Кіріспе

1893 жылғы Оскар Паниццаның антисемит кітабы. «Операцияланған еврей» (Der operirte Jud’) – 1893 жылы неміс дәрігері Оскар Паницца жариялаған сатирикалық антисемит кітабы. Шартты түрде медициналық көзқараспен жазылған, ол сол дәуірге тән ғылыми нәсілшілдіктің көрнекті мысалы болды.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Жас еврей дәрігері антисемиттік қысымдардың салдарынан еврейлігінен бас тартуға мәжбүр болады, осы үшін ол қатыгез және ауыртпалы этникалық пластикалық операция жасауға тырысады. Оның еврейлерге тән стереотиптік белгілері бар: қара, иірім шашы, майлы терісі, қалың еріндері, үлкен, ілмекті мұрны, әйелше дауысы, нашар дене қамыты және ортопедиялық кемшіліктері. Ол барлық сүйектерін түзеуге, шашын сарыға бояуға және дауысын өзгерту үшін көмекшісін өзгертуге шара қолданады. Одан кейін оны ваннаға салып, таза арий қыздарынан қан құйылады. Еврейлігінен айыққандай болған дәрігер сары шашты неміс әйеліне үйленеді. Бірақ, үйлену тойында сөз сөйлеуге дайындалып тұрғанда, дауысы көтеріліп, барлық бұрынғы еврейлік белгілері қайтадан пайда болады. Соңында ол едендегі желе сияқты еріп кетеді.

Талдау

Кітапта сол дәуірдегі нәсілдік антисемитизмнің элементтері қамтылған: еврейдің өзінің мәдени ерекшелігінен қашуға ұмтылуының білдірілуі, оның өзін өзгертпек үшін қандай дайындыққа баруы, осы өзгеру әрекеттерінің ашық сипаты және оның мүмкін еместігі. Автор еврейлер өз нәсілінен қашып құтыла алмайды деген идеяны көрсетуді көздеді, ал оған тырысу оларды төмендеуге немесе «үнтерменш» (адам емес) деңгейіне түсіруге алып келеді. Еврей ер адамның тойында суға айналуының бейнесі еврейлікті мәдени ассимиляция арқылы жеңуге болмайтындығын көрсетеді.