«Түсқұмар» (2005) фильмі – Оңтүстік Африкадағы балалардың қиын өмірі, жеңіске толы драма. Музыкасы, актерлік шеберлігі және режиссурасы жоғары бағаланған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
2005 жылы Гавин Худ режиссерлік еткен фильм.
2005 film directed by Gavin Hood
the film
Фильмнің саундтрегінде оңтүстікафрикалық әртіс Зола мен афро-поп тобы Mafikizolo орындаған кваито музыкасы, сондай-ақ Марк Килиан мен Пол Хепкердің музыкасы, оңтүстікафрикалық наразылық әншісі және ақыны Вуси Махласеланың дауысы естіледі. Фильм, әсіресе сценарийі, режиссурасы, актерлік шеберлігі (әсіресе Чвениагае мен Пхетоның ойыны), операторлық жұмысы және эмоционалдық тереңдігі үшін жоғары бағаланды. Ол 2006 жылы «Үздік халықаралық көркем фильм» номинациясында «Оскар» сыйлығын жеңіп алды және «Алтын глобус» сыйлығына «Үздік шетелдік фильм» номинациясында ұсынылды. Бұл оңтүстікафрикалық және француз тілінде түсірілмеген африкалық фильмдердің арасындағы тұңғыш жеңіс болды. 2009 жылы фильм тамил тілінде «Йоги» деген атпен қайта түсірілді.
The soundtrack features Kwaito music performed by South African artist Zola and Afro pop group Mafikizolo, as well as a score by Mark Kilian and Paul Hepker with the voice of South African protest singer and poet Vusi Mahlasela. The film was praised, particularly for its writing, direction, and performances, especially Chweneyagae's and Pheto's, cinematography and for emotional weight. It went on to win the 2006 Academy Award for Best International Feature Film and was nominated for the Golden Globe for Best Foreign Language Film, becoming the first South African film and first African film not made in French to win the former. In 2009, it was unofficially remade in Tamil as Yogi.
Сюжет
Анасы аурудан қайтыс болған кезде, Дэвид қатыгез әкеден қашып кетеді және басқа үйсіз балалармен бірге үлкен бетон құбырлар тізбегінде тұрады. Бірнеше жылдан кейін, қазір Цотси деп аталатын Дэвид, оның достары Бутчер, Аап және Бостонды қамтитын топтың басшысы болды. Қасапшы ұрлық кезінде жасаған кісі өлтіруге қатысқаннан кейін, Цотси мен Бостон қақтығысып, Бостон ауыр жарақат алады. Кейіннен Цоци оның көлігін ұрлап бара жатқанда, Пумланы атып өлтіреді, бірақ оның артқы орындығында үш айлық сәбиді табады. Тсотси машинадағы құнды заттарды алып, сәбиді шатырға алып кетеді. Пумла шабуылдан аман қалады (көлік арбасына байланған болса да) және полиция суретшісімен бірге Цотсидің бет-әлпетін құрама эскиз жасап, газеттерде жарияланады. Ол өзінің жалғыз өзі сәбиге дұрыс қамқорлық жасай алмайтынын түсінгенде, Мириамның арқасына кішкентай баланы байлап, жұртшылыққа арналған краннан су алатын жерін байқайды. Ол әйелдің артынан барады да, қару ұстап, баланы тамақтандырады. Осы арада бай бандит Фела Аап, Бостон және Бэтчерді өзіне жұмысқа алуды бастайды. Ол баланы екінші рет Мириамға әкелгенде, Мириам баласын өзімен қалдырып, оның орнына өзі бағуға рұқсат сұрайды. Цотси жарақат алған Бостонды күтіп алуға шешім қабылдап, Аап пен Кассагерді Бостонды өзінің шатырына апарады. Достары "Ұстаз бала" деп атаған Бостон мұғалімдердің емтиханын ешқашан тапсырмағанын айтады. Цоци оған Бостон емтихан тапсыра алуы үшін банда ақша жинайтынын айтады, яғни олар тағы да тонау жасауы керек болады. Цотси мен Ап Пумланың үйіне барады. Олар оның артынан үйге кіріп, байлап қояды. Апа Джонға күзетуді тапсырады, ал Каспер жатын бөлмені қарайды, ал Цотси нәресте бөлмесіндегі заттарды жинап алады. Апам тоңазытқышты талап-сақтауға барғанда, Джон дабыл қағып, ескерту жасайды. Қасқыр үрейленіп, Джонның тапқан пішінімен Джонды өлтіруге тырысады. Цоци Қасапшыны өзінің тапаншасымен атып өлтіреді. Ол Апам екеуі Джонның көлігімен қауіпсіздік тобының келуінен бірнеше минут бұрын қашып кетеді. Цотсидің Қасапшыны өлтіргеніне күйініп, бір күні Цотси оған да зиян келтіреді деп қорқып, Ап бандадан кетуге шешім қабылдайды. Цотси Мириамның үйіне қайтып келгенде, ол сәбиді қайдан алғанын білетінін айтады және баланы ата-анасына қайтаруды сұрайды. Цоци сәбиді қайтару үшін жолға шығады. Ол Джонның үйіне жетіп, интеркомен Джонға баланы қақпадан тыс қалдыратынын айтады. Сол арада үйде тұрған офицер капитан Смитке хабар береді, ол оқиға орнына тез жетеді, Цотси қашып кетуге дайындалып жатыр. Полиция Цотсиге қаруларын сілтеп, оған сәбиді қайтаруды бұйырады. Алайда Джон оларды қаруларын түсіріп, сәбиді өзі алып келуге шақырады. Ол баланы қолына алып жатқанда, Джон оны баласын беруге көндіреді. Цотси эмоционалды түрде сәбиді Джонға береді, содан кейін оған қолын көтеретінін және фильм аяқталғанда өзін ұстап беретінін айтады.
As his mother is dying of disease, David runs away from an abusive father and lives with other homeless children in a series of large concrete construction pipes. A few years later, David, who now goes by Tsotsi, is the leader of a gang that includes his friends Butcher, Aap, and Boston. After getting involved in a murder committed by Butcher during a mugging, Tsotsi and Boston get into a fight that leaves Boston badly injured. Tsotsi later shoots Pumla, a young woman, while stealing her car, only to discover a three month old baby in the back seat. Tsotsi hastily strips the car of its valuables and takes the baby back to his shack. Pumla survives the attack (although is wheelchair bound) and works with a police artist to create a composite sketch of Tsotsi's face, which is then run in the newspapers. Realising that he cannot properly care for the baby on his own, Tsotsi spots Miriam with a young child strapped to her back, collecting water from a public tap. He follows her to her shack and forces her at gunpoint to feed the kidnapped child. Meanwhile, rich gang leader Fela begins attempting to recruit Aap, Boston, and Butcher to work for him. When Tsotsi takes the child to Miriam a second time, she asks him to leave the boy with her so that she can care for him on Tsotsi's behalf, and Tsotsi agrees. Tsotsi decides to take care of the injured Boston and has Aap and Butcher take Boston to his shack. Boston, who is called Teacher Boy by his friends, explains that he never took the teachers' examination. Tsotsi tells him that the gang will raise the money so that Boston can take the exam, which means that they will have to commit another robbery. Tsotsi and Aap go to Pumla's house. When Pumla's husband John returns from the hospital, they follow him into the house and tie him up. Aap is assigned to watch John while Butcher ransacks the bedroom and Tsotsi collects items from the baby's room. When Aap goes to raid the fridge, John activates the alarm. In a panic, Butcher attempts to kill John with John's pistol that he found. Tsotsi shoots and kills Butcher with his pistol. He and Aap escape in John's car moments before the security company arrives. Traumatised by Tsotsi's killing of Butcher and fearing that Tsotsi will one day harm him too, Aap decides to leave the gang. When Tsotsi goes back to Miriam's house, she reveals that she knows where he got the baby, and begs him to return the child to his parents. Tsotsi sets off to return the baby. He reaches John's house and tells John over the intercom that he will leave the child outside the gate. Meanwhile, an officer stationed at the house alerts Captain Smit, who rushes to the scene, arriving just as Tsotsi is about to walk away. The police train their guns on Tsotsi, ordering him to return the baby. However, John urges them to lower their weapons so that he can retrieve the baby himself. As Tsotsi holds the baby in his arms, John convinces him to give up the baby. Tsotsi emotionally hands the baby to John, then is told to put up his hands and turns himself in as the film ends.
Басқа аяқталулары
Фильм Цотсидің қолын көтеріп аяқталады және одан кейін не болатыны жасырын күйінде қалады. Фильм үшін пайдаланылмаған екі соңғы түсірілім бар, оларды "Цотси" DVD-де көруге болады. Біреуінде Цотсидің иығына оқ тиеді, ал полицейлер осы оқиғаға таңырқағанда, ол үлкен дала арқылы Александраның кемқұрылыс аймағына қашып құтылады, басты полицейдің тағы бір оғынан қашып. Екіншісінде Цотси әкелген сүт бөтелкесіне жеткенде, кеудесіне оқ тиеді. Ол құлап, көз жұмады, ал Джон мен Пумла үрейлене қарайды.
The film ends with Tsotsi raising his hands and does not disclose what happens thereafter. Two unused endings were shot for the film, which can be seen on the Tsotsi DVD. In one, Tsotsi is shot in the shoulder, and while the officers are shocked at what happened, he escapes through a large field back to the Alexandra slums after avoiding another shot from the chief police officer. In the other, Tsotsi is shot in the chest while reaching for a milk bottle he brought. He collapses and dies while John and Pumla look on in horror.
Кассалық жинақ
Фильм Солтүстік Америкада 2006 жылғы 24 ақпанда 6 кинотеатрда шектеулі көрсетіліммен басталып, соңында 122 кинотеатрда көрсетілді және бүкіл әлем бойынша 11,54 миллион долларлық табыс әкелді. Rotten Tomatoes сайтындағы 131 рецензия негізінде орташа бағасы 10 балдық шкала бойынша 7,41 баллды құрады. Сынақтардың консенсусы былай деді: "Чвенеягае-дің керемет актерлік шеберлігі, қарапайым, бірақ тебірентетін, шатырда өскен жасөспірімнің өзін өзгету туралы әңгіменің негізінде жатыр". Film Metacritic-те 35 сыншының бағасы бойынша 100 балдық шкала бойынша 70 балл алды. Роджер Эберт фильмге 4 балдан 4 балл беріп, былай деді: "Қандай ғажап, жаман адамның жақсыға өзгеруі туралы фильм, керісінше емес. "Цоци" – терең эмоционалдық күшке ие фильм, жас кісі өлтірушінің, сезімсіз көздерінің, ойланбастан кісі өлтіруінің және нәрестеге деген әлсіздігінен өзгеруін көрсетеді. Ол нәрестені ұрлағысы келмеген, бірақ енді оны өзіне иеленген соң, нәресте оған сеніммен және мұқтаждықпен қарайды, ал ол өзінен де талапты көздерге қарсы әлсіздік танытады. [ ] Оқиғаның қалай дамитынын өзіңіз білуіңіз керек. Мен оның үмітсіздікке емес, үмітке қарай бағытталатынын көріп таң қалдым. Неге көркем әдебиет көбінесе жеңіліс біздің тағдырымыз деп есептейді? Гевин Худ 2005 жылы Еуропалық кино сыйлықтарындағы "Еуропа емес фильмдер" – Prix Screen International сыйлығына да ұсынылды.
The film opened in a limited release in North America on 24 February 2006 in 6 theatres and ultimately was shown in 122 theatres for a lifetime worldwide gross of $11.54 million. on Rotten Tomatoes based on 131 reviews with an average score of 7.41 out of 10. The critical consensus states: "Chweneyagae's powerful performance carries this simple yet searing tale of a shantytown teenager's redemption." The film also has a score of 70 out of 100 on Metacritic based on 35 critics. Roger Ebert gave the film a four out of four rating and stated:How strange, a movie where a bad man becomes better, instead of the other way around. Tsotsi, a film of deep emotional power, considers a young killer whose cold eyes show no emotion, who kills unthinkingly, and who is transformed by the helplessness of a baby. He didn't mean to kidnap the baby, but now that he has it, it looks at him with trust and need, and he is powerless before eyes more demanding than his own. [ ] How the story develops is for you to discover. I was surprised to find that it leads toward hope instead of despair; why does fiction so often assume defeat is our destiny?Tsotsi won the 2006 Academy Award for Best International Feature Film and was nominated for the Golden Globe for Best Foreign Language Film in 2006. Gavin Hood was also nominated for the 2005 Non European Film – Prix Screen International at the European Film Awards for his work on the film.