Кіріспе
Қауіпсіздік шынысы – жарақаттану мүмкіндігін азайтатын қосымша қауіпсіздік мүмкіндіктері бар шыны. Оның кең таралған түрлеріне қатайтылған шыны (немесе тот бастырылған шыны), ламинатталған шыны және сым торлы шыны (немесе сымды шыны) жатады. Қатайтылған шыныны 1874 жылы Франсуа Бартелеми Альфред Ройер де ла Басти өнертапқан. Сым торлы шыныны 1892 жылы Фрэнк Шуман ойлап тапты. Ламинатталған шыныны 1903 жылы француз химигі Эдуард Бенедикт (1878–1930) өнертапқан. Бұл үш тәсілді оңай біріктіруге болады, соның арқасында шыны бірден қатайтылып, ламинатталатынымен қатар сым тормен де жабдықталады. Дегенмен, сым торды басқа тәсілдермен қолдану жиі кездеспейді, себебі ол әдетте олардың ерекше қасиеттерін жояды. Көптеген дамыған елдерде қауіпсіздік шынысы құрылыс ережелерінің бөлігі болып табылады, бұл ғимараттардың қауіпсіздігін арттырады.
Safety glass is glass with additional safety features that make it less likely to break, or less likely to pose a threat when broken. Common designs include toughened glass (also known as tempered glass), laminated glass, and wire mesh glass (also known as wired glass). Toughened glass was invented in 1874 by Francois Barthelemy Alfred Royer de la Bastie. Wire mesh glass was invented in 1892 by Frank Shuman. Laminated glass was invented in 1903 by the French chemist Édouard Bénédictus (1878–1930). These three approaches can easily be combined, allowing for the creation of glass that is at the same time toughened, laminated, and contains a wire mesh. However, combination of a wire mesh with other techniques is unusual, as it typically betrays their individual qualities. In many developed countries safety glass is part of the building regulations making properties safer.
Қаттыланған шыны
Қаттытылған шыныны қалыпты шыныға қарағанда мықтырақ ету үшін бақыланатын жылулық немесе химиялық өңдеуден өткізеді. Қаттыту процесі арнайы түрде шыны ішінде тепе-теңдік күштер тудырады, соның салдарынан шыны сынғанда, кездейсоқ, өткір сынықтарға айналудың орнына, бір-біріне ұқсас өлшемдегі және пішіндегі ұсақ, дөңгелек кесектерге бөлінеді. Мұндай дөңгелек кесектер жарақаттану қаупін азайтады. Қауіпсіздігі мен беріктігінің арқасында қатырылған шыны түрлі қолдану салаларында қолданылады, оның ішінде: жолаушылар көліктерінің терезелері, душ кабиналарының есіктері, архитектуралық шыны есіктері мен үстелдер, тоңазытқыштардағы сөрелер, оқтан қорғалған шынының құрамдас бөлігі, суға шомылу маскалары, сондай-ақ түрлі табақтар мен ыдыстарда. АҚШ-та 1977 жылдан бері федералды заң бойынша есіктерде және ванна және душ қоршауларында қауіпсіз шыны қолданылуы міндетті.
Қалқанды шыны
Ламинатталған шыны шыны және пластик қабаттарынан тұрады, олар аралық қабат арқылы біріктіріледі. Ламинатталған шыны сынғанда, әдетте поливинилбутиралдан (PVB) жасалған аралық қабат, екі немесе одан көп шыны қабаттарының арасында оны өз орнында ұстап тұрады, ал шыны кішкентай бөлшектерге ыдырайды. Аралық қабат сынған жағдайда да шыны қабаттарын байланыстырып ұстайды, ал оның беріктігі шынының үлкен, өткір бөлшектерге айналуына кедерілтестік жасайды. Егер соққы шыныны толығымен тесіп өтуге жеткіліксіз болса, бұл жағдайда ерекше "тоқыма желісі" сияқты жарылу үлгісі (радиальды және концентрлі жарықтар) пайда болады. Ламинатталған шыны көбінесе адамдардың соқтығысуы мүмкін немесе шыны сынып құлау қаупі бар жерлерде қолданылады. Люктер мен автомобильдердің алдыңғы әйнектері әдетте ламинатталған шыныдан жасалады. Дауылға төзімді құрылыс талап етілетін аймақтарда ламинатталған шыны сыртқы дүкендердің витриналарында, қасқыр қабырғаларында және терезелерде жиі қолданылады. PVB аралық қабаты сонымен қатар дыбыс өткізбеу қасиетін арттырады, өйткені дыбысты жұтады, сондай-ақ кіріп келетін ультракүлгін сәулелердің көп бөлігін (терезе шынысында 88% және алдыңғы әйнекте 97,4%) тоқтатады.
Сым торлы шыны
Сым желілі шыны (сонымен қатар, грузин сымды шыны деп те аталады) шыны ішіне кіріктірілген жіңішке металл сымнан құралған тор немесе желіден тұрады. Сымды шыны АҚШ-та өртке төзімділігі үшін қолданылады және жылуға, сондай-ақ су ағынына төзу қабілеті жоғары бағаланады. Осы себепті, сымды шыны қызметтік лифттерде өртті шахтаға өткізбеу үшін ғана қолданылады, сонымен қатар ол өрттен жақсы қорғалған және бөлінген мекемелерде жиі кездеседі. Сым шыны, жылудық стрестен жарылған жағдайда да, рамадан түсіп қалмайды және ламинатталған материалдарға қарағанда жылуға төзімдірек. Сымды шыны, әдетте сипатталатындай, көптеген адамдар одан күтетіндей функцияны атқармайды. Сымдық тордың металл болуы оны күшейткіш компонент ретінде қарастыруға негіз береді, мысалы, темірбетон құрылымдардағы арматура сияқты. Алайда, сымды шыны сымсыз шыныға қарағанда нашар, себебі сым шынының құрылымын бұзады. Сымды шыны сымсыз шыныға қарағанда жарақаттарды күшейтеді, өйткені сым кез келген сынықтың бұзылуын арттырады. Бұл оның мекемелерде, әсіресе мектептерде қолданылуының азаюына әкелді. Соңғы жылдары өртке және қауіпсіздікке қатысты талаптарға жауап беретін жаңа материалдар пайда болды, сондықтан сымды шыныны қолдану мәселесі бүкіл әлемде талқыланып жатыр. АҚШ-тың Халықаралық құрылыс кодексі 2006 жылы сымды шынына тыйым салды. Канаданың құрылыс кодекстері әлі де сымды шыныны пайдалануға рұқсат береді, бірақ кодекстер қайта қаралып жатыр және дәстүрлі сымды шынының қолданылуы шектелуі күтілуде. Австралияда мұндай қарау жүргізілмейді.