Кеңес Одағындағы «магнитиздат» – ресми басылмайтын музыканы таспаға көшіру және тарату жүйесі. Цензурадан тыс әндерді тыңдау мүмкіндігі. 1960-жылдарға дейін сирек болған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кеңес Одағында қолдан жасалған музыка тарату
Underground recorded music distribution in the Soviet Union
Магнитздат – Кеңес Одағында саудаға түспеген аудиотаспалардың көшіріліп таратылу процесі. Бұл, кеңес саяси цензурасының кезінде ресми басылымға шығарылмаған жазба туындыларды тарату әдісі – самиздатқа ұқсас. Техникалық тұрғыдан заңсыз жазбаларға (bootleg recordings) ұқсас болғанымен, одан айырмасы – оның саяси маңызы зор.
Magnitizdat was the process of copying and distributing audio tape recordings that were not commercially available in the Soviet Union. It is analogous to samizdat, the method of disseminating written works that could not be officially published under Soviet political censorship. It is technically similar to bootleg recordings, except it has a political dimension not usually present in the latter term.
Терминология
Магнитиздат термині «магнитофон» және «издательство» орыс сөздерінен құралған.
The term magnitizdat comes from the Russian words magnitofon and izdatel’stvo .
Технология
Магниттік таспалы диктофондар 1960 жылға дейін Кеңес Одағында сирек болатын. 1960 жылдары Кеңес Одағы тұтынушылар нарығы үшін катушкадан катушкаға магнитофондарды жаппай өндірді. Сонымен қатар, батыс және жапондық магнитофондар қолданылған тауарлар дүкендері мен қара нарық арқылы сатылды. Алексей Юрчак пікірінше, самиздаттан өзгеше, "магнитзат" технологиялық қолжетімділігі мен жеке өмірге құпиялылығының арқасында мемлекеттік бақылаудан қашып құтыла алды. Мемлекет баспа машиналарын меншігінде ұстаса да, Кеңес азаматтарына катушкадан катушкаға магнитофондарға ие болуға рұқсат етілді. Бір құжаттың алтыдан астам машинографиялық көшірмесін таратуға тыйым салынған, бірақ таспаларды көшіруге заңдық шектеу қойылмаған. Бұған қоса, жазбадағы орындаушы ғана мазмұны үшін жауапты деп есептелді.
Magnetic tape recorders were rare in the Soviet Union before the 1960s. During the 1960s, the Soviet Union mass produced reel to reel tape recorders for the consumer market. In addition, Western and Japanese tape recorders were sold through secondhand shops and the black market. According to Alexei Yurchak, in contrast to samizdat, “magnitizdat managed to elude state control by virtue of its technological availability and privacy.” While the state controlled the ownership of printing presses, Soviet citizens were allowed to own reel to reel tape recorders. Making more than six typewritten copies of a document to distribute was forbidden, but there was no legal limit on copying tapes. In addition, only the performer on the recording was considered responsible for the content.
Бард әндері
Бейресми жиналыстарда орындалған бард әндерінің тікелей жазбалары магнитиздат ретінде таралған алғашқы туындылар болды. Булат Окуджава, Александр Галич, Владимир Высоцкий және Юлий Ким – шығармалары магнитиздат арқылы таратылған бардтардың ішіндегілері. Олардың өлеңдері саяси тақырыптарды қамтыды және Сталин, еңбек лагерьлері мен қазіргі советтік өмірге сын айтты. Бұл жазбалар жеке-жеке көшіріліп, бүкіл Кеңес Одағындағы достар мен таныстар арасында таратылды. Батысқа туристер мен эмигранттар бард әндерінің жазбаларын алып келді, олар кейіннен "Азаттық" радиосында таратылды.
Live recordings of bard songs performed at informal gatherings were the first works to be distributed as magnitizdat. Bulat Okudzhava, Alexander Galich, Vladimir Vysotsky, and Yuli Kim were among the bards whose music was distributed as magnitizdat. Their lyrics dealt with political themes and contained criticisms of Stalin, labor camps, and contemporary Soviet life. The recordings were copied and recopied in private and distributed through networks of friends and acquaintances throughout the Soviet Union. Recordings of bard songs were also brought to the West by tourists and emigres and then broadcast on Radio Liberty.
Рок музыкасы
Рок музыкасы ортасында магнитодақ бастапқыда қысқа толқынды радио хабарларын жазу және батыс рок музыкасының винил пластинкаларын көшіру үшін қолданылды. Батыс рогының көшірмелері қара нарықта сатылды. The Beatles, Led Zeppelin, Deep Purple және Donna Summer сияқты батыс артистерінің жазбалары Кеңес Одағының барлық аймақтарында магнитодақ арқылы таралды. 1970 жылдардың соңында магнитодақ совет рок музыкасын тарату үшін де пайдаланыла бастады. Советтік рок-топтары концерттік жазбалардың орнына магнитальбомдар деп аталатын альбомдарды жаздыра бастады. Андрей Тропилло ресейлік рок-топтарын тұрақты түрде жаздырып отыратын студияны алғаш рет құрды. AnTrop логотипі Тропилло студиясының жазбаларында пайда болды. Тропиллоның тарату әдісі көбінесе он дана мастер-таспаны рельске оралған түрінде жазба жасау кооперативтеріне беруден тұратын, олар бұл таспаларды көшіріп, басқа кооперативтерге және қалаларға тарататын. 1986 жылы Big Time Records компаниясы АҚШ-та Ленинград рок клубымен байланысты бірнеше топтың әндерінен құралған Red Wave жинақ альбомын шығарды. Альбомда Тропилло студиясында жазылған және Жоанна Стингрей Кеңес Одағынан алып шыққан магнитальбомдардан әндер енген.
In rock music circles, magnitizdat was initially used for recording short wave radio broadcasts and copying vinyl records of Western rock music. Reel to reel reproductions of Western rock were sold on black market. Recordings of Western artists such as The Beatles, Led Zeppelin, Deep Purple, and Donna Summer were distributed throughout the Soviet Union as magnitizdat. By the late 1970s, magnitizdat was used to distribute Soviet rock music as well. Soviet rock groups began recording albums, also known as magnitoal'bomy, as opposed to live concert recordings. Andrei Tropillo was the first to set up a studio to record Russian rock bands on a regular basis. The AnTrop logo appeared on recordings from Tropillo's studio. Tropillo’s distribution method usually consisted of handing ten master copies on reel to reel tapes to recording cooperatives, which then re copied and distributed the tapes to other cooperatives and cities. In 1986, Red Wave, a compilation album featuring tracks from several bands associated with the Leningrad Rock Club, was released in the U. S. by Big Time Records. The album contained tracks from magnitoal’bomy originally recorded in Tropillo’s studio and brought out of the Soviet Union by Joanna Stingray.
Пунк
Кеңес Одағындағы алғашқы панк-жазба "Автоматические Удовлетворители" тобына жатқызылды. Олардың Мәскеудегі бір концерті бір микрофонмен жазылып, 1981 жылы "magnitizdat" ретінде таралды. Сібірлік панк-топ "Гражданская Оборона" әндерін Егор Летовтың үй студиясында қарапайым жабдықпен жазды. Летов өз альбомдарын елдің түкпір-түкпіріндегі таныстарына жіберіп, олар таспаларды көшіріп таратуға мүмкіндік берді. Басқа сібірлік панк-топтар да Летовтың жолын қуды, тікелей концерттерін пәтердегі концерттермен шектеді және катушкалық магнитофондар мен микрофондармен жазба жасады.
The first punk recording in the Soviet Union has been attributed to the band Avtomaticheskie Udovletvoriteli. One of their performances in Moscow was recorded with a single microphone and released as magnitizdat in 1981. The Siberian punk group Grazhdanskaya Oborona recorded songs on minimal equipment in Egor Letov's home studio. Letov would then send his albums to acquaintances across the country, who made further copies of the tapes. Other Siberian punk bands followed Letov's example by limiting their live performances to apartment concerts and making recordings with reel to reel tape recorders and microphones.