Кіріспе

Германиядағы бұрынғы бенедиктиндер аббаттығы Комбург (; сондай-ақ Гроскомбург) – Германияның Швабиш-Халль қаласының жанындағы бұрынғы бенедиктиндер монастыры.

Тарих

1078 жылы Бюркхард II, Ротенбург Комбург графы, Кохер өзені мен Швабиш Холл қаласына көз салып тұрған төбедегі әулетінің ежелгі сарайын бенедиктин орденіне аббат құру үшін сыйлады және өзі де орденге қосылды. Холл мен оның тұз кендеріне де ие болған Ротенбург Комбург графтары, олардың әулеті 12 ғасырдың басында жойылғанға дейін аббатхананың вогттары болды. Олардың иеліктері Хогенштауфен әулетіне мұра болып өтті, және 1348 жылы Комбургтің билігін қазіргі еркін императорлық Швабиш Холл қаласына бергенге дейін монастырьдің қорғаушылары болып қалды. Құрылғаннан кейін көп ұзамай Комбург Хирзау аббаттығымен байланысты болды және 1086 жылы Хирзау реформаларын қабылдады. Осының нәтижесінде, ол сыйланған жерлердің бірнеше бөлігін алды және дами бастады. Үшінші абат Гердвиг Хирзаудың басшылығымен Комбург 13 ғасырдың басында өркендеудің шыңына жетті, оның аумағында скрипторий және, мүмкін, металл қорыту шеберханасы жұмыс істеді. Алайда, 14 ғасырда Комбург экономикалық төмендеуге ұшырады және ақша қарызға алуға мәжбүр болды, кейде қазынасын кепіл ретінде беруге тура келді. Бұл қиындықтар ұзаққа созылды; 13-15 ғасырларда Штайнбах, Гебсаттель, Кюнцельзау және Эрлах-Гельбинген аудандарына монахтар қызмет көрсетпеді. 14 ғасырдың басынан бастап Комбург монахтары Швабиш Холл ақсүйектерінен, ал 15 ғасырдың ортасынан бастап франк ақсүйек отбасыларынан шықты. Вюрцбург епископы 1485 жылы Комбургтің уақытша басқаруын өз мойнына алды және үш жылдан кейін Комбургті тек ақсүйектерді қабылдайтын коллегиаттық шіркеуге айналдырды. Вюрцбургпен тығыз байланыс Комбургке Реформация кезінде аман қалуға және Швабиш Холл мен айналасындағы қалалар протестантизмге өткеніне қарамастан, мүлкін сақтауға мүмкіндік берді. Комбург монахтары сондай-ақ Эльванген аббаттығымен тығыз байланыста болды.

Секуляризация

Неміс медиациясы процесінде Наполеон дәуірінде Комбург және оның иеліктері 1802 жылы Вюртемберг және Бавария сайлаушылықтары арасында бөлінді. Вюртембергке Комбургтың қалған барлық мүлігі мен кейіннен секуляризацияланған Комбургтың өзі берілді. Вюртембергтің сайлаушысы Фридрих I, монастырь қазынасын Людвигсбургтағы патшалық монетаханада балқытуға бұйрық берді. Монастырь кітапханасы Штутгарттағы Мемлекеттік кітапханаға көшірілді. 1807-1810 жылдар аралығында Комбург Вюртембергтің ханзадасы Пауль мен Саксония-Хилдбургхаузен ханшайымы Шарлоттаның резиденциясы болды, олар Фридрихтің Наполеонмен одақтасуына қарсылық көрсеткені үшін Штутгарттағы сарайдан жер аударылған еді. 1817 жылғы сәуірде Фридрих Комбургты 1806 жылы құрылған және бастапқыда Штутгартта орналасқан Ерен мүгедектер корпусына (Вюртемберг) оның мүшелері мен олардың отбасыларының тұруы үшін берді. Корпус 1871 жылы әскери зейнетақы заңнамасымен қажетсіз деп танылғанға дейін Комбургта қалды, бірақ ол 1909 жылға дейін ресми түрде таратылмады. Одан кейін Комбургте әлі төрт мүгедек тұрды, олардың соңғысы 1925 жылы қайтыс болды. 1926 жылдан 1936 жылға дейін Комбургте Жаңа білім беру қозғалысының идеалдарына негізделген Heimvolkshochschule орналасты, содан кейін нацистік үкімет таратып жіберді. 1936-1945 жылдар аралығында Комбург әртүрлі мақсаттарда пайдаланылды, оның ішінде Гитлер жастары орталығы, мәжбүрлі еңбекшілер жатақханасы және, ақырында, көшірілген адамдар лагері. Нацистік Германияның құлауынан кейін Комбург қайтадан білім беру мақсатына ие болды. 1947 жылдан бері ол мұғалімдер мектебінің кампусы болып табылады.

Жері мен сәулеті

Комбург монастырының кешені Швабиш-Халл қаласының сыртындағы төбеде орналасқан. Төбенің ортасында, кешеннің ядросын құрайтын, Әулие Николай шіркеуі мен оның батыс жағына іргелес жатқан монастырь орналасқан. Шіркеудің айналасында жатақханалар орналасқан. Комбургты қоршаған сақина тәрізді қабырғалар 1560-1570 жылдары салынған. Бұл құрылыс провст Эразм Нойстеттер Штюрмердің бұйрығымен жүзеге асырылған. Кешенге қарай Санкт-Николай шіркеуіне дейін үш қақпа бар. 1100 жылы салынған үшінші қақпаның жоғарғы қабатында шағын шіркеу орналасқан.

Қасиетті Николай шіркеуі

Бастапқы аббат шіркеуі, екі қабатты роман стиліндегі базилика, 1078-1088 жылдары Вюрцбург епископы Адалбероның қатысуымен салынды. Археологиялық зерттеулер көрсеткендей, бұл шіркеудің негізгі бөлігі өлшенді және шығыс хорының астында граф Буркхардттың қабірі орналасқан склепті ашты. 1706 жылы, үш мұнарасын қоспағанда, роман стиліндегі шіркеу архитектор де. жобалаған жаңа барокко стиліндегі шіркеуге алмастырылды. Жаңа шіркеу 1707-1715 жылдар аралығында Вюрцбург шеберлерімен салынды және қасиеттілікке ие болды. Сақталған мұнаралар өзгеріссіз қалды, өйткені оларды қайта жаңарту Грейссингке бөлінген бюджеттен асып кетті. Бағаналар тастан қаланған, крест тәрізді пішіндес, төрт жағынан пилястрлармен әсемделген және классикалық стильдегі антаблементтермен жабылған. Уағыз айту орны (пюпитр) әдемі әйелдер бейнесінде бейнеленген жеті күнәға шаңқау шығарып жатқан Мәсіхтің суретімен безендірілген. Шіркеуде 1130-1140 жылдар аралығында, мүмкін Комбургте жасалған екі ортағасырлық металл өнімдері сақталған. Біріншісі – ағаш тақтаға жабыстырылған алтын жалатылған мыспен жасалған алтынды жамылғы (антепендиум), . Мысқа бейнеленген суреттерде Иса Мәсіхтің екі жағында алтыдан, барлығы он екі апостолдың бейнесі, ал олардың үстінде төрт Евангелисттің символдары бейнеленген. Әр сурет клоизоне ленталарымен және асыл тастармен шектелген. Алтынды жамылғы 1969 жылы қалпына келтірілді. Екіншісі – диаметрі болатын дөңгелек люстра, он екі алтын жалатылған мыс табақтан және екі темір шеңберден тұрады. Люстрада төрт шамұраты және әр табақта он екі мұнара бар, барлығында 412 сурет және люстраны сипаттайтын латын тіліндегі жазу бар. Шіркеу сақталған роман стиліндегі капелла үйімен байланысты, онда бірнеше қабір мүсіндері және монастырьдің алғашқы кезеңдерінен қалған роман стиліндегі оқу тұғыны (лекторн) орналасқан. Бұл қызметті 1567 жылға дейін атқарды, содан кейін бұл орын Лимбург үйіне арналған капеллаға айналдырылды.

Қасиетті Эрхард шіркеуі

Алты бұрышты Қасиетті Эрхард шіркеуі Комбургтегі алғашқы құрылыс толқынына жатады. Ол алғаш рет 1324 жылы айтылған, бірақ шамамен 1145 жылға дейін салынған. Санкт-Николай шіркеуі тұрған біршама жоғары деңгейге апаратын цилиндрлі күмбезді баспалдақ үстінде орналасқан. Шіркеудің алты жағы Иерусалимдегі Киелі қабір шіркеуін бейнелейді деп саналады. Шіркеу ішінде романдық және барокко кезеңдеріне жататын фрескалармен әсемделген. 16-шы ғасырда, аббат архиві ретінде пайдалану үшін Провост Эразм Нойстеттер бұл шіркеуді өзгертіп жасатқан.

Қасиетті Михаил шіркеуі

Комбургтың ішкі қақпасының үстінде Санкт-Михаэль шіркеуі орналасқан. Бұл шіркеу – шамамен 1125 жылға дейін соққандағы ең көне құрылымдардың бірі. Ішкі қақпаның аркасы, мұнаралары және вестибюлі роман стилінде салынған, ал шіркеудің қалған бөлігі түпнұсқа құрылысына енгізілген готикалық және барокколық өзгерістерді көрсетеді. Шіркеудің ішкі жағы барокколық фрескалармен әсемделген. Алайда, Видманның монастырь туралы айтқан кейбір сөздерінің жалған екені дәлелденді, сондықтан бұл мәлімдемеге сену қиын. Аббаттыққа қатысты ең алғашқы жазба 1291 жылғы Гросскомбургтың құжатында кездеседі. Бұл құжатта Клейнкомбургтегі проваст, магистр және монахтардың Гросскомбургтың үлесінен бөлек, Швабиш-Холл тұз зауытынан үлес алуға құқылы екендігі айтылған. 1306 жылғы тұз зауытының үлескерлер тізімінде монастырь туралы ешқандай ақпарат жоқ болғандықтан, ол бұл мерзімге дейін жойылған болуы мүмкін. 1108 жылғы және 1291 жылғы монастырьлар арасында ешқандай байланыс табылған жоқ, сондай-ақ расталған монастырь құрылымдарының қалдықтары да табылған жоқ. Бұл жерде сақталған роман стиліндегі шіркеу шамамен 1100 жылға дейін соққандағы, алайда сол кездегі монастырьлар үшін сирек кездесетіндей монахтар галереясы мен базилика пішінінің болмауына назар аудару керек. Тарихшы Эберхард Хаузе болжамына сәйкес, Клейнкомбург бастапқыда Ротенбург Комбург отбасының мүшесі үшін жесірлер үйі ретінде салынған. Кейіннен бұл орын Гросскомбургқа қарасты монастырьге айналды. Бұл монастырь өз кезегінде Капуцин орденіне берілді, ол 1802 жылы мемлекеттік меншікке ауысқанға дейін оны аурухана және монастырь ретінде пайдаланды. 1849 жылдан 1872 жылға дейін Францискан ордені монастырь қауымын қайта құрғаннан басқа, Клейнкомбург мемлекеттің меншігінде болды және көбінесе 2015 жылға дейін түзету мекемесі ретінде пайдаланылды. Қазіргі уақытта шіркеуді жергілікті католик приході пайдаланады, ал осы орынның болашағы әлі белгісіз.