Кіріспе

Американдық экономикалық тарихшы (1944 жылы туған) және американдық экономист Роберт Хиггс (1 ақпан 1944 жылы туған) – Public Choice, Жаңа институционалдық экономика және австриялық экономика мектебінің материалдарын үйлестіретін американдық экономикалық тарихшы және экономист. Ол саяси және құқықтық теорияда, сондай-ақ қоғамдық саясатта өзін "либертариандық анархист" деп сипаттайды. Оның экономика және экономикалық тарих саласындағы жазбалары көбінесе үкімет билігінің және оның өсуінің себептеріне, тәсілдеріне және салдарына бағытталған.

Академиялық мансап

Хиггс Джонс Хопкинс университетінде экономика ғылымдарының докторы дәрежесін алды және Вашингтон университетінде, Лафайет колледжінде және Сиэтл университетінде оқытушы болып жұмыс істеді. Ол сондай-ақ Оксфорд және Стэнфорд университеттерінде қонақ ғалым болды. 2006 жылы Прага экономика университетінде қонақ профессор болып жұмыс істеді, қазіргі уақытта ол экономика және тарих кафедрасының құрметті профессоры. Хиггс 1994 жылдың қыркүйегінен бастап Тәуелсіз институттың саяси экономика бойынша аға ғылыми қызметкері болып табылады. 1995-2013 жылдар аралығында редактор болғаннан кейін 2013 жылдан бастап "The Independent Review" журналының жауапты редакторы болып қызмет етеді. Хиггс сонымен қатар Мизес институтының аға ғылыми қызметкері және 2015 жылы кәсіпкер Джордж У. Коннелл құрған Мюррей Н. Ротбардтың бостандық медалін алды.

Рашеттік әсер

"Кризис және Левиафан" еңбегінде Хиггс өзінің ракет гипотезасын үкімет өсуінің жалпы түсінігінің бөлігі ретінде егжей-тегжейлі түсіндірді. Хиггс қазіргі заманғы модельдер үкімет өсуін түсіндіру үшін неге өсудің тарихи түрде үздіксіз емес, секіріспен пайда болғанын түсіндіруді мақсат етті. Хиггс бұл құбылысты түсіндіру үшін ракет эффектісін қалыптастырды. Оның теориясы бойынша, үкіметтің өсуі нақты немесе ойдағы ұлттық "дағдарыстарға" жауап ретінде орын алды, ал дағдарыстан кейін кейбір, бірақ сирек кездесетін жаңа шаралар тоқтатылды. "Кризис және Левиафан" американдық федералды үкіметінің 1880-1980 жылдардағы тарихын зерттейді, осы кезеңді ракет эффектісімен байланыстырады. Ол экономикалық дағдарыстар мен соғыстарды үкімет өсуінің басты себептері ретінде атайды. Дэниел Маккарти Хиггсті жоғары бағалады және оның ракет эффект теориясын "Американдық консерватор" журналында жарияланған "Левиафанға қарсы" деген мақаласында қысқаша баяндады. Мақалада Маккарти "Кризис және Левиафанды" маңызды туындыға айналдырған нәрсе – Джеймс Мэдисонның 1794 жылғы ескертуінің логикасын "әрбір жағдайды үкіметте күш жинақтаудың ресурсына айналдырудың ескі тәсілі" ретінде толыққанды жеткізгендігі екенін атап өтті. Басқа саяси экономистер соғыс, депрессия және жалпы ала-құла кезеңдерде мемлекеттік биліктің өсуін бұрын да зерттеген, бірақ ешқайсысы Хиггс сияқты ойлы және мұқият зерттеген жоқ. Ол "ракет эффектісін" сипаттауда ерекше көңіл бөлді: дағдарыс өткеннен кейін мемлекеттік билік көбінесе қайтадан шегінеді, бірақ ол сирек бастапқы деңгейіне оралады; осылайша, әрбір төтенше жағдай үкіметтің құзыретін бұрынғыдан сәл кеңейтеді.

Сыртқы саясат

2008 жылғы президенттік сайлау кезінде Хиггс сол кездегі президенттікке үміткер Рон Полды қорғады. Ол Брет Стивенстің The Wall Street Journal газетінде жарияланған мақаласына жауап ретінде «соғыс, соғысқа дайындық және шетелдік әскери араласулар көбінесе бізді қорғауға емес, бізге үнемі айтылып жүргендей, экономикалық қуатымызды әлсіретіп, азаматтық және экономикалық еркіндігімізді жойды» деген пікірді айтты.

Кітап үлестері

"Соғысты ақтау сирек кездеседі". Соғыс. Детройт: Гринхейвен Пресс, 2014, 27–36-б. Екінші ойлар: АҚШ экономикалық тарихының мифтері мен моральдық принциптері, Дональд М. МакКлоски бойынша. Нью-Йорк: Оксфорд университетінің баспасы, 1993.