Кіріспе

Дулут көлі – Лорантид мұз қабаты шегіну кезінде Супериор көлінің су жиналатын алабында пайда болған мұздық көл. Ең ежелгі жағалау сызықтары шамамен 11 000 жыл бұрын, Ұлы көлдердің (бұрын Вальдер деп аталған) ілгерілеуінен кейін қалыптасқан. Дулут көлі Супериор көлі бассейнінің батыс жағында пайда болды. Дулут көлі теңіз деңгейінен шамамен 331 метр биіктікте Миннесота және Висконсин штаттары арқылы оңтүстікке ағып шықты.

Алдыңғы көлдер

Лаврентий мұздықтарының үстіңгі бөлігі еріген кезде су мұздың жиегінде тұтқындалып, бірнеше тәуелсіз көлдер пайда болды. Бұл көлдердің қазіргі су алаптары олардың аттарын алуға негіз болды. Немаджи көлі Немаджи өзенінің бастауын, Брюль көлі Брюль өзені алабының бір бөлігін, ал Онтонагон көлі Онтонагон өзені алабында орналасқан. Бұл көлдердің бәрі Кивинау түбегінің батысында жатыр. Шығыс жағынан мұз ерігеннен кейін, Мичиганның жоғарғы жарты аралының батыс бөлігі арқылы Грин-Бэй немесе Мичиган көліне су арналары ашылды. Дулут көлі Кивинау түбегінен шығысқа қарай бірнеше шақырымға созылып, Кивинау шығанағының шығысындағы Хьюрон тауларының шекарасына дейін жетті. Мұздың шегірілуінің бастапқы кезеңінде Дулут көлі, Брюль өзені аңғары арқылы Сент-Круа өзені аңғарына шығыс арнасымен Супериор көлі алабының батыс бөлігінде болды. Кейін мұз шекарасы ығысып, кішкентай тәуелсіз көлдер Дулут көлінің бір бөлігіне қосылуға немесе су деңгейі төмендеуінен құрғауға мүмкіндік берді, себебі көлдер Дулут көлімен біріккенде су деңгейі көбінесе төмендеді. Сент-Луис көлі – Супериор мұздықтарының ең үлкен шегіне жеткен кездегі шекаралық көлдердің бірі. Ол Сент-Луис өзенінің су жинау алабының солтүстік-батыс бөлігінде, Супериор мұздығының шекарасында орналасқан. Немаджи көлі – Супериор көлі алабының батыс жағынан Моуз көліне бағытталған шығыс арнасы, ол Сент-Луис көлінің шығысына қосылды. Брюль көлі – мыс кеніндегі Брюль өзені алабындағы шағын көл. Оның Сент-Круа аңғарына шығу арнасы бар. Бұл Дулут көлі Сент-Круа арнасын алғанға дейін болған. Ашленд көлі Висконсин штатының солтүстік-батысындағы Ашленд округіндегі бірнеше қалашықты алып жатты. Ол Бафилд округінің батысына дейін, Бафилд түбегінің шығыс беткейіне дейін созылды. Онтонагон көлі мыс кеніндегі Онтонагон алабының көп бөлігін құрады. Мұз шекарасы оның өмір сүрген кезеңінде ұзақ уақыт бойы мыс жотасының бойында сақталды.

Көлдің шекарасы

Мұз жапырағы солтүстікке қарай шегінген кезде, жоғарыда аталған тәуелсіз көлдер бірігіп, Сент-Круа аңғарының шығу деңгейінде бір көл құрды. Брюль көлімен төменгі деңгейде Немаджи, Эшленд және Онтонагон сияқты бірнеше шағын мұздық көлдер қосылды. Немаджи және Эшленд көлдері 6 метрден (20 футтан) аз төмендеді. Онтонагон көлі шамамен 61 метрге (200 футқа) төмендеді, ал қазіргі аумағы құрлыққа айналды. Дулут көлінің бірнеше тар шығанақтары Онтонагон өзенінің тармақтары арқылы мыс кенін өндіру аймағының оңтүстігіне дейін созылды. Мұз жапырағы Superior бассейнінде шығысқа қарай шегінді, толығымен бассейннен кетуіне көп уақыт кетті. Осы процесте шығу арнасы тереңдеді және көлдің жағалауы төмендеді. Сондықтан, бассейннің шығыс бөлігіндегі жоғары жағалаулар, батыс бөлігіндегі орта және төменгі жағалаулардың жалғасы болып табылады. Дулут көлінің оңтүстік жағалауындағы шығыс шекарасы Мичиган штатының Маркетт округіндегі Хьюрон тауларында анықталды. Мұз таулардың шығысына шегінгеннен кейін, Мичиганның Жоғарғы түбегінде жаңа арналар ашылды, олар балқыған суды Мичиган көлі бассейніне жеткізді. Дулут көлі мұз фронты бойындағы төменгі арналармен су ағып кетуі нәтижесінде төмендеді. Соңында су деңгейі Алгонкин көлі деңгейіне жетті. Су айдыны Жоғарғы көлдің батыс бөлігін, Мичиган және Гурон көлдерінің бассейндерін және ақырында Жоғарғы көлдің шығыс бөлігін қамтыды. Супериор көлінің солтүстік жағалауындағы Дулут көлінің шығыс шекарасы әлі анықталған жоқ. Бірақ көлдің кем дегенде Онтариодағы Форт-Уильямның батысындағы Каминистикия өзенінің алабына дейін созылғандығы белгілі. Дулут көлінің ең үлкен кеңею кезеңінде мұздың Кевинау шығанағына енген болуы мүмкін, ал Кевинау түбегінің шығыс жағы Дулут көлі сулары шығысқа қарай ағып кеткенге дейін мұзбен жабылған болуы мүмкін.