Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Көбелек түрі
Species of butterfly
Papilio memnon, немесе үлкен Мормон, Оңтүстік Азияға тән, құйрықты көбелектер тұқымдасына жататын ірі көбелек. Ол кеңінен тараған және он үш түршеге бөлінеді. Аналықтары полиморфты және миметикалық формалары бар.
Papilio memnon, the great Mormon, is a large butterfly native to southern Asia that belongs to the swallowtail family. It is widely distributed and has thirteen subspecies. The female is polymorphic and with mimetic forms.
Ауқым
Оның таралған аймағына Солтүстік-шығыс Үндістан (Сикким, Ассам және Нагаландты қоса алғанда), Непал, Бангладеш, Мьянма, Никобар аралдары, Андаман аралдары (бірнеше дарақтар ғана), Батыс, Оңтүстік және Шығыс Қытай (Хайнаньды қоса алғанда), Тайвань, Оңтүстік Жапония, соның ішінде Рюкю аралдары, Таиланд, Лаос, Вьетнам, Камбоджа, Малайзия және Индонезия (Суматра, Ментавай аралдары, Ниас, Бату, Симеуле, Банка, Ява, Калимантан және Кіші Сунда аралдары) кіреді.
Its range includes north eastern India (including Sikkim, Assam and Nagaland), Nepal, Bangladesh, Myanmar, Nicobar Islands, Andaman Islands (stragglers only), western, southern and eastern China (including Hainan), Taiwan, southern Japan including Ryukyu Islands, Thailand, Laos, Vietnam, Kampuchea, Malaysia and Indonesia (Sumatra, Mentawai Islands, Nias, Batu, Simeulue, Bangka, Java, Kalimantan and the Lesser Sunda Islands).
Мәртебе
Бұл түр кең таралған және қорғауға алынбаған. Оңтүстік Азияда цитрус ағаштарын өсіру осы түрге көптеген тағамдық өсімдіктерді қамтамасыз етеді.
This species is common and not threatened. The cultivation of citrus all over Southern Asia provides an abundance of food plants.
Сипаттамасы мен полиморфиясы
Көбелек үлкен, қанат жаюы кең. Оның төрт аталық және көптеген аналық пішіні бар, аналықтары жоғары полиморфты және олардың көптегені жағымсыз көбелектерді қоршау арқылы еліктейді. Бұл түр полиморфизм және батезиандық мимикрияның генетикалық негізін түсіну үшін жан-жақты зерттелді. 26 аналық пішіннің бар екені хабарланды.
The butterfly is large with a span. It has four male and many female forms, the females being highly polymorphic and many of them being mimics of unpalatable butterflies. This species has been studied extensively for understanding the genetic basis for polymorphy and Batesian mimicry. As many as twenty six female forms are reported.
Үлгілік түр
Ер адам. Құйрығы жоқ, терең көк түстен қараға дейін. Алдыңғы қанатының негізінде қызыл жолақ болуы мүмкін немесе болмауы мүмкін. Әйел. Құйрықсыз. Жоғарғы жағындағы алдыңғы қанатының негізгі түсі - қоңыр, сұрғылт ақ жолақтармен. Жасушаның базальдық үштен бір бөлігі қызыл және сыртынан ақпен шектеледі. Жоғарғы артқы қанаты көк-қара. Онда 5-7 сары немесе ақ дақ бар.
Male. Tailless, above deep blue to black. It may or may not have red streak on the forewing at the base of the cell. Female. Tailless. Upperside forewing ground colour sepia, streaked with greyish white. The basal third part of the cell is red and is touched outwardly with white. Upper hindwing is blue black. It has five to seven yellow or white discal patches.
Бутлерианның әйел түрі
Құйрықсыз. Әдеттегі еркекке ұқсайды. Екі қанаты да қоңыр сепия түсті. Алдыңғы қанатының ішкі шетінде ақ дақ бар. Артқы қанаты көк түсті қабықшамен жабылған.
Tailless. Resembles the typical male. Both wings are dark sepia. The forewing has a white area on the inner margin. The hindwing is scaled with blue.
Алканордың әйел түрі
Құйрықты. Құрсақтың бүйірлері сары. Жоғарғы қанаттың алдыңғы бөлігі сұрғылт қоңыр, тамырлары және олардың арасындағы жолақтары қара. Ұяшықтың негізі қызыл. Жоғарғы қанаттың алдыңғы бөлігіндегі 1 және 2 тамырларының түбінде қара жұмсақ дақ бар. Жоғарғы қанаттың артқы бөлігі қара, ұяшықтың бір бөлігі ақ. Оның айналасында ақ жолақтар бар. Торнус үлкен қара дақпен қызыл, ал тамырлар арасында қызыл нүктелер қатары бар.
Tailed. The sides of the abdomen are yellow. Upperside forewing greyish brown with veins and streaks between them black. The cell is red at the base. There is a velvety black patch at the bases of veins 1 and 2 of the upperside forewing. Upperside hindwing is black with part of the cell white. There are white streaks around it. The tornus is red with a large black spot. There is a row of red terminal spots between the vein.
Ұрғашы және еркек полимнестороидтар
Құйрықсыз. Еркек. Жоғарғы қанаттарының артқы және алдыңғы бөліктерінде қысқа көк түсті жолақтар бар. Мес. Жоғарғы қанаттары қызғылт қоңыр, тамырлары арасында ақшыл сұр жолақтар кездеседі. Қанатының негізі қызыл. Жоғарғы қанаттарының артқы бөлігі жұмсақ қоңыр түсті, көк түсті диск аймағы және көк мормонға (P. polymnestor) ұқсас қара дақтар бар, ол оны еліктейді.
Tailless. Male. Upperside hindwing and forewing have short blue discal stripes. Female. The upperside forewing is sepia with pale grey streaks amongst the veins. The base of the cell is red. The upperside hindwing is velvety brown with a blue discal area and has black spots, as in the case of the blue Mormon (P. polymnestor), which it mimics.
Тіршілік ету ортасы
Бұл түр Гималайда ғана емес, сонымен қатар төменгі қабаттарда да көптеп кездеседі.
This species flies up to in the Himalayas, but is most common at low elevations.
Мінез-құлық
Бұл көбелек ормандық алаңдарда кездеседі. Ол өте көптеп таралған және адамдар тұратын жерлерде де көрінеді. Ол Poinsettia, Jasminum, Lantana, Canna және Salvia гүлдерін аралайды. Әдетте ол жер бетінен жоғары ұшады. Көбелектердің сазды жерлерге жиналатыны белгілі. Аталықтары аналықтарынан гөрі көбірек кездеседі. Әйелдердегі butlerianus және alcanor пішіндері ерекше сирек.
This butterfly is found in forest clearings. It is very common and is also seen amongst human habitation. It visits flowers of Poinsettia, Jasminum, Lantana, Canna and Salvia. It usually flies above the ground. The butterfly is known to mud puddle. The males are much more common than females. The female forms butlerianus and alcanor are especially uncommon.
Өмірлік цикл
Құрт қарапайым мормонның (P. polytes) құрттарына ұқсайды, жасыл түсті және ақшыл іздері бар. Оған көптеп паразиттер шабады.
The larva resembles that of the common Mormon (P. polytes), being green with whitish markings. It is heavily parasitised.