Кіріспе

Новальс – Швейцарияның Вад кантонындағы Юра-Норд-Ваудо округіндегі муниципалитет.

Тарих

Новальс алғаш рет 1179 жылы «Новеллис» деп аталады. Салынған аумақтың 1,9%-ын тұрғын үйлер мен ғимараттар, ал 1,9%-ын көлік инфрақұрылымы құрайды. Орманды жердің барлық аумағы қалың орманмен жабылған. Егіс жерінің 32,5%-ы егін өсіруге, 12,1%-ы жайылымға, ал 1,9%-ы бау-бақшалар мен жүзімдіктерге пайдаланылады. Бұл муниципалитет Grandson қаласының солтүстік-батысындағы жазықта және Арнон өзенінің сол жағасында орналасқан. Ол Новальдың хауфендорф ауылынан (жайсыз, жоспарланбаған және тығыз салынған, орталық алаңға шоғырланған ауыл) және Ле Мулен шағын ауылынан тұрады.

Елтаңба

Қалалық гербтің суреттемесі – күміс және көк түсті алты жолақты, үстінен алтын тау-кен дөңгелегі бейнеленген.

Демография

Новальс қаласының 2008 жылғы халық саны – 3,1% шетелдік азаматтарды құрайды. Соңғы 10 жылда (1999–2009 жылдар) халық саны 8%-ға өзгерді. Бұл өзгерістің 4%-ы көші-қонға, ал 4%-ы туысқа және өлім-жітімге байланысты болды. Халықтың көп бөлігі (2000 жылғы мәлімет бойынша) француз тілінде сөйлейді (92 адам немесе 92,9%), екінші ең көп таралған тіл – неміс тілі (5 адам немесе 5,1%), үшінші орында – итальян тілі (2 адам немесе 2,0%). 2000 жылы муниципалитетте 42 үйленбеген және бұрын үйленбеген адам болды. 45 адам үйленген, 7-сі жесір немесе күйеуі қайтыс болған, ал 5-і ажырасқан. 2000 жылы муниципалитетте 33 жеке тұрғын үй болды, орташа есеппен әр үй шамамен 3 адамға толы. 2000 жылы муниципалитетте 35 пәтер болды. Ең көп кездесетін пәтерлер 4 бөлмелі, олардың саны 12. 2 бір бөлмелі және 15 бес және одан көп бөлмелі пәтерлер бар. Осы пәтерлердің 33-і (жалпы санының 94,3%) тұрақты түрде пайдаланылып, 2 пәтер (5,7%) бос болды.

Көрікті жерлер

Новальл ауылының барлық бөлігі Швейцария ұлттық мұрасы тізіміне енгізілген.

Саясат

2007 жылғы федералды сайлауда ең көп дауыс жинаған партия SVP болды, ол дауыстардың 43% алды. Келесі үш ең танымал партиялар: FDP (26,97%), SP (10,93%) және Жасылдар партиясы (9,91%). Федералды сайлауда барлығы 39 дауыс тасталды, сайлауға қатысу көрсеткіші 48,8% құрады.

Экономика

2010 жылы Новальстегі жұмыссыздық деңгейі 0,1% құрады. 2008 жылы негізгі экономикалық секторда 12 адам жұмыс істеді және осы секторда 4 кәсіпорын жұмыс істеді. Екінші секторда 2 адам жұмыс істеді және осы секторда 2 кәсіпорын болды. Үшінші секторда 2 адам жұмыс істеді, осы секторда 1 кәсіпорын жұмыс істеді. 2000 жылы 42 жұмысшы муниципалитеттен тыс жерде жұмыс істеді. Жұмыс істейтін халықтың 10,7%-ы жұмысқа қоғамдық көлікпен, ал 60,7%-ы жеке көлікпен барады. Оқу жылында саяси округ 578 балаға мектепке дейінгі күтім қызметін ұсынды, оның ішінде 359 бала (62,1%) мектепке дейінгі күтімге субсидия алды. Кантонның бастауыш мектеп бағдарламасы оқушылардың төрт жыл оқуын талап етеді. Муниципалдық бастауыш мектеп бағдарламасында 3 оқушы болды. Міндетті негізгі білім беру бағдарламасы алты жылға созылады және осы мектептерде 5 оқушы оқыды. 2000 жылы Новальестен 19 оқушы муниципалитеттен тыс мектептерде оқыды.