. 2013 жылдың тамызында Кеннет Ситон компанияға қарсы 10 миллион долларлық сот процесін ұтырып алды, онда ол Теннесси штатының Пиджон Фордж қаласындағы Grand Resort Hotel and Convention Center қонақ үйінің "Американың ең лас қонақ үйі" деп бағаланғанының негізізсіз әңгімелерге құрылған деп шағымданып айтқан болатын.

Жарнама стандарттарын бұзу

2011 жылдың қыркүйегінде онлайн-тергеулер жүргізетін KwikChex компаниясы ұсынған шағымды алғаннан кейін, Ұлыбританияның жарнама стандарттары органы (ASA) Tripadvisor-дың саяхатшылардан сенімді және адал пікірлер беру туралы мәлімдемелерін ресми түрде тергеуді бастады. ASA Tripadvisor-дың "барлық пікірлері нақты саяхатшылардан алынған немесе адал, шынайы және сенімді" деген пікірді білдіруіне немесе осыған ұқсас мәлімдеме жасауына болмайтынын анықтады. Тергеу нәтижесінде Tripadvisor-ға Ұлыбританиядағы веб-сайтынан "сенімді пікірлер" деген ұранын алып тастау бұйырылды. Ол қонақүйлерге қатысты пікірлер бөліміндегі ұранын "қоғамдастығымыздың пікірлері" деп өзгертті. Tripadvisor бұл брендтік өзгерістер біраз уақыттан бері жоспарланғанын және өзгерістер 2011 жылдың маусым айында, ASA тергеуі басталар алдында қолға алынғанын мәлімдеді. ASA "тұтынушылар алаяқтық жазбаларға алдануы мүмкін екеніне алаңдаушылық білдірді, себебі жазбалар ешқандай тексеруден өткізбестен жасалуы мүмкін", бірақ Tripadvisor жалған мазмұнды анықтау және жою үшін "жетілдірілген және өте тиімді алаяқтыққа қарсы жүйелерді" пайдаланғанын мойындады. Компания веб-сайтында күдікті пікірлер үшін шамамен 30 қонақүйді жазалады, оның ішінде Корнуоллдағы бір қонақүй қонақтарға оң пікірлер қалдыру үшін пара берген. Tripadvisor пікірлер автордың IP-адресі мен электрондық пошта мекенжайы арқылы тексеріледі және кез келген күдікті үлгілерді немесе әдепсіз немесе ұятты тілді анықтауға тырысады деп мәлімдеді. Сондай-ақ, сайт пайдаланушыларға күдікті мазмұн туралы хабарлауға мүмкіндік береді, одан кейін Tripadvisor қызметкерлері оны бағалайды.

Деректер бұзылуы

2011 жылдың наурызында Tripadvisor өзінің пайдаланушыларына деректер бұзылғанын, сондай-ақ рұқсатсыз кірген тұлға электрондық пошта тізімінің бір бөлігін ұрлап, оны спам жіберу үшін пайдалануы мүмкін екенін хабарлады. Парольдер мен басқа да жеке ақпарат ұрланбады.

Төменгі баға

2012 жылдың шілдесінде TripAdvisor компаниясы АҚШ Көлік министрлігі тарапынан әуе билеттерінің бағаларында салықтар мен алымдарды көрсетуді талап ететін әділ сауда ережелерін бұзғаны үшін 80 000 доллар көлемінде айыппұл төледі. Бұл тәжірибе «тамшы баға белгілеу» деп аталады. Аталған ереже сол жылдың қаңтар айында күшіне енген болатын.

Израиль қоныстарына қатысу

2020 жылғы 12 ақпанда Біріккен Ұлттар Ұйымы Палестина аумақтарындағы, оның ішінде Шығыс Иерусалимдегі және Голан биіктіктеріндегі Израильдік елді мекендерге қатысты белгілі бір қызметтерге қатысқан барлық бизнес кәсіпорындарының дерекқорын жариялады. Tripadvisor компаниясы «елді мекендерді сақтау және олардың бар болуын қолдайтын қызметтер мен пайдалы ресурстарды ұсыну» қызметіне қатысқандығына байланысты осы дерекқорға енгізілді.

Жамандық жасау

2022 жылдың 21 қарашасында Париж коммерциялық соты Tripadvisor компаниясын Bourse des vols.com сайтының операторы Viaticum компаниясына 57 000 евро көлемінде зиян өтемақысы және басқа да шығындар төлеуге міндеттеді, осы әрекеттері арқылы оны жамандағандығы үшін.

Марапаттар

2019 жылы Forbes журналы TripAdvisor-ды Американың ең жақсы орташа көлемді жұмыс берушісі деп атады.