Голланд композиторы: Клаас де Врис және оның шығармашылығы
Klaas de Vries (composer)
Голланд композиторы, Клаас де Врис туралы ақпарат: өмірбаяны, білімі, шығармашылығы. Роттердам консерваториясындағы қызметі. Музыка жайлы көбірек біліңіз!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Клаас де Врис (Klaas de Vries, 15 шілде 1944 жылы туған) – голландиялық композитор. Клаас де Врис 2009 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін Роттердам консерваториясында композициядан сабақ берді.
Dutch composer
Klaas de Vries (born 15 July 1944) is a Dutch composer. De Vries taught composition at the Rotterdam Conservatory until his retirement in 2009.
Өмірбаян
Клас де Врис 1944 жылғы 15 шілдеде Нидерландының Зеландия провинциясындағы Тернеузен қаласында дүниеге келген. 1965-1972 жылдары Роттердам консерваториясында фортепиано, теория және композиция мамандықтарын оқыды. Ол 1972 жылдан бастап Гаага консерваториясында голланд композиторымен бірге композицияны оқыды және 1974 жылы композиция бойынша сыйлықты жеңіп алды. Бұл сыйлықты жеңгеннен кейін де Врис Хорватия композиторы Милко Келеменмен Германияның Штутгарт қаласында оқыды. Де Врис екі рет Маттиж Вермеулен сыйлығын жеңіп алды: 1984 жылы «discantus» (1982) шығармасы үшін және 1998 жылы «A King, Riding and the Interludium for string orchestra» (1996) операсы үшін. 1972 жылдан 1981 жылға дейін де Врис Твентедегі бұрынғы консерваторияда теориядан сабақ берді, ал 1979 жылы Роттердам консерваториясында теория, аспаптама және композиция пәнінен лекторы болып тағайындалды. Бұл мектепте, қазір Роттердам мектебі деп те аталатын, оның көптеген шәкірттерінің арасында Торкелл Атлассон, Антонио Пинхо Варгас, Антонио Чагас Роза, Оскар ван Диллен, Андреас Кунштейн, Серхио Луке, Сезар де Оливейра, Хуан Фелипе Уоллер, Филемон Мукарно, Астрид Крюиссельбринк, Флориан Магнус Майер, Фелипе Перес Сантьяго, Джоуи Рукенс, Эдвард Топ, Цзянь Хуа Цжуан, Эврим Демирел, Герда Гертенс және Роб Зюидам болды. Де Врис Брюссель, Париж, Манчестер, Порту, Мәскеу және Сан-Франциско қалаларында шеберлік кластарын өткізді. 1970 жылдары де Врис Тео Ловендимен бірлесіп STAMP концерттерін ұйымдастыруға қатысты. 1980 жылдан бастап де Врис Тео Ловендимен бірлесіп STAMP концерттерін ұйымдастыруға қатысты. 1980 жылдан бері де Врис композитор Питер Ян Вагеманспен бірге «Жоқ сұрақ» қорының ұйымдастыру жұмысына белсенді қатысып келеді. Бұл қор Роттердам, Амстердам, Гаага және Утрехт консерваторияларының композиция бөлімдерінің туындыларын орындауға бағытталған. Де Вристің композициялары Роттердам филармониясы, Корольдік концерттік оркестрі және ASKO ансамблі сияқты ұйымдармен орындалады.
Klaas de Vries was born on 15 July 1944 in Terneuzen, in the province of Zeeland in the Netherlands. From 1965 to 1972 he studied piano, theory and composition on the conservatory of Rotterdam. He continued studying composition from 1972 at the conservatory of The Hague with the Dutch composer , winning the composition prize there in 1974. After winning this prize de Vries studied with the Croatian composer Milko Kelemen in Stuttgart, Germany. De Vries won the Matthijs Vermeulen Award twice: in 1984 for his work discantus (1982) and in 1998 for his opera A King, Riding and the Interludium for string orchestra (1996). From 1972 to 1981 de Vries started to teach theory at the former conservatory of Twente, and he was appointed as a lecturer in theory, instrumentation, and composition at the conservatory of Rotterdam in 1979. Among his many students at this school, today also known as the Rotterdam School, are Thorkell Atlason, Antonio Pinho Vargas, António Chagas Rosa, Oscar van Dillen, Andreas Kunstein, Sergio Luque, César de Oliveira, Juan Felipe Waller, Philemon Mukarno, Astrid Kruisselbrink, Florian Magnus Maier, Felipe Perez Santiago, Joey Roukens, Edward Top, Jian Hua Zhuang, Evrim Demirel, Gerda Geertens and Rob Zuidam. De Vries gave master classes in Brussels, Paris, Manchester, Porto, Moscow and San Francisco. In the 1970s de Vries got involved in the organization of the STAMP concerts, in cooperation with Theo Loevendie. Since the 1980s de Vries got involved in the organization of the STAMP concerts, in cooperation with Theo Loevendie. Since the 1980s de Vries has also been active, together with the composer Peter Jan Wagemans, in the organization of the Unanswered Question foundation. This foundation concentrated on performing the works of the composition departments of the conservatories of Rotterdam, Amsterdam, The Hague and Utrecht. The compositions of de Vries are being performed, among others, by the Rotterdam Philharmonic Orchestra, the Royal Concertgebouw Orchestra and the ASKO Ensemble.
Ертедегі әсерлері
Отто Кеттингпен бірге оқығаннан кейін Де Врис Стравинский, Барток және Бергке қызығушылық танытты. Стравинский – Гаага композиторлар мектебінің ең басты ықпалы. Гаага мектебін коллаж сияқты гармониялық блоктарды қолдану ерекшелендіреді, бұл Луи Андриессен сияқты композиторлардың композициялау тәсілімен байланысты. Осы ортада композиторлық қабілетін жетілдіргенімен, Де Врис бұл стильдің шектеулерін тез сезінді. Дегенмен, Де Врис Гаага мектебімен ортақ антиромантикалық музыка жазу тәсілінен бас тартпады (Оскамп 11 29). Отто Кеттингтен алған тағы бір әдіс – сериализм, бірақ ол оған ешқашан қызығушылық танытпады (Шневейс 8). Екі фортепиано мен оркестрге арналған "Refrains" (1968) атты бір туындыдан басқа, ол сериалистік техниканы қолдануда ыңғайлы сезінбеді және бұл тәсілден жылдам бас тартты (Оскамп 123). Де Вристің музыкалық көзқарасына Варез, Чарльз Айвс және импровизациялық музыка (Шневейс 8 9) әсер етті. Осы композиторлардан ол музыкалық композицияға ашық көзқараспен қарауды үйренді, бұл оған өзінің жеке музыкалық жолын табуға көмектесті.
From his studies with Otto Ketting De Vries developed a fascination for Stravinsky, Bartók and Berg. Stravinsky is the largest influence for The Hague school of composers: The Hague school can be characterized by the usage of collage like harmonic blocks, a way of composing associated with composers as Louis Andriessen. Although getting to compositional maturity in this surrounding, it did not take long for de Vries to realize the limitations of this style. Nevertheless, de Vries continued to use an anti romantic approach to musical writing, shared with The Hague school (Oskamp 11 29). Another technique learned from Otto Ketting is serialism, though this never really fascinated him (Schneeweisz 8). Apart from one work, namely Refrains (1968) for two piano's and orchestra, he never felt comfortable using serialistic techniques. He was to abandon this approach quickly (Oskamp 123). De Vries' further influences came from the music of Varèse, Charles Ives and improvised music (Schneeweisz 8 9). From these composers he learned an open mindedness towards musical composition, which made him able to follow his own musical path.
Жетілді стилі
Де Вристің композицияларын өзінің музыкалық ерекшелігін табуға жасалған ізденіс ретінде сипаттауға болады, оның басты мақсаты – берілген композициялық талаптардан арылатын жазу стилін қалыптастыру. Берионың музыкасы оған Гаага мектебінің стилін және оның тұрақты гармониялық құрылымдарын ұмытуға түрткі болды. «bewegingen» (ағылш. «қозғалыстар») (1979) атты еңбегінде ол еркін өтулер мен үздіксіздікті (Oskamp 124) қолдануды тәжірибеледі. Де Врис өзінің ноталарының өзіндігімен әсерлі болуына көбірек мән береді, олардың алдын ала құрастырылған жүйелердің нәтижесі болуына қарағанда (Шневейс 10, 11). Осы тұрғыдан ол жазба ноталардың тыңдаушыға қандай әсер ететінін толыққанды көру мүмкін емес екенін жақсы түсінеді. Оның композицияға қатысты көзқарасын спекулятивті деп сипаттауға болады (Klis 388 389). Ноталарына мағына беру үшін Де Врис, мысалы, барокко техникасының символизміне, соның ішінде өлім идеясын бейнелеу үшін төмен қарайтын мотивке жүгінді. Де Врис сонымен қатар бұрынғы музыканы қайта пайдалануға да назар аударды (Wenekes 30), мысалы, «Organum» (1971) шығармасында Перотиннің стилін заманауи ортада қайта жаңғыртты. Өзінің туындыларында Де Врис құрылым мен экспрессия арасында тепе-теңдік құруға тырысады. Бір нәрсе екіншісінен туындайды. Бұл тек жеке элементтер немесе тізбектер ғана емес, бүкіл шығармаларға қатысты (Schneeweisz 11 12).
De Vries' compositions can be described as a search for an own musical identity, the main goal being the creation of a style of writing in which he can be freed from given compositional necessities. The music of Berio influenced him to abandon The Hague school style and its static harmonic blocks. In his work bewegingen (English: movements) (1979) he experimented with the usage of fluent transitions and continuity (Oskamp 124). De Vries puts more focus on his own notes to be convincing themselves, instead of the notes being the result of pre compositional systems (Schneeweisz 10, 11). In this sense he is highly aware of the fact that it is not possible to entirely envision what effect the written notes will have on a listener. His approach towards composition can be described as speculative (Klis 388 389). To be able to give meaning to his written notes, De Vries turned for instance to the symbolism of Baroque techniques, such as the falling motive to illustrate the idea of death. De Vries also turned his attention towards the re usage of music of the past (Wenekes 30), as exemplified by his Organum (1971), in which he re introduced Perotinus' style in a modern setting. In his works de Vries tries to create a balance between structure and expression. One thing evolves from the other. Not just individual elements or sequences, but whole works (Schneeweisz 11 12).
Әдебиетке әсері
Музыкада жаңа өрнек табуға ұмтылған де Врис әдебиетке де жүз бұрды. Камералық операсы «Эрендіра» (1984) үшін Габриэль Гарсия Маркестің романын пайдаланды. Мандолина мен гитара сияқты аспаптарды қолдану арқасында бұл музыка экзотикалық атмосфераны тудырады (Wennekes 28). Де Вристің фортепианоға арналған сонатасы (1987) музыкалық емес факторлардың одан да маңызды рөл атқаруына әкелген маңызды өзгеріс болды (Schneeweisz 12). «Сонатаның» өзі Томас Маннның «Доктор Фаустус» романының негізінде жазылған. Де Врис Латын Америкасы авторларының, әсіресе аргентиналық жазушы Хорхе Луис Борхестің шығармаларынан үлкен шабыт алды. Борхес өзінің туындыларында түрлі құпия қайталаулар арқылы үнемі оралмалы тақырыпты құрады. Де Вристің композициялық философиясында да осыған ұқсас бейімділік байқалады. Жазылған музыканың тыңдаушыға тигізер әсерін толыққанды көру мүмкін болмағандықтан, ол оны кейін тыңдағанда жаңа қырларын ашады. Де Врис осы арқылы музыкалық элементтерді қайталау мен өзгерту арқылы ойнауға тырысады, бұл оны аргентиналық автордың философиясына жақындатады (Klis 390). Борхестің романдарда балама тарихтар жасау идеясы де Вристі қатты қызықтырады. «De profundis, sub nocte per umbras» (1988–1991) трилогиясында де Врис өткенді қайта жаңартуға тырысады. «Sub nocte per umbras» (1989) ежелгі музыканың балама реконструкциясына арналған. «Diafonía» (1988–1989) халық музыкасын жаңадан құрумен айналысады. Трилогияның соңғы жұмысы «De profundis» (1991) де Врис алғашқы екі жұмыстың музыкалық материалдарын біріктіреді (Oskamp 122). Тағы бір шабыт көзі – португал жазушысы Фернандо Пессоа, де Врис оның өлеңдерін жиі пайдаланады. Пессоаның «Abdicaçao de Vries» өлеңін де Врис «Abdicaçao» (1996) а капелла хоры үшін қолданды. Бұл және басқа да өлеңдер оның «A King, Riding» (1996) операсында қайта пайда болады (Wenekes 28). Де Врис авторлармен тығыз байланыс орнатып жұмыс істейді. Оның «Wake» (2010) операсы 2000 жылы Энсхедеде фейерверк қоймасының жарылуынан қаланың бір бөлігі қираған оқиғаға негізделген. Либреттоны ағылшын жазушысы Дэвид Митчелл де Вриспен тығыз ынтымақтастықта жазды. Операның атауы ирланд жазушысы Джеймс Джойстың «Finnegans Wake» (NPSpodium, Wind) романына сілтеме жасайды.
In his quest for finding new ways of expression in his music de Vries also turned to literature. In his chamber opera Eréndira (1984) he uses the novel of Gabriel García Márquez. Together with the usage of instruments as the mandolin and guitar, this music evokes an exotic atmosphere (Wennekes 28). De Vries' sonata (1987) for piano solo marks a turning point which led to an even more important role of extra musical influences (Schneeweisz 12). The 'sonata' itself is based on the novel Dr. Faustus by Thomas Mann. De Vries is also greatly inspired by the novels of Latin American authors, especially by the works the Argentine author Jorge Luis Borges. In his works Borges creates a large variety of mysterious repeats form a constantly recurring theme. We can see a similar trend in de Vries' compositional philosophy. As it is not possible to envision entirely the effect of written music on a listener, he or she will discover new facets in a work when subsequently listening to it. It is with this that de Vries tries to play by introducing repetition and variations on musical elements, bringing him close to the philosophy of the Argentine author (Klis 390). Borges' idea to create alternative histories in his novels highly fascinates de Vries. In his trilogy De profundis, sub nocte per umbras , Diafonía (1988–1991), de Vries reconstructs the past. The Sub nocte per umbras (1989) deals with an alternative reconstruction of music from the antiquity. Diafonía (1988–1989) deals with a re invention of folk music. The last work of the three, De profundis (1991) de Vries combines musical material from the first two works (Oskamp 122). A further source of inspiration is the Portuguese author Fernando Pessoa, whose poems de Vries uses regularly. Pessoa's poem Abdicaçao de Vries is used by de Vries for his work Abdicaçao (1996) for a cappella choir. This and other poems return in his opera A King, Riding (1996) (Wenekes 28). De Vries' also works closely together with authors. His opera Wake (2010) is based on the Enschede fireworks disaster in 2000, when a firework storage facility exploded and devastated an entire part of the city. The libretto is written by the English author David Mitchell in close cooperation with de Vries. The title of the opera is an allusion to Finnegans Wake by the Irish novelist James Joyce (NPSpodium, Wind).
Бірнеше сәйкестік
"А Кинг, Райдинг" (1996) операсы де Вристің қазіргі кезге дейінгі ең ірі және ең табысты туындыларының бірі саналады. Опера ағылшын жазушысы Вирджиния Вульфтің "Толқындар" кітабы негізінде жазылған. Атауы кітаптан алынған бір сөзге сілтеме жасайды. Де Врис Пессоаның үш өлеңін де пайдаланады. "Толқындар" алты түрлі кейіпкердің монологтарынан тұрады және олардың жеке, интеллектуалдық және эмоционалдық әлемімен айналысады. Ешқашан сөйлемейтін Персиваль есімді жетінші кейіпкер де бар. Ол туралы тек алты сөйлейтін кейіпкер субъективті түрде айтады. Персиваль ешқашан сөйлемесе де, ол алты кейіпкерді байланыстыратын тұлға. Оның нақты кім екені құпия болып қалады. Пессоаның өлеңдері Вульфтың әңгімесі бойынша ой-толғаныс жасауға мүмкіндік береді. Кітаптағы көптүрлі жекеліктер туралы идея де Врис үшін ең басты шабыт көзі болып табылады. "Бір тұрақты жекелік жоқ, оқырман бірінен екіншісіне ауысатын көптеген жекеліктер бар" (Deurzen 215). Опера жекеліктің мәні туралы сұраққа негізделген (Оскамп 125). "А Кинг, Райдинг" операсындағы алты кейіпкер алты әнші дауысымен және алты аспаптың сүйемелдеуімен бейнеленеді. Жетінші кейіпкер Персивальдың да жеке аспабы бар, бірақ ол сөйлемейтіндіктен әнші дауысы жоқ. Бұл де Вристің екі кейіпкерлік концепциясына әкелді; әншілік бөлік пен жеке аспаптың симбиозы кейіпкерді толықтырады (Deurzen 216). Жеке аспаптар электронды дыбыстармен қоса сүйемелденеді. Бұл электронды дыбыстар әнші дауыстарын және жеке аспаптарды өз көзі ретінде пайдаланады. Осыдан кейін көп қабатты жекелік идеясы пайда болады. Бірінші қабатты әнші дауыстары құрайды. Екінші қабат жеке аспаптық көлеңкеден тұрады, ол бірдей сипаттамаларға ие, бірақ дауысқа қарағанда бұлыңғыр және икемді. Үшінші қабатты электроника құрайды, жеке аспаптар әлі де танылады, бірақ бұрмаланады (Deurzen 218).
The opera A King, Riding (1996) can be seen as one of de Vries' largest and most successful works until now. The opera is based on the book The Waves by the English author Virginia Woolf. The title refers to a passage form the book. De Vries also uses three poems by Pessoa. The Waves is made out of monologues by six different personages and deals with their individual, intellectual and emotional world. There is a seventh personage, called Percival who never speaks. He is only referred to by the six speaking personages who speak about him in a subjective way. Although Percival never speaks, he is the connecting figure among the six personages. His true identity remains a mystery. The poems of Pessoa form a moment of reflection on the Woolf story. The idea of multiple identities, to be found in the book, is the largest source of inspiration for de Vries. 'There is not one stable identity but many in which the reader moves from the one to the other' (Deurzen 215). The opera is based on the question about the essence of identity (Oskamp 125). In A King, Riding the six personages are depicted by six singing voices accompanied by six instruments. Percival, the seventh character, also has a solo instrument, but no singing voice as he never speaks. This led to de Vries' concept of double personages; the symbiosis of the singing part and the solo instrument forms the personage as a whole (Deurzen 216). The solo instruments are accompanied by electronic sounds. These electronically created sounds have both the singing voices as the solo instruments as their source. A multi layered idea of identity is then created. The first layer is formed by the singing voices. The second layer is formed by the solo instrumental shadow, it has the same characteristics but is more vague and flexible than the voice. The third layer is formed by the electronics, the solo instruments are still recognizable, but get distorted (Deurzen 218).
Композициялық әдістер
Бұл шығарманың негізгі аккорды бар, ол бүкіл шығарманың гармониялық тұрғысынан құрылыс блогы ретінде жұмыс істейді. Барлық басқа акордтар мен гармониялар осы аккордтан туындайды. 1-суретте көрсетілген аккорд, бір-бірімен үйлесімде доминантты жетінші аккордтардың комбинациясынан құралған. Нәтижесінде хроматикалық және диссонансты естілетін, бірақ сонымен бірге қозғалыс сезімін беретін гармониялық тіл пайда болады (Zuidam 40). Мелодиялық тұрғыдан алғанда, "А Кинг, Райдинг" негізгі мелодиялық қисықпен жұмыс істейді, ал шығарма бойында ол өзгеріске ұшырайды. Бұл процесс электрониканы пайдалану арқылы ішінара жүзеге асады. Ол кішігірім бөліктерге бөлініп, көшірмеленеді және өзгерістер енгізіледі. Ритмдік тұрғыдан алғанда, пропорционалдық мәндер көптеп кездеседі (Zuidam 40). Тағы бір маңызды аспект – барокко риторикасын қолдану. Соло аспаптары, ерекше интервалдар мен ырғақтық үлгілер арқылы әншілердің эмоционалдық жай-күйін күшейтеді. Сондай-ақ, шығарма тұтастай алғанда, заманауи пассион ретінде құрылған: соло ариялар, аспаптық және ансамбльдік бөліктермен алмастырылады. Бұл бөлімдер, Пессоа өлеңдері сияқты, полифониялық техникаларды қолдана отырып, барокко хорлары мен мадригалдары ретінде жасалған. Өлеңдер "гетерофониялар" (Deurzen 217) түрінде ұсынылады. Шығарманың тұңғыш орындалуы 1996 жылдың 21 мамырында Брюссельдегі Корольдік цирк сахнасында өтті. Орындаушылар – ASKO және Schönberg Ensemble ұжымдары, дирижерлік етіп Рейнберт де Лиув қатысты.
The work has a fundamental chord which works as a building block in harmonic sense for the entire work. All other chords and harmonies are derived from this chord. The chord, depicted as figure 1, is made out of combinations of dominant seventh chords, combined with each other. The result is a harmonic language which sounds chromatic and dissonant, but still gives a feeling of movement (Zuidam 40). In melodic sense A King, Riding works with a basic melodic curve, and gets altered throughout the piece. This process happens partially through the use of electronics. It is split up in smaller entities, mirrored and changes are added. In rhythmic sense we can find a lot of proportional values (Zuidam 40). Another important aspect is the use of Baroque rhetoric. The solo instruments accentuate the emotional state of the singing voices using special intervals and special rhythmic patterns. Also the work as a whole is built as a modern passion: solo arias are being varied with instrumental and ensemble parts. These parts, among which the Pessoa poems, are built as baroque chorals and madrigals using polyphonic techniques. The poems are presented as "heterophonies" (Deurzen 217). The work was premiered 21 May 1996, at the Royal Circus in Brussels. The work was performed by the joined forces of ASKO and Schönberg Ensemble, conducted by Reinbert de Leeuw.