Кіріспе

Кескелдер түрі

Малай ормандық гекконы немесе жолақты иілген саусақты гекконы (Cyrtodactylus pulchellus) – Оңтүстік-Шығыс Азияда таралған гекконның бір түрі.

Сипаттама

Басы ірі, айтарлықтай төмендеп, жұмыртқа тәрізді; мұрны орбитадан ұзын, оның диаметрі құлақ тесігінен арақашықтығымен тең; маңдай және лореалдық аймағы ойыс; құлақ тесігі сопақша, тік, сәл көлбеу, көз диаметрінің үштен бірінен бес екіден бір бөлігіне дейін. Денесі мен аяқ-қолы ұзынша келген. Саусақтары мықты, тамырында сәл төмендеп, қалған бөлігінде қатты қысылған; төменгі жағында жақсы дамыған көлденең пластиналары бар негізгі буын. Басы ұсақ түйіршіктермен жабылып, омыртқа және жақайы аймақтарында кішкентай дөңгелек түйіршіктер, ал мұрынның алдыңғы және лореалдық ойыстарынан басқа жерлерінде түйіршіктер ірілеу. Мұрындық жартылай төртбұрышты, тереңдігінен екі есеге жуық кең, жоғары жағында орталық тілік және мұрынға айтарлықтай еніп кіреді; соңғысы артқа қарай бағытталған, мұрындық, бірінші ерін және үш немесе төрт мұрын сүйегі арасында тесілген; 10-13 жоғарғы және 10-12 төменгі ерін; иек үшбұрышты; екі немесе үш жұп жамбас қалқандары, ортаңғысы ең ірісі және иектің ұшының артында байланысқан; жұмсақ таңдай ұсақ түйіршікті. Денесі мен аяқ-қолының үстінде ұсақ жалпақ түйіршіктер, кішкентай дөңгелек, қабыршақты, үшбұрышты түйіршіктермен араласқан; қолтықтан шатқа дейінгі қабыршақты түйіршіктер тізбегі, ішкі аймақты шектейді; құрсақ қабыршақтары спиральді, жабысқан, орташа үлкен. Еркектердің жамбас аймағында бойлық жоғасы бар, онда екі параллель қатарлы преанальды тесіктер орналасқан, бұл тесіктер ұзын тік бұрыш құрайды; әр жағында барлығы 18-20 тесік, олардың 4-5-і жоғаста орналасқан. Құйрығы цилиндр тәрізді, ұшына қарай жіңішкерейеді, үстінде кішкентай жалпақ қабыршақтар мен әлсіз қабыршақты түйіршіктерден тұратын сақиналар, астыңғы жағында үлкен көлденең пластиналар қатары бар. Жоғары жағы ашық қоңыр, кең қоңыр, ақ жиекті көлденең жолақтары бар, олар жолақтар арасындағы кеңістіктерден тар; алдыңғысы жылқынің ілгегі тәрізді, көзден көзге дейін мойын арқылы; екіншісі ай тәрізді, жауырын аймағында; денеде тағы үш; құйрығы қоңыр қоңыр түстес толық сақиналармен; астыңғы беттері лас ақ. Мұрынынан шанағына дейін 4 дюйм; құйрығы 5 дюйм.

Тарату

Соғыл Шығыс Үндістан (Бенгал), Бирма, Сингапур, Таиланд (Пхатталунг, Транг, Нахон Си Таммарат, Сатун), Малайзия түбегі, Пенанг, Плау Ланкави және Перак. Австралиядағы Кейп-Йорк түбегі мен солтүстік Квинслендте табылған Cyrtodactylus abrae қазір синоним деп есептеледі.