Қызылбас құс (Sarcogyps calvus) – Үндістан құрлығында кездесетін ескі дүние құсы. Таралу аймағы қысқарған, қазірде Солтүстік Үндістанда ғана кездеседі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Құс түрлері
Species of bird
Қызыл бас құтан (Sarcogyps calvus), сондай-ақ Азия патша құтаны, Үндістан қара құтаны немесе Пондичерри құтаны деп те аталады, негізінен Үндістан субконтинентінде кездесетін, Оңтүстік-Шығыс Азияның кейбір аймақтарында шағын, бөлек орналасқан топтары бар Ескі әлем құтаны.
The red headed vulture (Sarcogyps calvus), also known as the Asian king vulture, Indian black vulture or Pondicherry vulture, is an Old World vulture mainly found in the Indian subcontinent, with small disjunct populations in some parts of Southeast Asia.
Таксономия және жүйелеу
Бұл - Үндістан субконтинентінде кездесетін Ескі әлемнің құрлы қазғырдың бір түрі. Оның ешқандай төрт түрі жоқ.
This is a species of Old World vulture found in the Indian subcontinent. It has no subspecies.
Таралуы және мекендейтін ортасы
Бұл жарқыраған жүзді қаршыға бұрын кең таралған, Үндістан субконтиненті бойынша және шығысқа қарай Оңтүстік Орталық және Оңтүстік-Шығыс Азияға дейін, Үндістаннан Сингапурға дейін тараған. Бүгінде қызыл бас қаршығаның ареалы негізінен Солтүстік Үндістанмен шектелген. Ол көбінесе ашық далаларда, егістік жерлерде және жартылай шөлді аймақтарда кездеседі. Сонымен қатар, жапырақты орманды жерлерде, тау етегінде және өзен аңғарларында да таба аласыз. Әдетте, теңіз деңгейінен 3000 метрге дейінгі биіктікте мекендейді.
This gaudy faced vulture was historically abundant, range widely across the Indian subcontinent, and also eastwards to south central and south eastern Asia, extending from India to Singapore. Today the range of the red headed vulture is localized primarily to northern India. It is usually in open country and in cultivated and semi desert areas. It is also found in deciduous forests and foothills and river valleys. It is usually found up to an altitude of 3000m from sea level.
Қорғау мәртебесі
Қызыл бас бүркіт бұрын азайып бара жатқан, бірақ бұл азаю баяу болды; 2004 жылы IUCN оны қауіпсізден қауіп төндіретін түрлер тізіміне көшірді. Алайда, Үндістанда ветеринарияда диклофенак құралын кеңінен қолдану соңғы жылдары оның популяциясының күрт төмендеуіне себеп болды. Диклофенак – бүркіттер үшін өте зиянды зат екені белгілі болды. Қызыл бас бүркіттердің саны 1990 жылдардың соңынан бері екі жыл сайын шамамен екі есеге азайды, ал бұрын жүздеген мыңдаған жекелеген түрлерден тұратын популяция екі он жыл ішінде жойылу қаупіне жетті. Осының салдарынан, 2007 жылғы IUCN Қызыл тізімінде оның статусы аса қауіпті деп өзгертілді. Қызыл бас бүркітті аң аулау салдарынан табу қиынға соқты. Камбоджа сияқты елдерде аса қауіпті бүркіт түрлерін қолдауға арналған арнайы бағдарламалар іске асырылуда. Дәлелдер көрсетіп тұрғандай, аңшылар аулауда улы заттарды қолдана бастады. Халықты талдау нәтижесінде 2010 жылдан бері аққұйрықты бүркіт (Gyps bengalensis) және қызыл бас бүркіт (Sarcogyps calvus) популяциясының азайғаны, ал жұқа мүңкірт бүркіт (Gyps tenuirostris) 2013 жылдан бастап азаюы мүмкін екені анықталды. 2021 жылы жасалған бағалау бойынша, табиғатта 2500-ден 9999-ға дейін ересек жекелеген түрлер бар.
The red headed vulture used to be declining, but only slowly; in 2004 the species was uplisted to near threatened from least concern by the IUCN. The widespread use of the NSAID diclofenac in veterinary medicine in India has caused its population to collapse in recent years, however. Diclofenac is a compound now known to be extremely poisonous to vultures. The red headed vulture population has essentially halved every other year since the late 1990s, and what once was a plentiful species numbering in the hundreds of thousands has come dangerously close to extinction in less than two decades. Consequently, it was uplisted to critically endangered in the 2007 IUCN Red List. The red headed vulture has become increasingly difficult to find due to hunting. In places like Cambodia, special programs have been implemented to support critically endangered vulture species. Evidence has shown that hunters have started using poisons in their hunting practices. Population analysis indicates that since 2010, populations of the White rumped Vulture (Gyps bengalensis) and Red headed Vulture (Sarcogyps calvus) have declined, while the Slender billed Vulture (Gyps tenuirostris) may have also begun to decline since 2013. In an assessment made in 2021 assessed there are 2500 9999 mature individuals in the wild.
Фармацевтикалық токсиндер және диклофенак
21-ші ғасырдан бері қызылбас бүркіттің санының күрт азаюына себеп болатын маңызды фактор – малға емдеу үшін қолданылатын фармацевтикалық НҚҚҚ диклофенак. Бұл зат бүркіттер үшін жоғары уытты болып табылады және бүйрек жетіспеушілігі мен ішкі органдардың подаграсына (висцеральды гитке) алып келеді. Соңғы зерттеулер көрсеткендей, Үндістандағы қызылбас бүркіттердің популяциясы диклофенакқа тыйым салынғаннан кейін жаңару белгілерін көрсетіп, осы препараттың түрге зиянды әсерін көрсетеді.
A significant factor in the rapid decline of Red headed Vulture populations since the 21st century is the pharmaceutical NSAID diclofenac, used to treat livestock. This substance has proven highly toxic to vultures, leading to mortality from renal failure and visceral gout. Recent findings indicate that Red headed Vulture populations in India have shown signs of recovery following a ban on diclofenac, suggesting the drug's adverse effects on the species.
Адамның іс-әрекеті
Камбоджада балық немесе су құстарын аулау үшін улы заттарды кеңінен қолдану салдарынан кездейсоқ өлім-жітім жағдайлары тіркеледі, әсіресе трапеяндарда (су қоймаларында). Сонымен қатар, Камбоджада наным-сенімдерге байланысты улану оқиғалары да хабарланған. Бұдан өзге, ұялайтын ағаштардың кесілуі, электр тогынан зардап шегуі және электр сызықтарымен соқтығысу түрлерге қауіп тудырады.
Incidental mortality occurs in Cambodia due to the widespread use of poisons for catching fish or waterbirds at trapeangs (waterholes). Intentional poisoning for belief based use has also been reported in Cambodia. Additionally, the logging of nesting trees, electrocution, and collisions with powerlines are potential threats to the species.
Құс түрлерінің арасындағы бәсеке
Ортақ экожүйеде гипстер сияқты үстем құстар өлекселерді жеуде бәсекелестік артықшылығына ие. Олар көбінесе азық ресурстарын алуда қызылбас құстан озып кетеді, бұл түр үшін тамақ жетіспеушілігіне алып келуі мүмкін. Осының салдарынан, қызылбас құсқа қолайлы тамақтану мүмкіндіктері шектелуі мүмкін, бұл оның өмір сүруіне әсер етіп, популяциясының азаюына себеп болуы мүмкін.
In the shared ecosystem, dominant vulture species like Gyps vultures have a competitive advantage in scavenging on carcasses. They typically outcompete the Red headed Vulture for access to food resources, which can lead to food scarcity for the species. As a result, the Red headed Vulture may have limited access to suitable feeding opportunities, potentially affecting its survival and contributing to its population decline.