Кіріспе

Леди Маскрейв аралы — Австралияның Ұлы Барьерлі рифіндегі коралл арал, айналасында риф орналасқан. Арал Ұлы Барьерлі риф аралдары тізбегіндегі екінші оңтүстік арал (бірінші (ең оңтүстік) — Леди Эллиот аралы). Арал Квинсленд колониясының губернаторы сэр Энтони Мусгрейвтің әйелі, леди Люсинда Мусгрейвтің құрметіне аталған. Леди Маскрейв аралы және оның төңірегі ұлттық парк болып табылады, оған Бундебергтен (Бризбеннен шамамен 4 сағат солтүстікке қарай) және 1770 қаласынан (Квинслендтен шамамен 5 сағат солтүстікке қарай) экскурсиялық қайықпен баруға болады. Арал Каприкорния Кайс маңызды құс аймағының бір бөлігі. Жергілікті австралиялық аборигендер Леди Маскрейв аралын Валлагинджи деп атайды. Валлагинджи атауы "әдемі риф" дегенді білдіреді.

География

Бұл арал - жел соғатын жағында орналасқан жалғыз шендл-кай. Аралдың солтүстік-шығыс және шығыс жағалауларында ашық жатқан жағажайлық тас бар, ал оңтүстік-шығыс бұрышының жанында кейдің өзегін құрайтынға ұқсас литифицирленген коралл конгломератының шығып кетуі кездеседі. Өсімдіктер Pisonia grandis, Tournefortia argentea, Casuarina equisetifolia және Pandanus tectorius түрлерін қамтиды. Өсімдіктер, Көкбауырлар тобының үлкен құмдық сайларына қарағанда, сирек. Кейннің оңтүстік жағында тұзды сулы шағын тоған орналасқан. Бұл арал үлкен лагунаның оңтүстік шетінде орналасқан. Лейди Маскрейв рифінің артықшылығы - терең су арнасы арқылы лагунаға кіруге болады. Лагунаға апаратын арна табиғи түрде пайда болған ба, әлде оны жапон немесе тайваньдық балықшылар жасаған ба, немесе, аңыз бойынша, көп жылдар бұрын гуано кеншілері кеңейткен ба, деген пікірталас бар; ол 1938 және 1966 жылғы зерттеулерде тіркелген. Бірақ, одан да сенімдірек айтуға болады, бұл арна Уильям Коллиннің "Эссекс азаматының өмірі мен оқиғалары: Квинсленд пионері" кітабында және 1875 жылғы желтоқсандағы Брисбен газетінде Коллинның "Норсман" кемесін құтқаруы туралы хабарланған. Капитан Коллин "Норсманды" Леди Маскрейв аралының рифінен шығарғаннан және корпусына келген зақымды жөндегеннен кейін арнаны кеңейткен болуы мүмкін; көрінеді, Коллиннің экипажы кемені жөндеу үшін құм аралында "құрғақта" ұстаған. Ол жөндеу жұмыстарын аяқтағаннан кейін, лагунадан шығарып, сүйретіп, басқа да апаттарсыз алып шығу үшін рифтегі табиғи жарықты кеңейткен болуы мүмкін.

Ашылу

1803 жылы «Альбион» кит аулау кемесінің капитаны Эбер Бункер бұл аймақты алғаш рет ашқан еуропалық болды. Ол оңтүстік топқа өз атын берді. Оңтүстік аралдар мен рифтерді алғаш рет 1819 және 1821 жылдар аралығында Корольдік теңіз флотының лейтенанты Филип Паркер Кинг картаға түсірді, бастапқыда «Батерст» кемесінде, кейіннен басқа кемеде. Барлық аралдар мен рифтерді толық картаға түсіру жұмысы 1843 жылы капитан Фрэнсис Прайс Блэквудтың басшылығымен жүргізілді, оған табиғаттанушы профессор Дж. Бити Жукс серік болды. Профессор Жукс «Fly» кемесінде болды және оның жарияланған күнделігі кейбір аралдар туралы құнды мәліметтер береді.

1890 жылдары гуано өндіру

Гуано (құс құбыры) 1890 жылдары Леди Маскрейв аралында, Фэрфакс аралдарында және Солтүстік-Батыс аралында өндірілді. Бұл 1860 жылдардың басында гуано өндіру басталған Леди Эллиот аралындағы гуано өндірудің кеңеюі болды. Осы іс-әрекеттердің қалдықтары әлі де көрініп тұр. Леди Эллиот аралы 1863 жылы алғаш рет қазылды. Олар аралдан шамамен бір метр тереңдікке қазып алды. Келесі кенетін арал – Леди Маскрейв аралы болды. Гуано кеншілері осы жерді «1-ші бункер» деп атады, атауларын білгенімен. Фэрфакс аралдары «2-ші бункер» деп белгіленді. Фэрфакс аралдары Солтүстік-Батыс аралына көшуге дейін көбірек қазылды. Леди Маскрейвтегі операциялардың картинасын суреттеу үшін бастапқы кеншілердің естеліктерінен үзінді келтірейік: «Біз жақсы сапар жасап, жағажайдың биігінен сәл төменде лагерь құрдық, кеме кең лагунаға тікелей ішкі жағымен тоқтады. Бұл лагунаның ерекшелігі – тар, терең сулы кіреберісі, кез келген толқын күйінде кішкентай кемелерге ішке кіруге немесе шығуға мүмкіндік береді. Тар болғандықтан, оны табу қиын. Арнаның екі шетіне де тұрақты маяк орнату өте пайдалы болар еді». Леди Маскрейвте «Фосфатты гуано кен орындары өте аз болды. Қайықпен Фэрфакс аралына (2-ші бункерге) бет алдық, ол тек төрт-бес миль қашықтықта ғана еді. Фэрфакс аралында жұмыс істеу қиын болды, әсіресе кемелерді тиеу және түсіру жағынан; толқынға қарай жұмыс істеу қажет болды, ал кемені тікелей якорьге дейін сүйреп әкелу үшін қайық қолданылды. Леди Маскрейвте шағын масштабта операциялар жүргізілді, кеш басқа аралдардағы желкенді кемелерге жүк тасымалдау үшін пайдаланылды. Жүкті тиеу жылдамдығы тым төмен болғандықтан, саудада бу кемелерін пайдалану мүмкін емес еді».

1930 жылдары туристік курорт

Бетон плитасы – 1930 жылдары Леди Масгрейв аралында жұмыс істеген курорттың жалғыз қалдығы. Арал, 1938 және 1939 жылдары Леди Масгрейв аралында алты коттедж және басқа да туристік нысандар салынғанға дейін, бірнеше демалыс круиздері үшін орталық болып табылды. Аралының күтушілері Белл мырза мен Белл ханым болды және олар "теңіз өсімдіктерін алуға барлық жағынан қарсылық көрсетіп, осы мақсатқа көмектесу үшін рифтегі тіршіліктердің үлгілері тіпті қоныста көрсету үшін жиналмайтын еді". Осы шамада "Сапфир" (Сапфирдің суреті) кемесі Бундабергтен Леди Масгрейв аралына туристерді үнемі тасымалдау үшін пайдаланылды. Кеменің иесі және операторы Эрик Кеппель Хансен болды (ол өзін Кеппель деп атауды ұнатқан).

Фэрфакс аралдарында әскери нысананы жаттығу, 1943 жыл

Шығыс және Батыс Фэрфакс аралдары 1940 жылдан 1960 жылдарға дейін Австралия Корольдік әуе күштері мен Австралия Корольдік теңіз күштерінің бомбалау полигоны ретінде пайдаланылды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Леди Масгрейв рифі де бомбалау оқулары үшін қолданылған болуы мүмкін, нәтижесінде 1952 жылы хабарланғандай, "риф қазірге теңіз шөлдігіне айналды".

TNT Alltrans 1985 жылдың 25 наурызында іске қосылды

1985 жылғы 25 наурызда сағат 03:40 шамасында Австралия тіркелген TNT Alltrans кемесі Гладстоуннан (Квинсленд штаты) Жаңа Зеландияның Блафф портына бағыт алғанда Леди Маскрейв аралына тіреліп қалды. Кеме аралдың шамы 075 градусқа тура бағытталған, шамамен 0,35 миль (1 км) қашықтықта рифке қатты тірелді. Кеменің қозғалтқыштары сағат 04:00-ге дейін алға қарай жұмыс істеуін жалғастырды, содан кейін тоқтатылды. Оқиға кезінде кеме корпусының кең аумағы зақымдалды. Адам өміріне қатысты жоғалту немесе жарақаттар болған жоқ, сондай-ақ оқиғаға байланысты теңіз ортасының ластануы да болмады. Кеме 1985 жылғы 26 наурызда буксирдің көмегімен қайтадан суға көтеріліп, 29 наурызға дейін арал жанында тұрып, су астындағы жұмысшылардың зақымды тексеруі мен уақытша жөндеу жұмыстары жүргізілді. Содан кейін кеме өз күшімен Ньюкаслға (Жаңа Оңтүстік Уэльс штаты) зақымды бағалау және одан кейін толық жөндеу үшін төмендетілген жылдамдықпен бағыт алды. Кеменің рифке тірелуіне тікелей себеп – күзетші офицердің кеменің навигациясын ұзақ уақыт бойы тиянақты бақыламауы болды. TNT Alltrans – 1983 жылы салынған, 35 218 тонна салмақты дизельдік жүк тасымалдаушы кеме. Ол алюминийді ірі көлемде тасымалдайды. Кемеде жүк тиеу-түсіру жабдықтары орнатылған, ол өз жүгін өздігінен түсіруге мүмкіндік береді және құрылысынан бері Гладстоуннан Блаффқа, ал Банбериден (Батыс Австралия) Белл-Бейге (Тасмания) алюминий тасымалдауға үздіксіз пайдаланылып келеді.

Қоршаған орта аспектілері

Пизония (Pisonia grandis) ағаштары басты өсімдіктер болып табылады, ал қалған бөлігінің көп бөлігін ше оак және Pandanus tectorius ағаштары құрайды. Бір уақытта 40 адамға дейін кемпинг жасауға рұқсат етіледі, бірақ кейбір шектеулер бар (мысалы, ашық от жағуға тыйым салынады) және алдын ала брондау қажет. Кемпингті 11 айға дейін алдын ала брондауға болады, әсіресе мектеп демалысында брондау ұсынылады. Арал, тасбақа балапандарын қорғау үшін, ақпан және наурыз айларында кемпинг жасаушылар үшін жабылады. Қосымша ақпаратты https://web.archive.org/web/20061002052638/https://www.epa.qld.gov.au/parks/iaparks/gds/IAGDS030.do#Lady%20Musgrave%20Island%20campground мекенжайы бойынша таба аласыз. Кемпингке рұқсат алу үшін онлайн төлем жасауға болады. Кемпингке барушылар өзімен суға батыру компрессорларын әкеле алады (сағат 9:00-дан 18:00-ге дейін ғана жұмыс істеуге болады). Генераторларға рұқсат жоқ. Күнделікті (ауа райына қарай) 1770 қаласынан келетін туристік қайық кемпингке барушыларды алдын ала келісілген заттармен қамтамасыз ете алады. Арал жағалау қалаларының жарық конусынан алыс орналасқандықтан, жұлдыздарды қарау керемет, түнде метеорлардың ұшуын көру де жиі кездеседі. Коралды лагунаның шеттеріне, әдетте, толқын келіп, кеткен кезде бармау керек, себебі судың тартым күші өте күшті болуы мүмкін. Бұл жерде аяғы жоқ ер адам және жесір әйел туралы ескі әңгіме бар. Олардың рухтары осы жерде қыдырып жүреді деген қауесет бар.

Жабайы табиғат

Аралда өте көп құстар бар. Ақ қапталды ұйқышыл құсқарлар Пизония ағаштарында көптеп ұялайды, ал тұмсықты құсқарлар, қара мойынды құсқарлар және күміс құсқарлар жағажайға жақын, ашық жерлерде ұя салады. Ұядан құлаған ұйқышыл құсқар балапандарының немесе пионның жабысқақ тұқымдарына ілініп қалған ересектерінің денелерін жүзқаяқтар жылдам жеп қояды, ал қоректік заттар топыраққа қайтарылады. Желтоқсаннан мамырға дейін аралдың ішкі бөлігіндегі қуыстарда көшіп-қоныс жасайтын, халық арасында "қозықұс" деп белгілі, қанатты қанаты бар құстар ұя салады. Бұл құстарды түнде орманды аралап жүргенде оңай көруге болады, сондықтан жолдан ауытқып кетпеу үшін сақтық шараларын сақтау қажет, себебі құстардың қуыстары адам салмағынан оңай құлайды. Қыркүйектен наурызға дейін, қызылқұйрықты бұрғылау, сұрқұйрықты татталар, саяхатшы татталар, ұзынқұйрықты қызылқұс, Тынық мұхитының алтын құсы және кіші құмқұс сияқты көшіп-қоныс жасайтын жағалау құстарын төмен суда рифте азықтанатын жерде көруге болады. Аралда жыл бойы буылтық қанатты торғайлар, шығыс рифтік қасқырдың ақ және сұр түрі, жолақты қасқырлар, қара қасқырлар және Каприкорн күміс көздері мекендейді. Арал жасыл және логгербас тасбақалардың ұя салатын жері, және көбінесе ұялау және шайқау кезінде аралда тасбақаларды зерттеуші өкіл кемпінгте болады. Кішкентай ақ ұшты рифтік акулалар мен жолбарыс акулаларын аралдың айналасындағы жағалауларда аң аулайтынын көруге болады. Бұл түрлер адамдарға қауіпті емес, оларды бақылау қызықты. Жасыл және былғары тасбақаларды кораллдың үстінде демалып жатқанын көруге болады, ал коралл лагунасы көптеген балық және коралл түрлеріне пана болып табылады және сноркелингке қызығушылар үшін керемет орын.

Африкалық гвинея құстары

1974 жылы Леди Масгрейв аралына босатылған африкалық гвинея құстары. Олар 1980-ші жылдары кездескен, бірақ қазіргі кезде аралда сақталып қалғандығы белгісіз.

Шегірткелер немесе басқа да жәндіктер

Кейде құрлықтан желмен келген шегірткелер немесе басқа жәндіктер Пизония ағаштарының жапырақтарының күрт қырылуына себеп болды, мысалы, 1925 жылы Леди Маскрейв аралында. Бұл жағдай жақында басқа жақын маңайдағы аралдарда да болды.