Кіріспе

Құс түрлері
түркiлер қойындысы
| атауы = Wreathed hornbill
| мәртебесі = VU
| мәртебесi = IUCN3.1
| мәртебесі ref =
| status2 = CITES A2
| status2 system = CITES
| status2 ref = 1882 жылы Дэниел Жиро Эллиот оны Rhytidoceros туысына; 1878 жылы Аллан Октавиан Хьюм Rhyticeros туысына; ал 1931 жылы Джеймс Л. Петерс Aceros туысына жатқызды. Қалқанды мүйізді бұршақ – монотиптік таксон және төменгі қанатты шоқтары бар мүйізді бұршақтар туысының (Rhyticeros) мүшесі ретінде кеңінен танылады. Сегіз мүйізді бұршақтың митохондриялық геномдарының талдауынан оның Aceros және Висайя мүйізді бұршағымен (Penelopides panini) тығыз байланысты екені анықталды.

Сипаттама

Қалқанды бұршақ қара түсті, аяқтары мен тырнақтары қара, бірақ саңырауы ақшыл сары, көздерінің айналасында жалаңаш қызғылт терісі, жұмсақ терісінің айналасында қара жолақ және құйрығы ақ болады. Аналықтың жұмсақ терісі көк, ал аталықтың жұмсақ терісі ашық сары; аталықтың мойны ақ, ал мойнының арт жағы қызғылт қара түске ауысып, қара түске айналады. Жастарда түстің және ісіп тұратын жұмсақ терінің жыныстық ерекшелігі нашар байқалады, бірақ екі жыныс жетілгенде көріне бастайды. Бұл орташа мөлшердегі құс, денесінің ұзындығы ; ересек аталықтарының салмағы - , ал аналықтарының салмағы - . Қаптаманың қосымша салмағы алғашқы екі омыртқаның бірігуімен қолдалады. Саңыраудың жоғарғы жақ сүйегінің тамырында ерекше тісті қаптамалары бар, олар өзінің қырқаларымен ерекшеленеді. Құстар жетілгенде, алға қарай өсу нәтижесінде ең алдыңғы қырқасы сынды.

Таралуы және мекендейтін ортасы

Қалқанды мүйізді құс Бутанның оңтүстігінде, Үндістанның солтүстік-шығысында, Бангладеште және Оңтүстік-Шығыс Азияның материгі арқылы Индонезияға дейінгі аймақтағы тропикалық мәңгі жасыл ормандарда қоныстанады, онда ол Суматра, Ява, Борнео және бірнеше кішігірім аралдармен шектеледі. Солтүстік-шығыс Үндістанда ол ағаш кесілмеген біріншілік ормандарда және Ассамдағы Намери ұлттық паркі мен Аруначал Прадештегі Намдафа ұлттық паркіне дейінгі Шығыс Гималайдың етегіндегі таңдамалы кесілген ормандарда тіршілік етеді. Көбейту маусымында төменгі жазықтарда мекендейді, ал көбейту маусымынан кейін биікке көшеді. Мьянмада 1999 жылғы қысында Мали өзенінің аңғарында 62 қалқанды мүйізді құс байқалды. 2004 жылдың қыркүйек айында Хпонканрази қорығында шамамен 50 құстан тұратын топ көрінді.

Мінез-құлық және экология

Жүзікті мүйізді құс – әлеуметтік құс, көбінесе жеміс іздегенде таңертең белсенді болады; Пакке жолбары қорығында көбеймейтін маусымда зерттелген 21 жеке тұлға түскі уақытта демалып, кешкі уақытта қайтадан белсенділік танытады. Ол басқа мүйізді құс түрлеріне қарағанда ірі топтарда өмір сүреді және көбею және көбеюден тыс маусымдарда топта қалады. Намдафа ұлттық паркіндегі топтың орташа мөлшері 4,7-ден 6,6 жеке тұлғаға дейін болды, ал наурыз және сәуір айларындағы тығыздығы – 0,7, ал желтоқсан айында – 0,6 болды. Ол жеміс іздеу үшін ұзақ қашықтықтарға саяхаттайды, кейде аралдар арасында ұшады, бірақ көшпейді.