Джеймс Колкухун Ирвин: Британдық химик және Сент-Эндрюс университетінің басшысы

Кіріспе

Британдық органикалық химик сэр Джеймс Колкхун Ирвин KBE JP PhD (Лейпциг) DL DSc BSc FRS FRSE FEIS (9 мамыр 1877 – 12 маусым 1952) – британдық органикалық химик және 1921 жылдан өмірінің соңына дейін Сент-Эндрюс университетінің ректоры және вице-канцлері. Зерттеуші химик ретінде Ирвин көмірсуларға метилирлеу техникаларын қолданумен айналысты және алғашқы метилирленген қанттар – триметил және тетраметил глюкозаны бөліп алды.

Өмір

Ирвин Глазго қаласында фабрика иесі Джон Ирвиннің (жеңіл құймалар өндірушісі) және Мэри Патон Колкхуунның отбасында дүниеге келді. Ол Аллан Глен мектебінде білім алған. Содан кейін Глазгодағы Корольдік техникалық колледжінде оқыды, ал кейін Санкт-Эндрюс университетінде химия ғылымдарының бакалавры дәрежесін алды. Одан кейін Лейпциг университетіне барып, Оствальд пен Вислиценус басшылығымен докторлық диссертациясын қорғады. Сент-Эндрюске оралған соң, ғылым докторы ғылыми дәрежесін алды және онда химия пәнін оқытты. 1909 жылы химия профессоры, ал 1912 жылы ғылым деканы болып тағайындалды. 1921 жылы университет директоры қызметіне тағайындалды. Оның басшылығымен ғимараттар мен дәстүрлер жаңартылып, қайта жаңғыртылды, ал оның еңбектері бүгінге дейін әңгіме болып жүр. Оның қызметі университеттен асып, Ұлыбритания мен колониялардағы жоғары білім беру саласын қамтыды. Ол сондай-ақ Дунди университетінің директоры міндетін уақытша атқарды. 1917 жылы Эдинбург Корольдік қоғамының мүшесі болып сайланды. Оның үміткерлері Сэр Джеймс Уокер, Джон Эдвин Маккензи, Каргилл Гилстон Нотт және Сэр Д’Арси Вентворт Томпсон болды. 1918 жылы Лондон Корольдік қоғамының мүшесі болып сайланды және Дэви медалімен марапатталды. 1922-1925 жылдары Эдинбург Корольдік қоғамының вице-президенті болды. 1933 жылы Америка философиялық қоғамының халықаралық мүшесі болып сайланды. Ол 1936-1940 жылдарға арналған қоғамның «Ганнинг Виктория» мерейтойлық сыйлығын жеңіп алды. Ирвин сонымен қатар Америка химиялық қоғамының Уиллард Гиббс медалі, Франклин институтының Эллиот Крессан медалі және Лондон химиялық қоғамының Лонгстаф медалімен марапатталды. 1920 жылы Британ империясы орденінің командирі, 1925 жылы рыцарь атағын алды және Сент-Эндрюс қаласының құрметті азаматы болды. Ол Абердин, Кембридж, Колумбия, Дарем, Эдинбург, Глазго, Ливерпуль, МакГилл, Оксфорд, Принстон, Торонто, Уэльс және Йель университеттерінен құрметті докторлық дәрежесін алды. 1952 жылдың 12 маусымында Сент-Эндрюс қаласында дүниеден өтті және негізгі төменгі кіреберіс қақпасына жақын шығыс зиратына жерленді.

Irvine was born in Glasgow to factory owner John Irvine (a manufacturer of light castings) and Mary Paton Colquhoun. He was educated at Allan Glen's School. He then studied at the Royal Technical College, Glasgow, before taking a Bachelor of Science in Chemistry at the University of St Andrews. From there, he went to the University of Leipzig, where he studied for a PhD under Ostwald and Wislicenus. Returning to St Andrews, he was awarded a Doctor of Science degree, and taught Chemistry there. He was appointed Professor of Chemistry in 1909 and Dean of Science in 1912. In 1921, he was appointed Principal. His tenure saw the renovation and restoration of both buildings and traditions, and his works are still talked of today. His commitments spanned further than the University, into higher education in Britain and the colonies. He also served as acting Principal of University College Dundee. He was elected a Fellow of the Royal Society of Edinburgh in 1917. His proposers were Sir James Walker, John Edwin Mackenzie, Cargill Gilston Knott, and Sir D'Arcy Wentworth Thompson. He was elected a Fellow of The Royal Society of London in 1918 also being awarded its Davy Medal. He served as Vice President of the Royal Society of Edinburgh from 1922 to 1925. He was elected an International Member of the American Philosophical Society in 1933. He won the society's Gunning Victoria Jubilee Prize for 1936–1940. Irvine was also Willard Gibbs Medallist of the American Chemical Society, Elliot Cressan Medallist of the Franklin Institute, Longstaff Medallist of the Chemical Society of London. He was made a Commander of the Order of the British Empire in 1920 and knighted in 1925 and was awarded the Freedom of St Andrews. He received honorary doctorates from the Universities of Aberdeen, Cambridge, Columbia, Durham, Edinburgh, Glasgow, Liverpool, McGill, Oxford, Princeton, Toronto, Wales and Yale. He died at home in St Andrews on 12 June 1952 and was buried in the eastern cemetery close to the main lower entrance gate.

Отбасы

Ирвин 1905 жылы Мейбел Вайолет Уильямсқа үйленді.