Кіріспе

Шри-Ланка саясаткері

Шри-Ланкабиманья Кару Джаясурия (; 29 қыркүйек 1940 жылы туған) – Шри-Ланка саясаткері. Ол Шри-Ланка Парламентінің спикері болды. Бұрын ол 1997 жылдан 1999 жылға дейін Коломбо қаласының мэрі, 2001 жылдан 2004 жылға дейін Электр энергетикасы және энергетика министрі, 2007 жылдан 2008 жылға дейін Мемлекеттік басқару және ішкі істер министрі, ал 2015 жылы Будда Сасана, Мемлекеттік басқару және Демократиялық басқару министрі қызметін атқарды. Ол Біріккен Ұлттық партиясының (БҰҰП) Басшылық кеңесінің төрағасы, сондай-ақ БҰҰП-ның орынбасары болды. 2001 жылдан бері Гампаха округінен парламент депутаты. Ол Шри-Ланканың Германиядағы елшісі қызметін атқарды. Парламент спикері ретінде ол Конституциялық кеңестің төрағасы болып табылады.

Ерте өмір және білім

Кару Джаясурия 1940 жылдың 29 қыркүйегінде Гампаха округінің Миригама қаласында Поди Аппухами Джаясурия мен Вималасели Джаясурия отбасында дүниеге келген. Джаясурия Миригамадағы Кандагамува Видьялаясында және Коломбодағы Ананда колледжінде білім алған. 1965 жылы ол Chartered Shipbrokers институтының кәсіби мүшесі (AICS) атанды, ал кейіннен феллоу (FICS) дәрежесін алды. Ол Балтық биржасында тауар саудасы саласында тәжірибе жинап, INSEAD-та жоғары басқару дағдыларын жетілдірді. Соңынан ол Chartered Institute of Logistics and Transport институтының феллоуы болды.

Әскери қызмет

1965 жылы Жаясурия Сейлон армиясының еріктілер жасағына қосылды және Сейлон ұлттық гвардиясының екінші лейтенанты дәрежесінде офицерлік құрамға қабылданды. Ол 1971 жылғы JVP бүлігі кезінде жұмылдырылды және Коломбо мен Анурадхапура қалалары арасындағы теміржол байланысын қайта орнатуға тырысқанда алғаш рет отқа түсті. 1972 жылы ол әскерден шықты.

Коломбо қаласының әкімі

1995 жылдың соңында Жаясурия саяси аренада белсенділік танытып, 1995 жылы ҰБТ төрағасы Ранил Викрамесингхе өтінішімен партия төрағасы болды. 1996 жылы Жаясурия ҰБТ тарапынан жергілікті өкімет сайлауында Коломбо қаласының мэрі лауазымына кандидат ретінде ұсынылды, бұл ретте Премадасаның сенімді серігі және бұрынғы мэр Сирисена Курайды басып өтті. Жаясурияға Викрамесингхе де, Курай да қолдау көрсетті, себебі ол бұрынғы президент Премадасаға жақын адам саналды. Кару Жаясурия сайлауда жеңіске жетіп, Коломбо қаласының мэрі болды, бұл оның бұрын саяси өмірге қатыспағандығын ескеретін болсақ, оның үлкен танымалдыққа ие болуына әкелді. Ол 1999 жылға дейін мэр қызметін тиімді атқарып, елдегі ең көп халқы бар қаланы басқарды.

Министрлер кабинеті

2001 жылы өткен жалпы сайлауда БҰҰП жеңіске жеткеннен кейін, Кару Джаясурия энергетика министрі болып тағайындалды. Өте қиын жағдайға тап болған министрлікте ол электр қуатының үздіксіз берілуін қамтамасыз етті және көп қарызы бар Электр энергетикасы басқармасын реформалауға кірісті. 2004 жылғы сәуірде президент Чандрика Кумаратунга парламентті күрт таратып, БҰҰП-ның келесі сайлаудағы жеңілісінен кейін ол оппозиция қатарына қайта оралды. 2005 жылғы президенттік сайлауда Викремесингхе партияның үміткері болғанда, партия жеңіске жеткен жағдайда Джаясурия премьер-министрліке кандидат ретінде тағайындалды. Ресми түрде серік емес, ол кеңінен саяхаттап, көшбасшысы үшін белсенді науқан жүргізді.

Қарсылық

Викремесингхе шайлауда шамалы айырмамен жеңіліске ұшырады. Оның жеңілісінен кейін партияның бір бөлігі басшылықты Жаясурияға беруді талап етті. Осы уақытта Викремесингхе мен Раджапакса бейбіт процеске ынтымақтастық жасайтыны туралы келісімге қол қойды. Жаясурия және оның қолдаушылары министрлік қызметтерді қабылдау арқылы үкіметке ресми түрде қосылуды талап етті, бірақ Викремесингхе бұған қарсы болды. Содан кейін олардың арасындағы билік күресі екеуінің де қатал және ұзаққа созылған тартысына әкеп соқты.

Өту және қайта оралу

Викремесингхеді партия басшылығынан қуғызуға жасалған бірнеше сәтсіз әрекеттен кейін, Джаясурия 18 парламентарийден тұратын топты, оның ішінде партияның бірнеше жетекші өкілдерін, үкімет тарапына өткізді. 2007 жылғы кабинеттегі қайта құрудан кейін ол Мемлекеттік басқару және Ішкі істер министрі болып тағайындалды. 2008 жылдың 9 желтоқсанында ол Мемлекеттік басқару және Ішкі істер министрлігінен кетіп, Ұлттық Біріккен Партияға (ҰБП) орынбасар жетекші ретінде қайта қосылды.

Үкіметке қайта оралу

2015 жылдың қаңтар айында президент Майтрипала Сирисена президент сайлауында жеңіске жеткен соң Жаясурияны Халық әкімшілігі, демократиялық басқару және Будда Сасана министрі қызметіне тағайындады.

Парламент Төрағасы

8-ші Парламенттің бірінші сессиясында ол 2015 жылдың 1 қыркүйегінде спикер болып сайланды. Оның кандидатурасын Премьер-министр Ранил Викрамасинге ұсынды, ал Нимал Сирипала Де Силва қолдады. Тиланга Суматипала оның орынбасары болып сайланды.