Кіріспе

Бактерия түрлері

Yersinia pseudotuberculosis – грам-теріс бактерия, ол адамдарда алыс шығыс қызылқызыл ыстығына (скарлатинаға ұқсас қызба) себеп болады, кейде зооноздық жолмен, көбінесе тағам арқылы жұғады. Жануарлар да Y. pseudotuberculosis бактериясымен зарарланады. Бактерия уреазаға оң реакция береді.

Патогенез

Жануарларда Y. pseudotuberculosis туберкулезге ұқсас белгілерді тудыруы мүмкін, оның ішінде жергілікті тіндік некроз және көкбауыр, бауыр мен лимфа түйіндеріндегі грануломалар. Адамдарда, Қиыр Шығыс қызыл қызуына ұқсас симптомдар Yersinia enterocolitica инфекциясының белгілерімен (қызба және оң жақ ішек қырылысындағы ауырсыну) ұқсас, бірақ көбінесе іш өтуі болмайды, бұл жағдайда дұрыс диагноз қою қиын болуы мүмкін. Y. pseudotuberculosis инфекциясы, әсіресе балалар мен жасөсперімдерде, апендицитке ұқсауы мүмкін, ал сирек жағдайларда ауру теріге (түйінді эритема), буындардың қаттылығы мен ауырсынуына (реактивті артрит) немесе бактерияның қанға таралуына (бактериемия) әкелуі мүмкін. Қиыр Шығыс қызыл қызуы әдетте инфекцияға ұшырағаннан кейін 5-10 күннен кейін пайда болады және емдемесе бір-үш аптаға дейін сақталады. Күрделі жағдайларда немесе иммундық жүйесі әлсіреген науқастарда емдеу үшін антибиотиктер қажет болуы мүмкін; ампициллин, аминогликозидтер, тетрациклин, хлорамфеникол немесе цефалоспорин тиімді болуы мүмкін. Жақында сипатталған "Изуми қызуы" синдромы Y. pseudotuberculosis инфекциясымен байланысты. Y. pseudotuberculosis инфекциясына байланысты аппендицитке ұқсайтын (іс жүзінде мезентериялық лимфадениттен туындаған) қызба мен іш ауруының белгілері классикалық тамақ улануынан туындайтын диарея мен құсудан өзгеше. Y. pseudotuberculosis әдетте тек перифериялық жолдармен қоныстануға қабілетті және иммундық жүйесі әлсіреген адамдарда ауыр ауруды тудырса да, егер бұл бактерия қан ағынына енсе, онда оның LD50 көрсеткіші Y. pestis-ке шамалас, тек 10 ҚТБ (CFU) құрайды.

Y. pestis-пен байланысы

Генетикалық тұрғыдан, оба ауруын қоздыратын Y. pestis бактериясы Y. pseudotuberculosis бактериясына өте ұқсас. Оба ауруы Y. pseudotuberculosis-тен салыстырмалы түрде жақында, шамамен 1500-20000 жыл бұрын, ал адамдардағы алғашқы тарихи жағдайлар тіркелгенге дейін бөлініп шыққан сияқты. 2015 жылы Cell журналында жарияланған мақалада бұл бөлініс шамамен 6000 жыл бұрын болғаны айтылған. Бұл қазіргі заманғы бағалаулар, бұрынғы ғылыми әдебиеттерде кездесетін, Y. pestis бактериясы кеміргіштерде «миллиондаған жылдар бұрын» пайда болды деген пікірден күрт өзгеше.

Вируленттілік факторлары

Бұл бактерияның қожайынға жабысуына, оны басып алуына және отарлауына жеңілдету үшін көптеген вирулентті факторлары бар. Суперантигендер, бактериялық жабысулар және "Yersinia virulence" плазмидісінде кодталған Yops (бұл бактериялық ақуыздар, бұрын "Yersinia сыртқы мембраналық ақуыздары" деп есептелген) әрекеттері, әдетте pYV деп белгілі, қожайынның патогенезін тудырады және бактериялардың паразиттік тіршілік етуіне мүмкіндік береді.