Санкт-Галлен аббаттығы – Швейцариядағы ежелгі монастырь, 719 жылы құрылған. ЮНЕСКО мұрасы, Еуропаның ірі бенедикт монастырьларының бірі, кітапханасы әйгілі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сент-Галл аббаттығы (Abtei St. Gallen) – Швейцариядағы Сент-Галл қаласындағы католиктік діни кешендегі 1805 жылы таратылған аббаттық (747–1805). Каролинг дәуіріндегі монастырь 719 жылдан бастап бар, оны Әулие Отмар Әулие Галл шөлгежайын салған жерде құрды. 9-13 ғасырлар аралығында тәуелсіз княздыққа айналып, көп ғасырлар бойы Еуропадағы маңызды бенедиктин аббаттарының бірі болды. Аббаттық кітапханасы – әлемдегі ең көне монастырлық кітапханалардың бірі. Сент-Галлен қаласы аббаттыққа жақын орналасқан елді мекен ретінде пайда болған. 1800 жыл шамасында аббаттық секуляризацияланды, ал 1848 жылы оның бұрынғы шіркеуі Сент-Галлен соборы, Сент-Галлен діншілдігінің орталығы болды. 1983 жылдан бері аббаттық аумағы ЮНЕСКО-ның Әлемдік мұра тізіміне енген.
The Abbey of Saint Gall (Abtei St. Gallen) is a dissolved abbey (747–1805) in a Catholic religious complex in the city of St. Gallen in Switzerland. The Carolingian era monastery existed from 719, founded by Saint Othmar on the spot where Saint Gall had erected his hermitage. It became an independent principality between 9th and 13th centuries, and was for many centuries one of the chief Benedictine abbeys in Europe. The library of the Abbey is one of the oldest monastic libraries in the world. The city of St. Gallen originated as an adjoining settlement of the abbey. The abbey was secularized around 1800, and in 1848 its former church became St. Gallen Cathedral, the seat of the Diocese of Saint Gallen. Since 1983 the abbey precinct has been a UNESCO World Heritage Site.
Қор
612 жылы Галл, дәстүр бойынша ирландтық монах, қасиетті Колумбанның шәкірті және серігі, кейін монастырға айналатын жерде усақ мекен құрды. 646 жылы қайтыс болғанға дейін ол өз ұясында өмір сүрді және Арбонда (Тургау кантоны) жерленді. Содан кейін халық оны қасиетті санап, қауіп кезінде оның шаفاعті үшін қабіріне дұға етті. Олар Сент-Галл қабіріне келген көптеген саяхатшыларға көмектесіп, жақсылыққа үйретті. 747 жылы және 8 ғасырдың ортасында Тюргаудың ақсүйегі және судьясы Уолтраф (немесе Уолтрам, немесе Гаудран) Сент-Галл қабіріне берілген садақа мен жиналған ақшаны тұрақты монастырь құру үшін пайдалану мақсатында жергілікті алеманн пасторы Отмарды шақырды. Оның басшылығымен Сент-Галл мектебі құрылды.
Around 612 Gallus, according to tradition an Irish monk and disciple and companion of Saint Columbanus, established a hermitage on the site that would become the monastery. He lived in his cell until his death in 646, and was buried there in Arbon (Canton of Thurgau). Afterwards, the people venerated him as a saint and prayed at his tomb for his intercession in times of danger. They aided and taught virtue to the many pilgrims who came to St. Gall's tomb. 747 and the middle of the 8th century. A gentleman and judge of Thurgau, Waltraf (possibly, Waltram or Gaudran), in order to use the alms and collections that were being given at St. Gall's tomb to found a more regular monastery, attracted a local Alemannic pastor Otmar. During his abbacy the St. Gall School was founded.
Алтын ғасыр
Келесі ғасырда Санкт-Галл жақын орналасқан Констанц епископтығымен қақтығысқа түсті, ол жақында Констанц көліндегі Рейхенау аббаттығының билігін иеленді. Император Людовик ІІ (814–840 жылдары билік еткен) 813 жылы аббаттың императорлық тікелей бағыныштылығын (Reichsunmittelbarkeit) растағаннан кейін ғана бұл қақтығыс тоқтады. Шамамен 1353 жылы мата тоқымашылар гильдиясы бастаған гильдиялар қалалық үкіметті бақылауға алды. 1415 жылы қала неміс королі Зигмундтан өз еркіндігін сатып алды. Аббатты кеңейтуге жасалған соңғы әрекет ортағасырлық монастырдың көп бөлігінің бұзылуына әкелді. Архитектор Петер Тумб (1681–1766) жобалаған соборды қоса алғанда, жаңа құрылыстар кеш барокко стилінде 1755 және 1768 жылдар аралығында салынды. Үлкен және әсем жаңа аббат ұзақ уақыт монастырь ретінде қызмет етпеді. 1798 жылы ханзада аббаттың дүниелік билігі жойылды, ал аббат зайырландырылды. Монахтар қуылды және басқа аббаттарға көшірілді. 1846 жылы аббат жеке епископтыққа айналды, аббат шіркеуі соборға, ал монастырь ғимараттарының бір бөлігі епископқа тиесілі болды.
In the subsequent century, St. Gall came into conflict with the nearby Bishopric of Constance which had recently acquired jurisdiction over the Abbey of Reichenau on Lake Constance. It was not until Emperor Louis the Pious (ruled 814–840) confirmed in 813 the imperial immediacy (Reichsunmittelbarkeit) of the abbey, that this conflict ceased. By about 1353 the guilds, headed by the cloth weavers guild, gained control of the civic government. In 1415 the city bought its liberty from the German king King Sigismund. A final attempt to expand the abbey resulted in the demolition of most of the medieval monastery. The new structures, including the cathedral by architect Peter Thumb (1681–1766), were designed in the late Baroque style and constructed between 1755 and 1768. The large and ornate new abbey did not remain a monastery for very long. In 1798 the Prince Abbot's secular power was suppressed, and the abbey was secularized. The monks were driven out and moved into other abbeys. The abbey became a separate See in 1846, with the abbey church as its cathedral and a portion of the monastic buildings for the bishop.
Мәдени құндылықтар
Сент-Галл аббаттығының кітапханасы әлемдегі ең бай ортағасырлық кітапханалардың бірі болып саналады. Онда Еуропаның неміс тілінде сөйлейтін аймағындағы ерте ортағасырлық кітаптардың ең толық жинағы бар. 2005 жылғы мәліметтер бойынша кітапханада 160 000-нан астам кітап сақталған, оның 2100-і қолжазба. Қолжазбалардың шамамен жартысы орта ғасырға, ал 400-і 1000 жылдан астам көнелікке ие. Stiftsbibliothek-тің ең қызықты құжаттарының бірі – Присцианның «Institutiones grammaticae» еңбегінің көшірмесі, онда көне ирланд тілінде жазылған «Is acher in gaíth in nocht» атты өлең бар. Кітапхана сонымен қатар 9 ғасырға жататын бірегей құжатты сақтайды, ол Санкт-Галл жоспары деп аталады және Батыс Рим империясы құлағаннан бастап 13 ғасырға дейінгі шамамен 700 жылдық кезеңде сақталған жалғыз маңызды сәулеттік сурет болып табылады. Бұл жоба ешқашан іске аспаған, бірақ ол атақты ортағасырлық монастырь кітапханасында сақталғандықтан осы атпен белгілі болды және бүгінгі күнге дейін сол жерде тұр. Жоспар, император Людовик ІІ-нің билігінің алғашқы жылдарында (814-817 жылдар аралығында) Франк империясында монастырь реформасы үшін өткізілген Аахен синодының бірінде көзделгендей, жақсы жоспарланған және жабдықталған монастырьдың үлгісі болды. 9 ғасырдың соңында Пауылдың яһудилер мен жұртшылыққа дәріс оқыған суреті, монастырьда жасалған және қазірге дейін сақталған Пауыл хаттарының көшірмесінің бір бөлігі ретінде, 2009 жылдың жазында Нью-Йорктегі Метрополитен өнер мұражайында өткен ортағасырлық суреттер көрмесіне қосылды. Бір рецензент суретшінің «шаштарды бейнелеуде ерекше дарыны бар екенін, қасиеттінің сақалы сыя тамшыларынан иілгенін» атап өтті. Сент-Галл батыс және шығыс музыкалық нотация жүйелерінің негізгі элементі – неумді алғаш қолданғандығымен танымал. Қазірге дейін сақталған ең көне қолжазбалар 9 немесе 10 ғасырға жатады. 1983 жылы Сент-Галл монастыры ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұралар тізіміне «Ұлы Каролинг монастырының тамаша мысалы» ретінде енгізілді.
The Abbey library of Saint Gall is recognized as one of the richest medieval libraries in the world. It is home to one of the most comprehensive collections of early medieval books in the German speaking part of Europe. as of 2005, the library consists of over 160,000 books, of which 2100 are handwritten. Nearly half of the handwritten books are from the Middle Ages and 400 are over 1000 years old. One of the more interesting documents in the Stiftsbibliothek is a copy of Priscian's Institutiones grammaticae which contains the poem Is acher in gaíth in nocht written in Old Irish. The library also preserves a unique 9th century document, known as the Plan of St. Gall, the only surviving major architectural drawing from the roughly 700 year period between the fall of the Western Roman Empire and the 13th century. The Plan drawn was never actually built, and was so named because it was kept at the famous medieval monastery library, where it remains to this day. The plan was an ideal of what a well designed and well supplied monastery should have, as envisioned by one of the synods held at Aachen for the reform of monasticism in the Frankish empire during the early years of emperor Louis the Pious (between 814 and 817). A late 9th century drawing of Paul lecturing an agitated crowd of Jews and gentiles, part of a copy of a Pauline epistles produced at and still held by the monastery, was included in a medieval drawing show at the Metropolitan Museum of Art in New York the summer of 2009. A reviewer noted that the artist had "a special talent for depicting hair, with the saint's beard ending in curling droplets of ink." St. Gall is noted for its early use of the neume, the basic element of Western and Eastern systems of musical notation prior to the invention of five line staff notation. The earliest extant manuscripts are from the 9th or 10th century. In 1983, the Convent of St. Gall was inscribed on the UNESCO World Heritage List as "a perfect example of a great Carolingian monastery".
Монахинялар
Виборада (926 жылы қайтыс болған). Католик шіркеуі ресми түрде қасиетті деп жариялаған алғашқы әйел.
Wiborada (died 926). First woman formally canonized by the Catholic Church.
Ескертпелер мен сілтемелер
Уолтер Уильям Хорнның Сент-Галл жоспарына қатысты құжаттары: 1967–1979 жылдардағы дайындау материалдары Стэнфорд университеті кітапханасының Арнайы коллекциялар және университет мұрағаттары бөлімінде сақтаулы.
Walter William Horn's Papers Regarding The Plan of St. Gall : production materials, 1967–1979 are housed in the Department of Special Collections and University Archives at Stanford University Libraries