Кіріспе

Пенсильвания университетіндегі 1993 жылғы дау
Су бұқасы оқиғасы – 1993 жылы Пенсильвания университетінде болған дау, онда Израильде туған еврей студенті Эден Якобовиц университеттің нәсілдік мазақтау саясатын бұзды деген айып тағылды. Бұл оқиға 1990-шы жылдары АҚШ-та саяси дұрыстық туралы өршіп келе жатқан пікірталас аясында кеңінен жарияланды.

Тарих

1993 жылдың 13 қаңтарында Иден Якобовиц терезеден қарап, «Жұтып қой, су бұқасы! Егер кешкілікке бара жатсаңдар, жатақханадан бір шақырым жерде зоопарк бар!» – деп айқайлады. Оның сөзін естігендер көбінесе қара түсті Delta Sigma Theta студенттік қауымының мүшелері еді, олар жатақханасының алдында шу көтеріп тұрған. Басқалар да оларға қарсы айқайлаған, бірақ қудалауға тартылған тек Якобовиц болды. Студенттік қауым мүшелері афроамерикандықтардың дәстүрлі биі – стиппингке дайындалып жатқанын мәлімдеді. Алғашқыда Якобовицке кеңесші тағайындалып, университет ұсынған келісімді қабылдауға көндіруге тырысты. Келісім шарттары бойынша, ол нәсілдік кемсітушілік саясатын бұзғанын мойындауы керек еді. Бірақ, ол Пенсильвания университетінің тарих профессоры және либертариандық белсенді Алан Чарльз Корстың кеңесімен университет шешіміне қарсы шықты. Израильде туған және иврит тілінде сөйлейтін Якобовиц, «су бұқасы» сөзін еврей жаргонындағы «бехема» (жануар немесе аң, қараңыз бегемот) сөзінен алғанын түсіндірді. Израильдіктер осы сөзді дауыстап, шу шығаратын адамдарды сипаттау үшін қолданады. Ол осыны растайтын бірнеше сарапшы куәлерді шақырып алды, соның ішінде Нью-Йорк азаматтық құқық коалициясының президенті және атқарушы директоры Майкл Майерс, су бұқасының афроамерикандықтарға қарсы нәсілдік айыптама емес екенін куәландырды. Якобовицтің оқиғасы Пенн университетіне бағытталған медиа назарының арқасында кеңінен танылды. 23 сәуірде, сотқа бірнеше күн қалғанда, Нью-Йорктегі еврей «Daily Forward» газеті «Пенсильвания Йешива баласын «буффалоға» дайындап жатыр» деген тақырыппен оқиғаны жариялады. «The Wall Street Journal» газеті 26 сәуірде «Пеннде «буффалоға» түсірілді» деген мақала жариялағаннан кейін оқиға одан да кеңірек таралды. Якобовиц телеарналарда бірнеше рет сұхбат берді. Әйелдерді «су бұқасы» деп атағаны туралы куәліктер мен университет бұл сөздің нәсілдік айыптама екеніне сенгендігіне байланысты, оған қарсы қудалау амалдары жүргізілді. 1993 жылдың 13 мамырында жаңалықтарды жеткізуші Джон Чанселл «біздің жақсы білім ошақтарының кампустарында «тіл полициясы» жұмыс істеп жатыр. «Сөз полицейлері» саяси дұрыстық туын көтеріп жүр» деген пікірін білдірді. Ал Вернон Джордан бірнеше жылдан кейін «ақ толқындағы қатысушы оңшылдардың батыры болды, ал төрт қара әйел есімдері аталмай, ұлттық мазаққа ұшырады» деп жазды. Университет президенті Шелдон Хакни оқиғаның «идеологиялық мақсаттар үшін қолданылғанын» айтты және бұл сөз тіркесін зиянсыз деп тану «афроамерикандықтарды ақ нәсілділердің үстемдігі ойынының бөлігі ретінде жануарлар сияқты бейнелеудің тарихын елемеу және әйелдер не естігенін және неге олар ашуланғанын түсінбеу» деген пікірде болды. Халықаралық баспасөз Пенн университетінің шешімдерін сынап, сынап бағалағандықтан сот отырысы тағы екі айға кейінге шегерілді. Гарри Трюдо «Дунсбери» газетінің бір күнін су бұқасы оқиғасына арнады. Бұл іс 1993 жылдың мамыр айында студенттер тобы айыптауды алып тастауға келіскен кезде аяқталды, соның салдарынан өкіл Айана Тейлор «бізге аяусыз сәтсіздікке ұшыраған сот процесіне көңіліміз қалды» деді.