Кіріспе

Интегралды ұлттық қылмыстық ақпарат жүйесі

INCIS – 1990 жылдары Жаңа Зеландия полициясына ақпарат ұсыну мақсатымен жасалған, бірақ 1999 жылы тоқтатылған Интегралды ұлттық қылмыстық ақпарат жүйесінің атауы. Жоба тоқтатылғанына қарамастан, оның аппараттық және бағдарламалық инфрақұрылымының бір бөлігі бүгінге дейін қолданылып келеді.

Шығуы мен тарихы

INCIS – 1985 жылғы сәуірде басталган "Жинақты оқиғаларға арналған компьютерлік қолданба" (Serious Incident Computer Application - SICA) және 1991 жылғы қаңтардағы "Ұлттық барлау жүйесі" (National Intelligence System - NIS) жобаларынан бастау алған амбициялық жоба болды. INCIS-тің мақсаты – Жаңа Зеландиядағы тәртіп сақшыларының жедел қызметін жақсарту, ақпарат, тергеу және талдау қабілеттерін арттыру арқылы қолдау көрсету. Қылмысты алдын алу стратегиялары қоғамдағы қылмыс деңгейі мен оның салдарына ықпал етеді деген сенім болды. Жаңа Зеландия полициясы INCIS жобасының негіздемесін әзірледі, ол 1993 жылғы шілдеде үкіметке ұсынылды. Жобаның маңызды бөлігі – ақпараттық технологиялар. Оның бас мердігері IBM компаниясы болды, олар техникалық инфрақұрылым мен 3500 дана жұмыс үстелін жеткізуге міндетті болды. Алғашқыда қолданылатын жұмыс үстелі OS/2 деп жоспарланған, бірақ кейін Windows NT пайдалануға шешім қабылданды.

Жобалық топ

INCIS жобалық тобы өмір бойында көптеген өзгерістерге ұшырады. 1991 жылы бастапқы топ Жаңа Зеландия полициясының аға қызметкерлері, сондай-ақ Мартин Карр (жоба менеджері) және Дэвид Цитадини (технология архитекторы) – бұрынғы Price Waterhouse New Zealand аға консультанттарынан құралды. Бұл команда INCIS-тің бастапқы сараптауын аяқтады және жобаны бастапқы ауқымын анықтау, бизнес-жоспар, ақпарат сұрау (RFI), тендер сұрау (RFT) және бизнес-жоспардың алғашқы кезеңдері арқылы жүргізді. Бұл команда жобаны IBM бас мердігер ретінде таңдалғанға дейін басқарды. Осы кезеңде Мартин Карр мен Дэвид Цитадини Price Waterhouse компаниясынан шығып, Sapphire Technology Limited (Sapphire) деп аталған өз технологиялық кеңес беру компаниясын құрды. 1994 жылдың тамызында Sapphire полициямен келісімді тоқтатты, Мартин Карр жоба менеджері лауазымынан, ал Дэвид Цитадини технология архитекторы лауазымынан босады. Бұл қадам полиция қызметкерлерінің жобаның барлық маңызды аспектілерін басқаруы үшін қабылданды, бұл полиция жетекшілері үшін өте маңызды деп есептелді. Жобалық топтың негізгі мүшелерінің бұл маңызды ауысуы IBM бас мердігер ретінде таңдалғанға дейін болды. Sapphire INCIS жобасының бірқатар маңызды бизнес және техникалық тәуекелдерін толыққанды баяндап, полиция IBM-ге және INCIS жобасының болашағына міндеттеме бермес бұрын оларды шешу қажет екенін ұсынды. Полиция демеушісі бұл мәселелерді жоба барысында шешуге болатынына келісті және 1994 жылдың қыркүйегінде IBM-мен келісімшартқа қол қойылды. Осы кезде полиция бастығы Тони Крудсон жобаның менеджері болды. Осы күннен бастап INCIS жобалық тобы жобаның өмірі бойында үнемі өзгеріп, дами берді.

Жоғары тәуекелді жоба

INCIS жобасы басталар кезде жоғары тәуекелді жоба болып саналды. Басқа құқық қорғау органдарына полиция басшылығының сапарлары және ұзақ мерзімді түрде жүргізілген басқа да тәуелсіз зерттеулер, INCIS-тің сол кездегі технологиялық талаптары әлемдегі ешбір полицияның қажеттіліктерін қанағаттандыруға жеткілікті стандарттағы біртұтас жүйе ретінде жобаланбағанын және іске асырылмағанын растады.

Министрлік тергеу

INCIS бойынша Әділет министрінің тапсырысымен доктор Фрэнсис Смолл жүргізген тәуелсіз министрлік сараптамасы 2000 жылдың қараша айында аяқталды. Бұл сараптама үкімет тарапынан жобадан алынған тәжірибені жариялау және мемлекеттік органдардың болашақта ақпараттық технологиялар жобаларын сәтті басқаруына көмектесу үшін тапсырылды.

Бас мердігермен қарым-қатынас (IBM)

Министрлік сауал IBM-ге хабарласып, сауалға сәйкес ақпарат беру үшін тергеу тобымен кездесуге шақырды. IBM министрлік сауалмен кездесуге жасалған бұл шақырудан бас тартты. Министрлік есептің соңғы нұсқасы табиғи әділдік принциптеріне сәйкес IBM-ге жіберілді. Төменде келтірілген цитата – IBM-нің соңғы нұсқадағы есепті алғаннан кейінгі жазбаша жауабы. 2000 жылғы 28 шілдедегі хатыңызға және INCIS ісі бойынша Министрлік сауалдың жобалық есебіне жауап беру мүмкіндігіне алғыс айтамыз. IBM тұрақты түрде Министрлік сауал мемлекеттік органдар арасындағы қарым-қатынасқа байланысты болғандықтан, белсенді қатысудың орынсыз екенін санайды. Сондықтан, IBM жобалық есепте IBM-ге қатысты бірқатар мәлімдемелердің толыққанды емес екенін мойындайды, бірақ осы кезеңде маңызды қатысудан бас тартады. Осылайша, IBM жобалық есептің мазмұнына пікір білдіру мүмкіндігінен бас тартады.

Болашақ жобалар

Қазіргі күнге дейін Жаңа Зеландия үкіметі INCIS сияқты үлкен бағдарламалық инженерия жобасын қаржылаған емес. Министрлік сауалнаманың нәтижесінде Мемлекеттік қызмет комиссиясы енді бір жыл ішінде жеті миллион доллар немесе одан көп капиталдық инвестиция қажет болатын кез келген ақпараттық технология жобасын қадағалайды.